Samenvatting Ontwikkelingspsychologie
+ college aantekeningen
___________________________________________________________________________
Developmental Psychology (ISBN: 9780077175191)
Patrick Leman
Studieboek eerste jaar Pedagogische Wetenschappen
(Universiteit Leiden)
___________________________________________________________________________
Aantekeningen collegejaar 2021-2022
,Inhoudsopgave
College 1: H1 en H2 2
College 2: H4 en H5 5
College 3: H6 en H8 11
College 4: H10 en H11 15
College 5: H7 19
College 6: H13 23
College 7: H12 25
College 8: H14 28
College 9: H9 30
College 10: H15 34
1
, College 1: H1 en H2
Ontwikkelingspsychologie: studie naar de ontwikkeling van mensen op psychologische vlak.
Er wordt gekeken naar de samenhang van vroege gebeurtenissen/ontwikkelingen en de latere
uitkomsten en hoe deze inzichten toegepast kunnen worden. Er wordt gekeken naar de processen
die leeftijdsgebonden veranderen, zoals groei, gedrag, kennis en leren. Verandering en tijd zijn
hiervoor belangrijk.
Vroegere ontwikkelingspsychologen waren of naverist of empirist:
Nature (nativism): aangeboren/genetica
● geboren misdadigers
● aangeboren verschillen in intelligentie (etniciteit)
● superieur soort mens (rassen)
Nurture (empiricism): leerprocessen
● ijskastmoeders: moeders zijn de oorzaak van de afwijkingen van hun kinderen
Tegenwoordig wordt er gekeken naar de interactie van nature en nurture.
Uit tweelingenonderzoek blijkt dat er een genetische aanleg bestaat voor pesten.
Psychopathie, slecht afstemmen van emoties, is genetisch bepaalt en hangt samen met pesten.
Ook de omgeving speelt een grote rol bij het tot uiting komen van pestgedrag:
● positive reinforcement (meelopers)
● populariteit
● optreden van de leerkracht en verdedigers
Modellen van ontwikkeling:
Continuous Discontinuous Overlapping waves
vloeiend proces stappen strategie gebruiken totdat er een
(woordkennis) (gaan staan) betere manier is gevonden
Critical period: een periode (leeftijd) waarbinnen een gebeurtenis noodzakelijk is voor een typische
ontwikkeling
Sensitive period: een periode (leeftijd) waarbinnen een gebeurtenis belangrijk is voor een typische
ontwikkeling, maar zonder de gebeurtenis kan de ontwikkeling nog wel plaatsvinden.
Domain-general: een bepaalde vaardigheid oefenen verbetert ook gelijkwaardige vaardigheden.
Domain-specific: een bepaalde vaardigheid verbeteren heeft maar een kleine invloed op andere
vaardigheden.
Er zijn verschillende levels of explanation/locus of change voor het beschrijven van een verschijnsel.
Per situatie verschilt het welk level het meest effectief is.
2
+ college aantekeningen
___________________________________________________________________________
Developmental Psychology (ISBN: 9780077175191)
Patrick Leman
Studieboek eerste jaar Pedagogische Wetenschappen
(Universiteit Leiden)
___________________________________________________________________________
Aantekeningen collegejaar 2021-2022
,Inhoudsopgave
College 1: H1 en H2 2
College 2: H4 en H5 5
College 3: H6 en H8 11
College 4: H10 en H11 15
College 5: H7 19
College 6: H13 23
College 7: H12 25
College 8: H14 28
College 9: H9 30
College 10: H15 34
1
, College 1: H1 en H2
Ontwikkelingspsychologie: studie naar de ontwikkeling van mensen op psychologische vlak.
Er wordt gekeken naar de samenhang van vroege gebeurtenissen/ontwikkelingen en de latere
uitkomsten en hoe deze inzichten toegepast kunnen worden. Er wordt gekeken naar de processen
die leeftijdsgebonden veranderen, zoals groei, gedrag, kennis en leren. Verandering en tijd zijn
hiervoor belangrijk.
Vroegere ontwikkelingspsychologen waren of naverist of empirist:
Nature (nativism): aangeboren/genetica
● geboren misdadigers
● aangeboren verschillen in intelligentie (etniciteit)
● superieur soort mens (rassen)
Nurture (empiricism): leerprocessen
● ijskastmoeders: moeders zijn de oorzaak van de afwijkingen van hun kinderen
Tegenwoordig wordt er gekeken naar de interactie van nature en nurture.
Uit tweelingenonderzoek blijkt dat er een genetische aanleg bestaat voor pesten.
Psychopathie, slecht afstemmen van emoties, is genetisch bepaalt en hangt samen met pesten.
Ook de omgeving speelt een grote rol bij het tot uiting komen van pestgedrag:
● positive reinforcement (meelopers)
● populariteit
● optreden van de leerkracht en verdedigers
Modellen van ontwikkeling:
Continuous Discontinuous Overlapping waves
vloeiend proces stappen strategie gebruiken totdat er een
(woordkennis) (gaan staan) betere manier is gevonden
Critical period: een periode (leeftijd) waarbinnen een gebeurtenis noodzakelijk is voor een typische
ontwikkeling
Sensitive period: een periode (leeftijd) waarbinnen een gebeurtenis belangrijk is voor een typische
ontwikkeling, maar zonder de gebeurtenis kan de ontwikkeling nog wel plaatsvinden.
Domain-general: een bepaalde vaardigheid oefenen verbetert ook gelijkwaardige vaardigheden.
Domain-specific: een bepaalde vaardigheid verbeteren heeft maar een kleine invloed op andere
vaardigheden.
Er zijn verschillende levels of explanation/locus of change voor het beschrijven van een verschijnsel.
Per situatie verschilt het welk level het meest effectief is.
2
