Samenvatting BEGRIPPENLIJST TENTAMEN OWE 8

Aanvulling samenvatting OWE 8: begrippenlijst
Herhaling zenuwstelsel:




De hersenstam (truncus cerebri):
Bestaat vooral uit afferente en efferente banen en uit korte banen die de overige
hersendelen verbinden. De hersenstam is verantwoordelijk voor onze basisfuncties zoals
lichaamstemperatuur, hartslag, ademhaling, bloeddruk, spijsvertering, oogbewegingen,
plassen, horen, proeven, kauwen en slikken, en het voelen van beweging en zwaartekracht.
De hersenstam bestaat uit de middenhersenen, de pons en het verlengde merg.

De kleine hersenen (cerebellum):
De functie van het cerebellum is indirect. Het houdt in de gaten of het doel van bepaalde
bewegingen bereikt wordt en zorgt eventueel voor aanpassing van bewegingen. Om deze
functie goed uit te kunne oefenen, wisselt het cerebellum voortdurend afferente en efferente
informatie uit.

De grote hersenen (cerebrum):
Dit is het grootste deel van het brein. Het is het domein van gedachten, gevoelens, bewuste
functies en geheugen. Ook de aan- en bijsturing van complexe bewegingen start in de grote
hersenen.
De grote hersenen bestaan uit twee spiegelbeeldige helften die je hemisferen
(hersenhelften) noemt. Tussen de hemisferen lopen verbindingen, waarvan de belangrijkste
de corpus callosum (hersenbalk) is.
Het geplooide hersenoppervlak heeft een groot aantal karakteristieke groeven (sulci). Je
hebt de sulcus lateralis, die verloopt aan de zijkant min of meer horizontaal en je hebt de
sulcus centralis (de centrale groeve). Dit is een grote vertricale groeve die in het midden
vanaf de sulcus lateralis naar de fissura longitudinalis loopt.

De thalamus:
- bestaat uit kernen (grijze stof) die sensorische informatie uit het lichaam ontvangen
en selectief doorschakelen naar de grote hersenen;
- werkt hierdoor als filter zodat de grote hersenen niet overvoerd worden;
- is schakelstation van impulsen tussen de grote en kleine hersenen;
- ondersteunt de functie van de kleine hersenen;
- maakt deel uit van het limbische systeem.

, De hypothalamus:
- bestaat uit een aantal kernen (grijze stof);
- beïnvloedt de werking van de hypofyse;
- maakt deel uit van het limbische systeem;
- reguleert veel vegetatieve functies van het lichaam en speelt daardoor een
belangrijke rol bij de handhaving van de homeostase (temperatuurcentrum,
dorstcentrum, hongercentrum en biologische klok).

Plexus:
In het lichaam vormen vertakkingen van de ruggenmergzenuwen een aantal
zenuwnetwerken.

Basale ganglia:
Dit omvat een aantal kernen, die het evenwicht, de houding, de oogbewegingen en de
planning van bewegingen regelen. Ze zijn sterk verbonden met andere motorische gebieden
in de hersenen en verbinden de thalamus met de motorische schors. Samen met de kleine
hersenen worden de basale ganglia ook wel het extrapiramidale systeem genoemd.

De indeling van het zenuwstelsel:
De anatomische indeling gebeurt op basis van de bouw en de ligging van het zenuwstelsel.
We onderscheiden het centrale zenuwstelsel (CZS) en het perifere zenuwstelsel (PZS).

Het centrale zenuwstelsel:
- ligt binnen de beschermende botten van de schedel en de wervelkolom;
- bestaat uit de hersenen (98% van zenuwstelsel) en het ruggenmerg.
De delen van de hersenen zijn: grote hersenen, tussenhersenen, hersenstam en kleine
hersenen.

Het perifere zenuwstelsel:
- ligt grotendeels buiten de schedel en de wervelkolom;
- verbindt het centraal zenuwstelsel met de organen;
- bestaat uit de hersenzenuwen, de ruggenmergszenuwen, de grensstreng en de
zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel.

Grensstreng:
een rij zenuwknopen langs de wervelkolom van C7 t/m L2, van hieruit lopen sympathische
zenuwen naar hart, bloedvaten, longen en huid;

De fysiologische indeling gebeurt op basis van de functie van het zenuwstelsel. Drie
aspecten hierbij zijn: integratie, hiërarchie en richting van het signaal. We onderscheiden het
vegetatieve zenuwstelsel en het animale zenuwstelsel.

Integratie is het goed op elkaar afgestemd zijn van de organen en gebeurt zowel door het
vegetatieve zenuwstelsel als het animale zenuwstelsel.

Het vegetatieve zenuwstelsel:
- verzorgt de integratie van de vegetatieve stelsels;
- werkt autonoom (onwillekeurig), buiten de wil om;
- bestaat uit twee delen met een antagonistische werking: het sympathische
zenuwstelsel (actief bij actie van het lichaam) en het parasympathische zenuwstelsel
(actief bij rust van het lichaam).

Het animale zenuwstelsel:
- verzorgt de integratie tussen lichaam en omgeving door middel van communicatie en
gedrag;