Samenvatting economie vraag en aanbod klas 5
h.1 markten
1.1 soorten markten
concrete markt: vragers en aanbieders komen in direct contact (rommelmarkt)
abstracte markt: totale vraag naar en aanbod van een bepaald product, nooit in direct contact
(oliemarkt, automarkt)
Wel zijn de meeste abstracte markten opgebouwd uit meerdere concrete markten (supermarkt,
warenhuizen)
Een markt heeft 2 functies: bij elkaar brengen van vragers en aanbieders en prijsvorming.
Er zijn verschillende soorten markten:
- Goederen/dienstenmarkt: verzekeringsmarkt
- Arbeidsmarkt: werkgevers en werknemers (loon)
- Vermogensmarkt: overheid en banken (rente)
- Valutamarkt: bedrijven en banken (wisselkoers)
Omzet: alle inkomsten van een bedrijf verdiend door werkzaamheden
Afzet: hoeveel producten/diensten die een bedrijf in een bepaalde periode verkoopt
Indexcijfer omzet = indexcijfer afzet (volume) x indexcijfer prijs / 100 (zie opdr 1.3)
Marge: verschil tussen de verkoopprijs (prijscomponent) en de kostprijs (dus winst per product,
omzet)
h.2 vraag: op zoek naar een spijkerbroek
2.1 de vraag naar EasyBlue spijkerbroeken
betalingsbereidheid: hoeveel iemand bereid is te betalen voor een product. Ligt bijv. aan de smaak
van de consument, het besteedbaar inkomen en de prijs van het product
Individuele vraagfunctie/individuele vraagvergelijking (zie blz. 11)
Qv = aP + b
Qv: hoeveelheid vraag naar een product / P: prijs van het product / a;b: variabelen
Deze formule teken je met de individuele vraaglijn. (horizontaal: Qv / verticaal: prijs)
Ceteris paribus: andere factoren (dan bijv. de prijs) die de vraag beïnvloeden blijven constant. Zo kan
je vaststellen dat een andere factor niet verantwoordelijk is voor de verandering van de vraag naar
het product.
Veranderingen in de grafiek:
- Verschuiving over/langs de vraaglijn: vindt plaats als de prijs van het product verandert,
vraaglijn verandert niet
- Verschuiving van de vraaglijn: aantal consumenten, voorkeur consumenten, besteedbaar
inkomen consumenten, prijs verandert van een ander product (verschuift naar links/rechts)
Substitutiegoederen: goederen die elkaar kunnen vervangen.
Complementaire goederen: goederen die elkaar aanvullen (riem hoort bij een broek)
Collectieve vraag: de gezamenlijke vraag van alle consumenten naar een product
Collectieve vraaglijn vind je door alle individuele vraaglijnen samen te voegen
Collectieve vraagfunctie/vraagvgl. vind je door alle individuele vraagfuncties samen te voegen
, Qvcol = Qv1 + Qv2 + etc.
(vraag 2.5!)
2.2 hoe sterk reageert de vraag naar spijkerbroeken op een prijsverandering
prijselasticiteit: geeft aan hoe sterk de vraag reageert op een prijsverandering
EV: procentuele verandering v.d gevraagde hoeveelheid / procentuele verandering v.d prijs
Voor de EV staat een ‘-‘. Dit geeft een tegengesteld/negatief verband (prijs stijgt → gevraagde
hoeveelheid daalt en andersom) aan. Zonder de ‘-‘ is het een positief verband. Het cijfer geeft de
sterkte aan van de reactie op de prijsverandering:
- [EV]>1 : sterke reactie. De vraag is elastisch: prc vraagverandering > prc prijsverandering
- [EV]<1 : zwakke reactie. De vraag is inelastisch: prc vraagverandering < prc prijsverandering
- [EV]=0 : geen reactie, volkomen inelastische vraag
De vraag van een product wordt beïnvloed door het verschil in koopgedrag van oudere en jongere
consumenten, maar ook door de belangrijkheid van het goed: primaire goederen/eerste
levensbehoeften (onmisbaar) en luxe goederen (misbaar).
2.3 hoe sterk reageert de vraag naar EasyBlue op een prijsverandering van Cool
Kruislingse prijselasticiteit van de vraag (EK): geeft weer hoe sterk de vraag naar het ene goed
reageert op een prijsverandering van een ander goed (bekijk opdr 2.18 a!)
EK: procentuele verandering vd gevraagde hoeveelheid van een product /
procentuele verandering v.d prijs van een ander product
Als 2 merken concurreren over dezelfde goederen, zijn het substitutiegoederen: ze kunnen elkaar
vervangen. De kruiselingse prijselasticiteit is dan positief.
Complementaire goederen hebben een negatieve kruiselingse prijselasticiteit.
2.4 hoe sterk reageert de vraag naar spijkerbroeken op een inkomensverandering?
Inkomenselasticiteit (EY): geeft aan hoe sterk de gevraagde hoeveelheid naar een goed reageert op
veranderingen in het besteedbaar inkomen
EY: procentuele verandering v.d gevraagde hoeveelheid /
procentuele verandering v.h besteedbaar inkomen
De inkomenselasticiteit verschilt bij verschillende soorten goederen:
- Normale goederen: positieve inkomenselasticiteit: bij een hoger inkomen stijgt de vraag
naar een product
- Inferieure goederen: negatieve inkomenselasticiteit: bij een hoger inkomen daalt de vraag
naar een product. Als het inkomen stijgt worden de goederen vervangen voor luxe goederen
- Noodzakelijke goederen/primair goed: inkomensinelastisch: reageert niet sterk op
inkomensverandering
- Luxe goederen: inkomenselastisch: reageert sterk op inkomensverandering. Ze hebben een
drempelinkomen: pas vanaf een bepaald inkomen worden ze aangeschaft
Verzadigingsinkomen: vanaf een bepaald inkomen leidt een inkomensstijging niet tot een verdere
toename van de gevraagde hoeveelheid.
h.1 markten
1.1 soorten markten
concrete markt: vragers en aanbieders komen in direct contact (rommelmarkt)
abstracte markt: totale vraag naar en aanbod van een bepaald product, nooit in direct contact
(oliemarkt, automarkt)
Wel zijn de meeste abstracte markten opgebouwd uit meerdere concrete markten (supermarkt,
warenhuizen)
Een markt heeft 2 functies: bij elkaar brengen van vragers en aanbieders en prijsvorming.
Er zijn verschillende soorten markten:
- Goederen/dienstenmarkt: verzekeringsmarkt
- Arbeidsmarkt: werkgevers en werknemers (loon)
- Vermogensmarkt: overheid en banken (rente)
- Valutamarkt: bedrijven en banken (wisselkoers)
Omzet: alle inkomsten van een bedrijf verdiend door werkzaamheden
Afzet: hoeveel producten/diensten die een bedrijf in een bepaalde periode verkoopt
Indexcijfer omzet = indexcijfer afzet (volume) x indexcijfer prijs / 100 (zie opdr 1.3)
Marge: verschil tussen de verkoopprijs (prijscomponent) en de kostprijs (dus winst per product,
omzet)
h.2 vraag: op zoek naar een spijkerbroek
2.1 de vraag naar EasyBlue spijkerbroeken
betalingsbereidheid: hoeveel iemand bereid is te betalen voor een product. Ligt bijv. aan de smaak
van de consument, het besteedbaar inkomen en de prijs van het product
Individuele vraagfunctie/individuele vraagvergelijking (zie blz. 11)
Qv = aP + b
Qv: hoeveelheid vraag naar een product / P: prijs van het product / a;b: variabelen
Deze formule teken je met de individuele vraaglijn. (horizontaal: Qv / verticaal: prijs)
Ceteris paribus: andere factoren (dan bijv. de prijs) die de vraag beïnvloeden blijven constant. Zo kan
je vaststellen dat een andere factor niet verantwoordelijk is voor de verandering van de vraag naar
het product.
Veranderingen in de grafiek:
- Verschuiving over/langs de vraaglijn: vindt plaats als de prijs van het product verandert,
vraaglijn verandert niet
- Verschuiving van de vraaglijn: aantal consumenten, voorkeur consumenten, besteedbaar
inkomen consumenten, prijs verandert van een ander product (verschuift naar links/rechts)
Substitutiegoederen: goederen die elkaar kunnen vervangen.
Complementaire goederen: goederen die elkaar aanvullen (riem hoort bij een broek)
Collectieve vraag: de gezamenlijke vraag van alle consumenten naar een product
Collectieve vraaglijn vind je door alle individuele vraaglijnen samen te voegen
Collectieve vraagfunctie/vraagvgl. vind je door alle individuele vraagfuncties samen te voegen
, Qvcol = Qv1 + Qv2 + etc.
(vraag 2.5!)
2.2 hoe sterk reageert de vraag naar spijkerbroeken op een prijsverandering
prijselasticiteit: geeft aan hoe sterk de vraag reageert op een prijsverandering
EV: procentuele verandering v.d gevraagde hoeveelheid / procentuele verandering v.d prijs
Voor de EV staat een ‘-‘. Dit geeft een tegengesteld/negatief verband (prijs stijgt → gevraagde
hoeveelheid daalt en andersom) aan. Zonder de ‘-‘ is het een positief verband. Het cijfer geeft de
sterkte aan van de reactie op de prijsverandering:
- [EV]>1 : sterke reactie. De vraag is elastisch: prc vraagverandering > prc prijsverandering
- [EV]<1 : zwakke reactie. De vraag is inelastisch: prc vraagverandering < prc prijsverandering
- [EV]=0 : geen reactie, volkomen inelastische vraag
De vraag van een product wordt beïnvloed door het verschil in koopgedrag van oudere en jongere
consumenten, maar ook door de belangrijkheid van het goed: primaire goederen/eerste
levensbehoeften (onmisbaar) en luxe goederen (misbaar).
2.3 hoe sterk reageert de vraag naar EasyBlue op een prijsverandering van Cool
Kruislingse prijselasticiteit van de vraag (EK): geeft weer hoe sterk de vraag naar het ene goed
reageert op een prijsverandering van een ander goed (bekijk opdr 2.18 a!)
EK: procentuele verandering vd gevraagde hoeveelheid van een product /
procentuele verandering v.d prijs van een ander product
Als 2 merken concurreren over dezelfde goederen, zijn het substitutiegoederen: ze kunnen elkaar
vervangen. De kruiselingse prijselasticiteit is dan positief.
Complementaire goederen hebben een negatieve kruiselingse prijselasticiteit.
2.4 hoe sterk reageert de vraag naar spijkerbroeken op een inkomensverandering?
Inkomenselasticiteit (EY): geeft aan hoe sterk de gevraagde hoeveelheid naar een goed reageert op
veranderingen in het besteedbaar inkomen
EY: procentuele verandering v.d gevraagde hoeveelheid /
procentuele verandering v.h besteedbaar inkomen
De inkomenselasticiteit verschilt bij verschillende soorten goederen:
- Normale goederen: positieve inkomenselasticiteit: bij een hoger inkomen stijgt de vraag
naar een product
- Inferieure goederen: negatieve inkomenselasticiteit: bij een hoger inkomen daalt de vraag
naar een product. Als het inkomen stijgt worden de goederen vervangen voor luxe goederen
- Noodzakelijke goederen/primair goed: inkomensinelastisch: reageert niet sterk op
inkomensverandering
- Luxe goederen: inkomenselastisch: reageert sterk op inkomensverandering. Ze hebben een
drempelinkomen: pas vanaf een bepaald inkomen worden ze aangeschaft
Verzadigingsinkomen: vanaf een bepaald inkomen leidt een inkomensstijging niet tot een verdere
toename van de gevraagde hoeveelheid.
