Hoofdstuk 5 individu en groepen
> Motivatiepiramide van Maslow
> Theorie van Alderfer
1. Theorie van Alderfer: ERG-theorie (gebaseerd op Maslow)
– Existentiële behoeften: materiële zekerheid (fysiologische behoeften en zekerheid)
– Relationele behoeften: goede relaties met anderen (acceptatie en erkenning)
– Groeibehoeften: persoonlijke groei (zelfontplooiing)
–
Verschillen met Maslow:
• Behoeften zijn niet hiërarchisch
• Introductie van de frustratie-regressiehypothese: als een behoefte niet vervuld
wordt, worden andere behoeften belangrijker
> Theorie van McClelland
– Behoeften zijn aangeleerd (eerste levensjaren); één behoefte dominant
–
– Drie behoefteprofielen:
1. Prestatiebehoefte: gericht op het leveren van goede prestaties
2. Machtsbehoefte: gericht op het uitoefenen van invloed op mensen
3. Affiliatiebehoefte: gericht op het opbouwen van goede relaties
•
– Uit onderzoek (Kotter en Kolb) blijkt dat hoger management vooral een prestatie- en
machtsbehoefte heeft en lager management een affiliatiebehoefte
> Verwachtingstheorie Vroom
, 1. De verwachting: Verhouding tussen de inspanning en prestatie. Hoe schat de medewerker de
situatie in dat een geleverde spanning ook daadwerkelijk tot de gewenste prestatie gaat
leiden?
2. De instrumentaliteit: Verhouding tussen de prestatie en de beloning. Leidt de goede prestatie
wel tot bepaalde opbrengsten voor de medewerker?
3. De waarde: De aantrekkelijkheid van de beloning
> Persoonlijkheid
• Persoonlijkheid is de combinatie van psychologische kenmerken waarmee een persoon
getypeerd kan worden.
– Modellen
• Enneagram
– Negen persoonlijkheidstypen (waarvan één het basistype is); zie boek
figuur 5.2 en kader Advies op pagina 182
• Myers-Briggs Type Indicator
– Persoonlijkheid wordt vastgesteld op basis van vier schalen:
1. sociale interactie: extravert of introvert
2. verzamelen van gegevens: aftastend of intuïtief
3. beslissingsproces: rationeel of gevoelig
4. stijl van beslissingen nemen: beoordelend of opmerkzaam
> Attitude
• Een attitude is een relatief stabiele houding ten opzichte van een onderwerp
•
• Een attitude heeft drie aspecten:
•
1. Cognitief aspect: kennis (informatie)
2. Affectief aspect: gevoelens of emotie
3. Gedragsaspect: kennis en gevoelens leiden tot gedrag
> Motiveren van mensen
1. Motiveren door financiële prikkels
– Kortetermijnprikkel (werkextrinsieke motivatie)
– Vormgegeven door prestatiebeloning:
• bonussen
• winstdeling
• aandelen-optieregeling
2. Motiveren door taakontwerp
– Langetermijnprikkel (werkintrinsieke motivatie)
– Takenpakket aantrekkelijker maken door:
> Motivatiepiramide van Maslow
> Theorie van Alderfer
1. Theorie van Alderfer: ERG-theorie (gebaseerd op Maslow)
– Existentiële behoeften: materiële zekerheid (fysiologische behoeften en zekerheid)
– Relationele behoeften: goede relaties met anderen (acceptatie en erkenning)
– Groeibehoeften: persoonlijke groei (zelfontplooiing)
–
Verschillen met Maslow:
• Behoeften zijn niet hiërarchisch
• Introductie van de frustratie-regressiehypothese: als een behoefte niet vervuld
wordt, worden andere behoeften belangrijker
> Theorie van McClelland
– Behoeften zijn aangeleerd (eerste levensjaren); één behoefte dominant
–
– Drie behoefteprofielen:
1. Prestatiebehoefte: gericht op het leveren van goede prestaties
2. Machtsbehoefte: gericht op het uitoefenen van invloed op mensen
3. Affiliatiebehoefte: gericht op het opbouwen van goede relaties
•
– Uit onderzoek (Kotter en Kolb) blijkt dat hoger management vooral een prestatie- en
machtsbehoefte heeft en lager management een affiliatiebehoefte
> Verwachtingstheorie Vroom
, 1. De verwachting: Verhouding tussen de inspanning en prestatie. Hoe schat de medewerker de
situatie in dat een geleverde spanning ook daadwerkelijk tot de gewenste prestatie gaat
leiden?
2. De instrumentaliteit: Verhouding tussen de prestatie en de beloning. Leidt de goede prestatie
wel tot bepaalde opbrengsten voor de medewerker?
3. De waarde: De aantrekkelijkheid van de beloning
> Persoonlijkheid
• Persoonlijkheid is de combinatie van psychologische kenmerken waarmee een persoon
getypeerd kan worden.
– Modellen
• Enneagram
– Negen persoonlijkheidstypen (waarvan één het basistype is); zie boek
figuur 5.2 en kader Advies op pagina 182
• Myers-Briggs Type Indicator
– Persoonlijkheid wordt vastgesteld op basis van vier schalen:
1. sociale interactie: extravert of introvert
2. verzamelen van gegevens: aftastend of intuïtief
3. beslissingsproces: rationeel of gevoelig
4. stijl van beslissingen nemen: beoordelend of opmerkzaam
> Attitude
• Een attitude is een relatief stabiele houding ten opzichte van een onderwerp
•
• Een attitude heeft drie aspecten:
•
1. Cognitief aspect: kennis (informatie)
2. Affectief aspect: gevoelens of emotie
3. Gedragsaspect: kennis en gevoelens leiden tot gedrag
> Motiveren van mensen
1. Motiveren door financiële prikkels
– Kortetermijnprikkel (werkextrinsieke motivatie)
– Vormgegeven door prestatiebeloning:
• bonussen
• winstdeling
• aandelen-optieregeling
2. Motiveren door taakontwerp
– Langetermijnprikkel (werkintrinsieke motivatie)
– Takenpakket aantrekkelijker maken door:
