Samenvatting Inleiding Ondernemingsrecht | Cijfer: 9,0 | Alle Hoor-/Werkcolleges

Inleiding Ondernemingsrecht
Alle aantekeningen – hoor- en werkcolleges

,Rechtspersonen- en vennootschapsrecht – HC 1/WC 1
De onderneming
Wat is een onderneming?
- Niet op een plaats gedefinieerd in Boek 2 BW; wordt wel gebruikt bv. art. 2:239 lid 5
BW: “Bij de vervulling van hun taak richten de bestuurders zich naar het belang van
de vennootschap en de met haar verbonden onderneming.”
- Soms omschrijving bv. in de Wor (arbeid) of in het Handelsregisterbesluit 2008
(materieel voordeel beogen)
- Definitie? Boek pg. 1: “Ondernemingen zijn op winst, op het behalen van
economische voordelen gericht”
- Ondernemingen hebben een rechtsvorm
 De rechtspersoon/vennootschap houdt een onderneming in stand (bv. bakker
houdt bakkerij in stand)
- Geen vermogensrechtelijk begrip (1 goed) maar een totaal van activa en passiva
Inhoud van het rechtspersonen- en vennootschapsrecht
- Ruim <> beperkt
- Juridische organisatie van de onderneming (Diverse rechtsvormen en hun interne
structuur: bevoegdheden, besluitvorming)
- Wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten?
- Hoe zijn de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de gang van zaken in de
onderneming uitgewerkt?
Wat is de functie van het ondernemingsrecht?
- In hoeverre draagt het bij aan de doelmatigheid van het economisch leven?
 MvJ: Het ondernemingsrecht vormt de juridische infrastructuur voor het
Nederlandse bedrijfsleven
- Het biedt de mogelijkheid van standaardcontracten (rechtsvormen) voor
ondernemingen; creëert bv. rechtspersoonlijkheid
- Bedrijven zijn vrij om een rechtsvorm te kiezen
 Keuze bepaald door:
o fiscale motieven
o juridische motieven
o economische motieven: besparing van transactiekosten

Rechtsvormen
- Rechtsvormen kunnen worden gezien als standaardcontracten
- Mogelijke (Nederlandse) rechtsvormen (juridisch):
 Eenmanszaak
 Maatschap, vennootschap onder firma (VOF) en commanditaire vennootschap
(CV)
 Personenvennootschappen
 NV/BV
 Vereniging en Stichting
 Coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij
- Europese rechtsvormen: EESV, SE, SCE
 Zitten veel moeilijkheden en regels aan, vandaar niet zo vaak gekozen
Eenmanszaak

, - Geen echte rechtsvorm
- Geheel aansprakelijk: 1 vermogen voor alle schuldeisers
- Privé en Zaak zijn één
- Eigenaar heeft alle beslissingsmacht
- Art. 3:15i BW: administratieplicht en inschrijving in Handelsregister
Criterium voor indeling van rechtsvormen (1)
- Aard van de activiteiten: profit < — > non-profit
NV/BV vereniging
Mtp, VOF, CV stichting
 Vereniging/stichting mag wel winst maken, maar winst mag niet gemaakt worden
voor bestuurders maar vaak voor een goed doel (mag niet uitgekeerd worden aan
degenen die deel uitmaken van de stichting/vereniging)
- “vennootschapstype” < – > “ver.” type
- Kenmerken van de vennootschap
 Gericht op maatschappelijk voordeel t.b.v. alle vennoten
 Steunen op inbreng van de vennoten
- Kapitaalvennootschappen < – > personenvennootschappen
NV/BV mtp, VOF , CV
 Er moet kapitaal bijeengebracht worden
 Personen die deel uitmaken zijn belangrijk, kiezen elkaar vaak uit om samen te
werken
Criterium voor indeling van rechtsvormen (2)




Rechtspersonen
- Creaties van het recht
- Een rechtspersoon is een organisatie die als juridische eenheid (rechtssubject)
opereert en eigen rechten en verplichtingen heeft die los staat van de rechten en
verplichtingen van de eigenaar of bestuurder
- Publiekrechtelijke rechtspersonen (Boek 1 BW)
- Privaatrechtelijke rechtspersonen (Art. 2:3 BW)
- Waarom rechtspersonen?
 Deelname aan het economisch verkeer
 Afgescheiden vermogen
 Beperking van risico’s
 Continuïteit

, - Rechtspersonen zijn rechtssubjecten
- Boek 2 BW gaat over rechtspersonen
Ondernemingsrecht
- Rechtspersonen- en vennootschapsrecht
 Rechtspersonenrecht: Boek 2 BW
 Personenvennootschappen: Boek 7a BW, Wetboek van Koophandel (WvK)
Handelsregister
- Let op: Handelsregisterwet (2007) en een Handelsregisterbesluit (2008)
 Basisregister (eenmalige registratie t.b.v. overheidsinstanties)
 Verruimde inschrijfplicht (ook openbare maatschap)
 Biedt informatie over bedrijven
 Sancties bij niet-inschrijving:
o Economisch delict: boete
o Persoonlijke aansprakelijkheid bestuurders (art. 2:180 BW)
 Bevorderen van rechtszekerheid in economisch verkeer: biedt bescherming (art.
25 Hrw 2007): Derde mag afgaan op het Handelsregister: zie HR Damen/Geho
o Bescherming onkundige derde
o Bescherming derde die uit hoofde van een ovk een vordering heeft

HR Damen/Geho




Stichting
- Rechtsvorm die vaak voorkomst in het bedrijfsleven
- Geschikte vorm voor woningcorporaties, ziekenhuizen, scholen etc.
- Stichting is rechtspersoon: Boek 2 BW
 Eenheid
 Aansprakelijkheid (let op vele uitzonderingen)
 Art. 2:3 BW
 Stichting: art. 2:285 BW e.v.
 Let op: ook Titel 1 van Boek 2 BW van toepassing
- Maken van winst verboden? Nee, zie commerciële stichtingen
- Stichting ook vaak opgericht voor minder juridische doelen…