Inleiding verbintenissenrecht
College 1
Verbintenissenrecht geeft de rechtsrelatie weer tussen personen onderling. Dit wordt vaak
weergeven in een vorm van een overeenkomst (verbintenis).
Verbintenissenrecht kan veel op goederenrecht lijken maar dit is net even wat anders.
Goederenrecht geeft namelijk de rechtsrelatie weer tussen een persoon en een goed. Het
verbintenissenrecht en goederenrecht vormen samen het vermogensrecht.
Het vermogensrecht is een van de twee hoofdonderdelen van het privaatrecht en regelt
verhoudingen die op geld waardeerbaar zijn tussen burgers onderling. Privaatrecht ziet op
alle juridische betrekkingen tussen burgers onderling.
Een ander woord voor rechtsrelaties wordt ook wel rechtsverhouding genoemd.
Hoofdrolspelers in het verbintenissenrecht zijn personen. Het recht kent de volgende
personen”:
- Natuurlijke personen (mens, mens van vlees en bloed)
- Rechtspersonen (bv of nv, stichting en vereniging)
Een verbintenis is een rechtsrelatie tussen personen waarbij de ene persoon verplicht is om
een prestatie te leveren, terwijl de andere person hier recht op heeft. Deze prestatie is vaak
doen of geven. De persoon die moet presteren wordt schuldenaar genoemd, de persoon die
recht heeft op die prestatie wordt schuldeiser genoemd.
1.2 Rechtsfeiten
Feiten kunnen worden onderverdeeld in gewone en rechtsfeiten. Op hun beurt kunnen
rechtsfeiten worden onderverdeeld in rechtens relevante handelingen en blote rechtsfeiten.
Gewone feiten hebben geen rechtsgevolg, dit zijn feiten zoals het lopen naar de sportschool
of het gras is groen.
Een rechtsfeit is een feit dat een rechtsgevolg heeft. Het feit heeft dan een gevolg volgens
het geldend recht.
,Een geboorte is een rechtsfeit, dit heeft namelijk het gevolg dat iemand die geboren is recht
krijgt om veilig en gezond op te groeien.
Rechtsfeiten kun je opsplitsen in relevante handelingen(handeling die relevantie heeft voor
het recht, ook wel handeling die rechtsgevolg heeft.) en blote rechtsfeiten.
Blote rechtsfeiten zijn geen handelingen maar hebben toch rechtsgevolg, deze feiten vinden
hoe dan ook plaats zonder dat er een feitelijke handeling aan te pas komt. De geboorte is
dus een bloot rechtsfeit. Overlijden dus ook. Doodgaan heeft namelijk wel rechtsgevolgen
namelijk het vermogen dat overgaat naar een andere persoon : erfgenaam.
1.3 Rechtens relevante handelingen
Feitelijke handelingen zijn handelingen die wel rechtsgevolg hebben maar die daar niet zijn
op gericht. De handelende persoon had dus niet de bedoeling om het rechtsgevolg tot stand
te brengen.
Denk aan een ongeluk door besturen van de auto, indien het niet opzettelijk gebeurd is. Er is
vaak sprake van het rechtsgevolg schadevergoeding doordat er door een ongeluk schade
ontstaat.
Rechtshandelingen zijn ook rechtens relevante handelingen maar deze zijn wel gericht op
een rechtsgevolg art. 3:33 BW.
De 2 voorwaarden van dit artikel zijn:
- Er is een op een rechtsgevolg gerichte wil
- Die wil heeft zich door een verklaring geopenbaard
Bij rechtshandelingen heeft de handelende persoon dus het oogmerk (bedoeling) om een
rechtsgevolg tot stand te brengen.
Rechtshandelingen kunnen worden onderscheiden in eenzijdig en meerzijdige
rechtshandelingen.
Dit spreekt bijna voor zichzelf. Eenzijdige rechtshandelingen wordt door een persoon in
stand gebracht zonder dat er medewerking van een andere persoon nodig is. Denk hierbij
aan het opstellen van een testament.
Voor een meerzijdige rechtshandeling zijn er 2 personen (minimaal) noodzakelijk er is dan
wilsuiting van beide partijen vereist en die wilsuiting moet gericht zijn op hetzelfde
rechtsgevolg. Overeenkomsten en schenkingen zijn voorbeelden van meerzijdige
rechtshandelingen.
, Eenzijdige rechtshandelingen kunnen worden verdeeld in persoonsgerichte en niet-
persoonsgerichte eenzijdige rechtshandelingen.
Een persoonsgerichte rechtshandeling wordt verricht door de ene partij en is gericht tot een
specifieke andere partij. Het gaat dan bijvoorbeeld om opzeggen van huurovereenkomst.
Opzeggen is eenzijdig aangezien er geen akkoord van de andere partij nodig is.
Bij een niet -persoonsgerichte rechtshandeling (ongerichte rechtshandeling) gaat het om een
handeling door één partij gericht aan een andere partij maar dit hoeft niet gericht te zijn tot
een specifieke persoon. Denk aan geboorteaangifte bij de gemeente, gericht aan een
ambtenaar van de burgerlijke stand.
1.4 Meerzijdige rechtshandelingen
Allereerst is het belangrijk om te weten wat de definitie van een overeenkomst is:
‘Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens
een of meer andere een verbintenis aangaan.’ Art. 6:213 lid 1 BW.
De voorwaarden zijn:
- Het is een meerzijdige rechtshandeling
- Een partij gaat een verbintenis aan jegens een andere partij
Een andere meerzijdige rechtshandeling is het vaststellen van de notulen tijdens een
vergadering, het is geen overeenkomst maar er zijn wel meerdere partijen voor nodig.
Je hebt ook meerdere soorten overeenkomsten:
- Verbintenis scheppende overeenkomst: er ontstaan een of meerdere verbintenissen
tussen partijen.
- Obligatoire overeenkomst: deze verbintenis ontstaan door sluiten van de
overeenkomst. Komt van het Latijn en is afgeleid van het woord ‘Obligatio’.
- Andere overeenkomst: aangaan van een huwelijk, verplichtingen die hieruit
voortvloeien zijn in de wet geregeld.
Verbintenis scheppende overeenkomsten kunnen op hun beurt worden opgesplitst in
eenzijdige overeenkomsten en meerzijdige overeenkomsten.
Een eenzijdige overeenkomst schept slechts voor een van beide partijen een verplichting.
Denk aan een schenkingsovereenkomst.
Waarom is een schenkingsovereenkomst een eenzijdige overeenkomst?
College 1
Verbintenissenrecht geeft de rechtsrelatie weer tussen personen onderling. Dit wordt vaak
weergeven in een vorm van een overeenkomst (verbintenis).
Verbintenissenrecht kan veel op goederenrecht lijken maar dit is net even wat anders.
Goederenrecht geeft namelijk de rechtsrelatie weer tussen een persoon en een goed. Het
verbintenissenrecht en goederenrecht vormen samen het vermogensrecht.
Het vermogensrecht is een van de twee hoofdonderdelen van het privaatrecht en regelt
verhoudingen die op geld waardeerbaar zijn tussen burgers onderling. Privaatrecht ziet op
alle juridische betrekkingen tussen burgers onderling.
Een ander woord voor rechtsrelaties wordt ook wel rechtsverhouding genoemd.
Hoofdrolspelers in het verbintenissenrecht zijn personen. Het recht kent de volgende
personen”:
- Natuurlijke personen (mens, mens van vlees en bloed)
- Rechtspersonen (bv of nv, stichting en vereniging)
Een verbintenis is een rechtsrelatie tussen personen waarbij de ene persoon verplicht is om
een prestatie te leveren, terwijl de andere person hier recht op heeft. Deze prestatie is vaak
doen of geven. De persoon die moet presteren wordt schuldenaar genoemd, de persoon die
recht heeft op die prestatie wordt schuldeiser genoemd.
1.2 Rechtsfeiten
Feiten kunnen worden onderverdeeld in gewone en rechtsfeiten. Op hun beurt kunnen
rechtsfeiten worden onderverdeeld in rechtens relevante handelingen en blote rechtsfeiten.
Gewone feiten hebben geen rechtsgevolg, dit zijn feiten zoals het lopen naar de sportschool
of het gras is groen.
Een rechtsfeit is een feit dat een rechtsgevolg heeft. Het feit heeft dan een gevolg volgens
het geldend recht.
,Een geboorte is een rechtsfeit, dit heeft namelijk het gevolg dat iemand die geboren is recht
krijgt om veilig en gezond op te groeien.
Rechtsfeiten kun je opsplitsen in relevante handelingen(handeling die relevantie heeft voor
het recht, ook wel handeling die rechtsgevolg heeft.) en blote rechtsfeiten.
Blote rechtsfeiten zijn geen handelingen maar hebben toch rechtsgevolg, deze feiten vinden
hoe dan ook plaats zonder dat er een feitelijke handeling aan te pas komt. De geboorte is
dus een bloot rechtsfeit. Overlijden dus ook. Doodgaan heeft namelijk wel rechtsgevolgen
namelijk het vermogen dat overgaat naar een andere persoon : erfgenaam.
1.3 Rechtens relevante handelingen
Feitelijke handelingen zijn handelingen die wel rechtsgevolg hebben maar die daar niet zijn
op gericht. De handelende persoon had dus niet de bedoeling om het rechtsgevolg tot stand
te brengen.
Denk aan een ongeluk door besturen van de auto, indien het niet opzettelijk gebeurd is. Er is
vaak sprake van het rechtsgevolg schadevergoeding doordat er door een ongeluk schade
ontstaat.
Rechtshandelingen zijn ook rechtens relevante handelingen maar deze zijn wel gericht op
een rechtsgevolg art. 3:33 BW.
De 2 voorwaarden van dit artikel zijn:
- Er is een op een rechtsgevolg gerichte wil
- Die wil heeft zich door een verklaring geopenbaard
Bij rechtshandelingen heeft de handelende persoon dus het oogmerk (bedoeling) om een
rechtsgevolg tot stand te brengen.
Rechtshandelingen kunnen worden onderscheiden in eenzijdig en meerzijdige
rechtshandelingen.
Dit spreekt bijna voor zichzelf. Eenzijdige rechtshandelingen wordt door een persoon in
stand gebracht zonder dat er medewerking van een andere persoon nodig is. Denk hierbij
aan het opstellen van een testament.
Voor een meerzijdige rechtshandeling zijn er 2 personen (minimaal) noodzakelijk er is dan
wilsuiting van beide partijen vereist en die wilsuiting moet gericht zijn op hetzelfde
rechtsgevolg. Overeenkomsten en schenkingen zijn voorbeelden van meerzijdige
rechtshandelingen.
, Eenzijdige rechtshandelingen kunnen worden verdeeld in persoonsgerichte en niet-
persoonsgerichte eenzijdige rechtshandelingen.
Een persoonsgerichte rechtshandeling wordt verricht door de ene partij en is gericht tot een
specifieke andere partij. Het gaat dan bijvoorbeeld om opzeggen van huurovereenkomst.
Opzeggen is eenzijdig aangezien er geen akkoord van de andere partij nodig is.
Bij een niet -persoonsgerichte rechtshandeling (ongerichte rechtshandeling) gaat het om een
handeling door één partij gericht aan een andere partij maar dit hoeft niet gericht te zijn tot
een specifieke persoon. Denk aan geboorteaangifte bij de gemeente, gericht aan een
ambtenaar van de burgerlijke stand.
1.4 Meerzijdige rechtshandelingen
Allereerst is het belangrijk om te weten wat de definitie van een overeenkomst is:
‘Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens
een of meer andere een verbintenis aangaan.’ Art. 6:213 lid 1 BW.
De voorwaarden zijn:
- Het is een meerzijdige rechtshandeling
- Een partij gaat een verbintenis aan jegens een andere partij
Een andere meerzijdige rechtshandeling is het vaststellen van de notulen tijdens een
vergadering, het is geen overeenkomst maar er zijn wel meerdere partijen voor nodig.
Je hebt ook meerdere soorten overeenkomsten:
- Verbintenis scheppende overeenkomst: er ontstaan een of meerdere verbintenissen
tussen partijen.
- Obligatoire overeenkomst: deze verbintenis ontstaan door sluiten van de
overeenkomst. Komt van het Latijn en is afgeleid van het woord ‘Obligatio’.
- Andere overeenkomst: aangaan van een huwelijk, verplichtingen die hieruit
voortvloeien zijn in de wet geregeld.
Verbintenis scheppende overeenkomsten kunnen op hun beurt worden opgesplitst in
eenzijdige overeenkomsten en meerzijdige overeenkomsten.
Een eenzijdige overeenkomst schept slechts voor een van beide partijen een verplichting.
Denk aan een schenkingsovereenkomst.
Waarom is een schenkingsovereenkomst een eenzijdige overeenkomst?
