Hoofdstuk 5 het spierstelsel
Met het spierstelsel worden alle dwarsgestreepte spieren bedoeld
Hier vallen ook onder de spieren van het gelaat, de tong, de keel, het middenrif en kringspieren van
de bekkenbodem
5.1.1 Functies van de skeletspieren
De meeste skeletspieren zorgen voor de beweging van het lichaam
Een andere functie is het op peil houden van de lichaamstemperatuur
Sommige skeletspieren zorgen voor bescherming van de organen
5.1.2 Begin en einde
De plaats waar het begin van een spier aan een bot aangehecht zit noem je de oorsprong
De andere aanhechting van de spier is aan het bot dat bij contractie in beweging komt, dat moet je
insertie
Het deel tussen oorsprong en insertie heet de spierbuik
5.2 Bouw en werking van de spieren
- Een spier is een verzameling van steeds kleiner wordende vezelbundels
- Iedere spierverzel bevat bundels dunnere vezels. Myofilamenten
- De myofibrillen zijn lange, dunne en dikke korte vezels = myofilameten
- Ze bestaan uit twee soorten eiwitten
Actine
Myosine
5.2.2 Werking van de spier
- Om een spier te verkorten moeten alle spieren tegelijk samentrekken. De tijd tussen sein en
actie heet de latentietijd
- Als de spier is samengetrokken duurt het weer een korte tijd voordat de spier opnieuw kan
samentrekken. De spier herstelt in die tijd van activiteit
- In de herstelperiode (refractaire periode) kan de spier niet reageren op nieuwe seinen van de
zenuwen
5.2.3 Pezen
Niet alle spieren zitten direct vast aan het geraamte. Sommige spieren zijn met een bot verbonden
door middel van een pees.
De pees is omgeven door een peesschede
De pees en de peesschede zijn met elkaar verbonden door het peesschot
, 5.2.4 Spierkracht
De kracht die een spier op een gegeven moment ontwikkelt, hangt af van het aantal spiervezels dat
tegelijkertijd gestimuleerd wordt.
5.3 Indeling van de skeletspieren
Antagonisten en synergisten
Spieren die tegengestelde bewegingen mogelijk maken zijn elkaar antagonisten
Spieren die dezelfde beweging teweegbrengen zijn synergisten
5.3.1 Indeling van de spieren naar bewegingseffect
De skeletspieren worden ingedeeld naar de beweging die ze veroorzaken:
- Flexoren (buigspieren) = deze spieren buigen een gewricht
- Extensoren (strekspieren) = deze spieren strekken een gewricht
- Adductoren = deze spieren bewegen een lichaamsdeel naar de middellijn van het lichaam
- Abductoren = deze spieren bewegen een lichaamsdeel ban de middellijn van het lichaam af
Endorotatoren = deze spieren laten een lichaamsdeel naar binnen draaien
Exorotatoren = deze spieren laten een lichaamsdeel naar buiten draaien
De spieren van het hoofd, de nek en de hals
5.4.1 De spieren van het hoofd:
- De spieren van het aangezicht
- De kauwspieren
- De tong
- De oogspieren
De mimische spieren stralen uit in de huid van het gezicht, geeft de gelaatsuitdrukking
Mimische spieren bevinden zich in het voorhoofd, rond de ogen rond de mond, bijvoorbeeld:
- De kringspier rond het oog
- De kringspier rond de mond
- De wangspier
De kauwspieren verzorgen de bewegingen van de onderkaak tov de bovenkaak. De grootste
kauwspieren zijn:
- De kauwspier (loopt van het jukbeen naar de kaakhoek van de onderkaak)
- De slaapspier, de sterkste kauwspier
Met het spierstelsel worden alle dwarsgestreepte spieren bedoeld
Hier vallen ook onder de spieren van het gelaat, de tong, de keel, het middenrif en kringspieren van
de bekkenbodem
5.1.1 Functies van de skeletspieren
De meeste skeletspieren zorgen voor de beweging van het lichaam
Een andere functie is het op peil houden van de lichaamstemperatuur
Sommige skeletspieren zorgen voor bescherming van de organen
5.1.2 Begin en einde
De plaats waar het begin van een spier aan een bot aangehecht zit noem je de oorsprong
De andere aanhechting van de spier is aan het bot dat bij contractie in beweging komt, dat moet je
insertie
Het deel tussen oorsprong en insertie heet de spierbuik
5.2 Bouw en werking van de spieren
- Een spier is een verzameling van steeds kleiner wordende vezelbundels
- Iedere spierverzel bevat bundels dunnere vezels. Myofilamenten
- De myofibrillen zijn lange, dunne en dikke korte vezels = myofilameten
- Ze bestaan uit twee soorten eiwitten
Actine
Myosine
5.2.2 Werking van de spier
- Om een spier te verkorten moeten alle spieren tegelijk samentrekken. De tijd tussen sein en
actie heet de latentietijd
- Als de spier is samengetrokken duurt het weer een korte tijd voordat de spier opnieuw kan
samentrekken. De spier herstelt in die tijd van activiteit
- In de herstelperiode (refractaire periode) kan de spier niet reageren op nieuwe seinen van de
zenuwen
5.2.3 Pezen
Niet alle spieren zitten direct vast aan het geraamte. Sommige spieren zijn met een bot verbonden
door middel van een pees.
De pees is omgeven door een peesschede
De pees en de peesschede zijn met elkaar verbonden door het peesschot
, 5.2.4 Spierkracht
De kracht die een spier op een gegeven moment ontwikkelt, hangt af van het aantal spiervezels dat
tegelijkertijd gestimuleerd wordt.
5.3 Indeling van de skeletspieren
Antagonisten en synergisten
Spieren die tegengestelde bewegingen mogelijk maken zijn elkaar antagonisten
Spieren die dezelfde beweging teweegbrengen zijn synergisten
5.3.1 Indeling van de spieren naar bewegingseffect
De skeletspieren worden ingedeeld naar de beweging die ze veroorzaken:
- Flexoren (buigspieren) = deze spieren buigen een gewricht
- Extensoren (strekspieren) = deze spieren strekken een gewricht
- Adductoren = deze spieren bewegen een lichaamsdeel naar de middellijn van het lichaam
- Abductoren = deze spieren bewegen een lichaamsdeel ban de middellijn van het lichaam af
Endorotatoren = deze spieren laten een lichaamsdeel naar binnen draaien
Exorotatoren = deze spieren laten een lichaamsdeel naar buiten draaien
De spieren van het hoofd, de nek en de hals
5.4.1 De spieren van het hoofd:
- De spieren van het aangezicht
- De kauwspieren
- De tong
- De oogspieren
De mimische spieren stralen uit in de huid van het gezicht, geeft de gelaatsuitdrukking
Mimische spieren bevinden zich in het voorhoofd, rond de ogen rond de mond, bijvoorbeeld:
- De kringspier rond het oog
- De kringspier rond de mond
- De wangspier
De kauwspieren verzorgen de bewegingen van de onderkaak tov de bovenkaak. De grootste
kauwspieren zijn:
- De kauwspier (loopt van het jukbeen naar de kaakhoek van de onderkaak)
- De slaapspier, de sterkste kauwspier
