Volledig overzicht
Hoorcollege 1
Hoorcollege 2:
Tijdens de renaissance in italie was er competitie tussen stadstaten. Kunst werd gebruikt als
afspiegeling van macht (zoals bij de familie Di Medici)
,Benozzo Gozzolio, Optocht van de drie koningen
Palazzo Medici- Riccardio 1459 (vroegrenaissance)
Dit is opgedragen door een familielid van Di medici. Het laat goed zien dat in die tijd de mensen
trots waren, en zeer bewust op wat ze hadden bereikt. Dus een feestelijke, trotse parade. De drie
koningen zijn op weg naar Bethlehem. Deze tochten werden vaak in Florence georganiseerd (vaak
als er buitenlandse gasten langskwamen) om rijkdom te laten zien. Parades met een thema, vaak
ging men de tocht van de drie koningen naspelen omdat de drie koningen de beschermheiligen zijn
van Florence.
Benozzo Gozzili heeft het geschilderd, in het stadspaleis van de familie Di Medici
Je ziet dat er ook 15e eeuwse figuren op te zien zijn, terwijl de drie koningen ver in de tijd terug
gaan. Het is dus een mix van hedendaagse namen en vroegere gebeurtenissen. Er zijn ook
familieleden van Di Medici te zien op het schilderij, dus de familie sluit zich aan bij de toch van de
drie koningen. Dit toonde aan dat door middel van rijkdom Di Medici liet zien dat ze eerbied tonen
aan god.
Bezig zijn met kunst, staat voor goede smaak, voor beschaving, vooral als de kunst terugsloeg op de
klassieke oudheid. Dit is geschilderd in een privékapel van Di Medici familie.
Het kijken naar overblijfselen uit die tijd.
Geschriften uit de klassieke oudheid over de oudheid, om zo te bestuderen hoe de ware klassieke
architectuur eruit zagen, Vitruvius (naam om te onthouden) schreef tien bundels over architectuur.
Hier legde hij uit hoe de perfecte architectuur is. Dit wordt echt 'de bijbel' voor onder andere
architecten in de renaissance en daarna. Het boek werd telkens opnieuw uitgegeven omdat er een
groeiende belangstelling voor is. Ook vertalingen in andere talen wat ook weer aangeeft dat er
belangstelling voor is.
,Filippo Brunelleschi 1377- 1446 (onthouden)
beroemd van de koepel (zoals op de dom van Florence). Hij gebruikte klassieke bouwvormen als
invloed. In die periode werd dat gezien als moderne architectuur.
Tentamen:
Pazzikapel Florence 1430
je ziet zuilen, zo'n driehoekje boven de deur: fronton, de achterwand is bedekt met pilasters
(platgeslagen zuilen) Rondbogen, De klassieke bouwelementen zijn niet gebruikt voor de
constructie van het gebouw maar het wordt decoratief gebruikt. (kijkend naar details,
verhoudingen, en hoe de verschillende delen van elkaar duidelijk zijn verdeeld)
De binnenkant van de Pazzikapel (foto rechts) zie je dus ook de duidelijke verdeling tussen
verschillende onderdelen.
vergelijkend met de gotiek: de onderdelen lopen meer in elkaar over, dus minder structuur. De
verhouding is anders, veel meer verticaal.
Stadspaleis in florence, Leon Battista Alberti, Palazzo Rucellai, Florence 1460
Door middel van de pilasters wordt er een soort maat, een structuur aangegeven.
,Alberti schreef ook over die tijd. Dit is belangrijk omdat je daarin kan lezen dat men op dat moment
die periode zelf als verbetering zag. Als vernieuwing.
Schilderkunst (het veroveren van de werkelijkheid)
figuren zo te maken dat het realistisch lijkt.
Masaccio, De cijnspenning, Brancacci kapel (behoorde toe aan de Brancacci familie)
Je bent je er niet van bewust dat je kijkt naar een platte muur, het lijkt alsof er een ruimte is, de
figuren zijn driedimensionaal, er is schaduwwerking etc. Zo zou je een groep mensen in de
werkelijkheid echt zo kunnen zien staan.
De internationale stijl/ De internationale gotiek
,gebroeders van Limburg, De maand mei, 1413-1416
Getijdenboek in opdracht van hertog van Bourgondië
Veel details, veel aandacht voor details, heldere kleuren. Maar alles is even scherp in beeld
gebracht, dus iets dat ver weg staat is net zo scherp als iets dat dichtbij staat. Dit zorgt ervoor dat er
geen dieptewerking zit, plat.
de twee bovengenoemde kunstwerken werden met elkaar vergeleken om zo te benadrukken hoe
plastisch, driedimensionaal het werk van Masaccio is vergeleken met het werk van de gebroeders
van Limburg.
Internationaal zie je aandacht voor de stijl van de gotiek, dus veel details, veel in het vlak geplaatst.
hoe je kunt verklaren dat het werk van Masaccio verschilt van de voorgaande kunstwerken, waarom
hij in staat is om de werkelijkheid te veroveren:
– uitvinding van het LIJNperspectief
Het liojnperspectief werd uitgevonden door Brunelleschi, dit is geen verassing want hij was
onder andere een architect en wilde zijn ruimtes driedimensionaal weergeven
, Het linker werk is 'werkelijk' ruimtelijk.. hierdoor is het belangrijkste (de heiligen) niet het grootste.
Het werk aan de rechterkant is traditioneel, het belangrijkste wordt het grootste uitgebeeld. (de
heiligen)
Masaccio, De heilige drie-eenheid (de genadestoel), 1425
duidelijk het gebruik van lijnperspectief, alsof er echt een andere ruimte is.
Vader, zoon, heilige geest (heilige drie eenheid).
De twee knielende mensen zijn de opdrachtgevers voor het kunstwerk.
het traditionele systeem is dat de belangrijksten (de heilige) het grootste zijn uitgebeeld. Maar door
de werking van het lijnperspectief bij het kunstwerk van Masaccio zorgt ervoor dat het belangrijkste
niet het grootste is afgebeeld, maar dat wat het dichtstbij is.
De genadestoel: je zier een kist met een skelet, op die tekst staat: ik was wat gij zijt, gij zult zijn wat
ik ben? Dus: Momento mori, gedenk de sterven. Maria wijst met haar hand: kijk maar, Jezus is ook
dood. Jezus heeft zichzelf geofferd en zo de erfzonde op zich genomen.
In de beeldhouwkunst zoekt men naar de balans tussen realistisch en idealisme (de klassieke
beeldhouwkunst)
men bestuurde:
– de anatomie
– houding
– verhoudingen (dus naar levend model)
deze punten vormden de stap van de internationale stijl tot de vroegrenaissance, zoals in het werk
van Masaccio.
dus basis voor een goed kunstenaarschap: het bestuderen van de klassieken, en dat leerde je om
figuren te maken die schoonheid in zich hebben én echt lijken.
Michelangelo is ook beroemd om de manier waarop hij mensen in ingewikkelde houdingen kan
weergeven.