AK samenvatting systeem aarde
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1
Actualiteitsbeginsel= principe waarbij ervan uitgegaan wordt dat natuurprocessen in het verleden en
het heden op dezelfde manier verlopen
De Aarde heeft 2 belangrijke eigenschappen, deze spelen een grote rol in de vorming van
continenten en alle landschappen
1. Je vindt vloeibaar water op het aardoppervlak
2. De inwendige gelaagdheid van de aarde
De aarde bestaat uit verschillende lagen met verschillende chemische samenstellingen
- Binnenste is de aardkern, bestaat voornamelijk uit ijzer. Temperatuur tussen 5000 en 6000
graden
- Na de aardkern komt de aardmantel, bestaat voornamelijk uit magnesium en ijzer.
Temperatuur tussen 2800 en 1800 graden
- De buitenste dunne laag is de aardkorst, de continentale platen bestaan uit licht gesteente,
voornamelijk graniet. De oceanische platen bestaan uit zwaar gesteente, basalt. \
Een van de fysische eigenschappen is de hardheid van de schillen .
- De harde, vaste buitenlaag noem je de lithosfeer (aardkorst en buitenste deel van de
aardmantel)
- Onder de lithosfeer ligt de asthenosfeer (zachtere, vrij plastische laag in de aardmantel)
- Vervolgens kom je bij de vloeibare buitenkern
- De binnenste kern bestaat weer uit hard gesteente
Inwendige warmte bron van de aarde= bijvoorbeeld hete nevelgassen of radioactiviteit van sommige
gesteente.
Uitwendige warmte bron van de aarde= de zon
Paragraaf 2
Een gesteente is opgebouwd uit een mengsel van mineralen en/of organische stoffen uit de natuur.
Mineraal= verbinding in de natuur, die bepaalde chemische eigenschappen heeft (bijvoorbeeld
kristalvormig, of hardheid)
Organische stoffen= zijn ontstaan uit levende organismen
Er zijn 3 hoofdgroepen gesteenten;
1. Stollingsgesteenten
- Ontstaan door afkoeling en stolling van magma.
- 2 soorten; diepte gesteenten= als vloeibare magma ver onder de aardkorst langzaam stolt,
door voldoende tijd en ruimte kunnen kristallen vormen (bijvoorbeeld graniet)
uitvloeiingsgesteenten= als heet magma bij een vulkaanuitbarsting als lava uit de krater over
de helling van de vulkaan stroomt. Het magma koelt snel af en stolt, er is te weinig tijd om
grote kristallen te vormen (bijvoorbeeld basalt)
2. Sedimentgesteenten
- Ontstaan wanneer afzettingen van bijvoorbeeld zand of klei in lagen worden neergelegd en
samengeperst.
- 2 soorten; klastische sedimenten, zand en klei worden in de zee, rivieren of meren
gesedimenteerd tot dikke lagen, door de druk worden ze geperst tot een hard gesteente
(bijvoorbeeld zand zandsteen, klei,schalie kleisteen). Organische sedimenten ontstaan
door een opeenhoping van organisch materiaal (bijvoorbeeld lagen kalk kalksteen)
3. Metamorfe gesteenten
- Ontstaan bij hoge temperatuur en hoge druk
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1
Actualiteitsbeginsel= principe waarbij ervan uitgegaan wordt dat natuurprocessen in het verleden en
het heden op dezelfde manier verlopen
De Aarde heeft 2 belangrijke eigenschappen, deze spelen een grote rol in de vorming van
continenten en alle landschappen
1. Je vindt vloeibaar water op het aardoppervlak
2. De inwendige gelaagdheid van de aarde
De aarde bestaat uit verschillende lagen met verschillende chemische samenstellingen
- Binnenste is de aardkern, bestaat voornamelijk uit ijzer. Temperatuur tussen 5000 en 6000
graden
- Na de aardkern komt de aardmantel, bestaat voornamelijk uit magnesium en ijzer.
Temperatuur tussen 2800 en 1800 graden
- De buitenste dunne laag is de aardkorst, de continentale platen bestaan uit licht gesteente,
voornamelijk graniet. De oceanische platen bestaan uit zwaar gesteente, basalt. \
Een van de fysische eigenschappen is de hardheid van de schillen .
- De harde, vaste buitenlaag noem je de lithosfeer (aardkorst en buitenste deel van de
aardmantel)
- Onder de lithosfeer ligt de asthenosfeer (zachtere, vrij plastische laag in de aardmantel)
- Vervolgens kom je bij de vloeibare buitenkern
- De binnenste kern bestaat weer uit hard gesteente
Inwendige warmte bron van de aarde= bijvoorbeeld hete nevelgassen of radioactiviteit van sommige
gesteente.
Uitwendige warmte bron van de aarde= de zon
Paragraaf 2
Een gesteente is opgebouwd uit een mengsel van mineralen en/of organische stoffen uit de natuur.
Mineraal= verbinding in de natuur, die bepaalde chemische eigenschappen heeft (bijvoorbeeld
kristalvormig, of hardheid)
Organische stoffen= zijn ontstaan uit levende organismen
Er zijn 3 hoofdgroepen gesteenten;
1. Stollingsgesteenten
- Ontstaan door afkoeling en stolling van magma.
- 2 soorten; diepte gesteenten= als vloeibare magma ver onder de aardkorst langzaam stolt,
door voldoende tijd en ruimte kunnen kristallen vormen (bijvoorbeeld graniet)
uitvloeiingsgesteenten= als heet magma bij een vulkaanuitbarsting als lava uit de krater over
de helling van de vulkaan stroomt. Het magma koelt snel af en stolt, er is te weinig tijd om
grote kristallen te vormen (bijvoorbeeld basalt)
2. Sedimentgesteenten
- Ontstaan wanneer afzettingen van bijvoorbeeld zand of klei in lagen worden neergelegd en
samengeperst.
- 2 soorten; klastische sedimenten, zand en klei worden in de zee, rivieren of meren
gesedimenteerd tot dikke lagen, door de druk worden ze geperst tot een hard gesteente
(bijvoorbeeld zand zandsteen, klei,schalie kleisteen). Organische sedimenten ontstaan
door een opeenhoping van organisch materiaal (bijvoorbeeld lagen kalk kalksteen)
3. Metamorfe gesteenten
- Ontstaan bij hoge temperatuur en hoge druk
