Samenvatting hoofdstuk 9 bloedsomloop
9.1 - hart en bloedsomloop
Open bloedsomloop: het bloed omspoelt de organen en de weefsels. Een groot bloedvat aan de rugzijde
(hartbuis) met gespierde hartkamers houdt de stroming in stand.
Gesloten bloedsomloop: bloedt stroomt via bloedvaten door het lichaam.
Enkelvoudige bloedsomloop: waarbij bloed tijdens 1omloop, 1 keer langs het hart komt.
Dubbele bloedsomloop: waarbij het bloed tijdens 1 omloop, 2 keer lang het hart komt.
- Bestaat uit een kleine en grote bloedsomloop
Tussenschot: scheid het linker en rechterhart helft van elkaar. Hart vormt 2 aparte pompen.
Rechterkamer: pompt zuurstofarm bloed door longslagaders naar de longen.
Kleine bloedsomloop: van rechterharthelft via de longen naar de linkerharthelft
- Bloed neemt zuurstof op in longhaarvaten en geeft CO 2 af.
- Zuurstofrijk bloed stroomt via longaders naar de linkerboezem van het hart.
Grote bloedsomloop: van de linkerharthelft via organen naar de rechterharthelft
- Zuurstofrijk bloed via aorta en slagaders naar organen.
- Zuurstofarm bloed stroomt in aders en komt via beide holle aders in rechterboezem.
Aorta: grote lichaamsslagader waardoor het zuurstofrijke bloed vanuit het hart het lichaam
instroomt.
- Vertakt zich in slagaders = bloed vanaf het hart naar de organen en weefsels brengt
- Slagader vernoemt naar orgaan waar bloed naar toe stroomt
Kransslagader: eerste vertakking van de aorta. Voert zuurstofrijk bloed aan, voor hartspier zelf.
Aders: stroomt zuurstofarm bloed van organen naar het hart terug.
- Vernoemt naar orgaan waar ze vandaan komen
Haarvaten: in organen, zorgen voor de uitwisseling van stoffen tussen bloed en weefsel.
Boezem: ontvangen bloed uit aders
Kamer: persen het bloed weer het hart uit naar de slagaders.
Hartslag: kent 3 fasen → vullen van kamers, leegpersen van kamers en een korte pauze.
Lopen links en rechts synchroon en herhalen zich voortdurend = hartcyclus.
o Diastole: moment dat her hart ontspannen is / in rust is.
Hartkleppen open
Slagaderkleppen gesloten
Boezems en kamers stromen vol bloed
o Boezemsystole: samentrekken van boezems
Bloed uit de boezems stroomt naar de kamers.
o Kamersystole: samentrekken van kamers
Bloed slagaders in.
Hartkleppen: kleppen tussen boezem en kamer; verhinderen het terugstromen van het bloed
van de kamer naar de boezem als de kamers samentrekken.
Slagaderkleppen: kleppen tussen de kamer en de aorta / longslagader; verhinderen het
terugstromen van het bloed van aorta / longslagader naar kamer.
, Embryonale bloedsomloop
Embryonale bloedsomloop: spelen de longen nog geen rol bij de gaswisseling.
- Zuurstofrijk bloed uit navelstrengader mengt zich in de lever en in de onderste holle ader van de
ongeboren baby met bloed dat zuurstofarm is.
- In de rechterharthelft van embryo komt gemengd bloed met voldoende zuurstof binnen
- Bloed via ovale venster naar linkerharthelft
Ovale venster: verbinding tussen de rechter- en de linkerboezem
Ductus botalli: verbinding tussen de longslagader en de aorta
Ongeboren baby krijgt zuurstof en voedingsstoffen via de navelstreng uit de placenta.
Bloedvaten tussen de navelstrengader, holle ader en lever sluiten na het afbinden van de
navelstreng.
Pasgeboren baby huilt: longen vullen zich met lucht en ontvouwen zich. Lucht biedt minder
weerstand dan vruchtwater. Leidt tot een grotere bloedstroom vanuit hart naar longen en terug.
Druk in linkerharthelft stijgt boven die van de rechterharthelft = ovale venster sluit. Vergroeit met het
tussenschot van de boezems. Rechter- en linkerharthelft volledig gescheiden.
Ductus botalli sluit een aar dagen na geboorte. Bloed uit rechterharthelft stroomt nu via
longhaarvaten.
9.2 - bloeddruk
Bloeddruk: ontstaat door het samentrekken van de hartkamers
Systolische druk (bovendruk): door pompdruk gaat de bloeddruk in slagaders tijdelijk omhoog.
- Wanden van de slagaders rekken uit.
Diastolische druk (onderdruk): in rust neemt de bloeddruk weer af tot de basiswaarde.
Kwaliteit van de bloedvaten en de veerkracht van de slagaders spelen een belangrijke rol bij
het rondpompen van het bloed.
Atherosclerose: vernauwing en verstijving van bloedvaten wat een goed bloedtransport
belemmert. (cholesterol speelt een rol)
Bloeddrukmeting
Officiële eenheid: pascal (Pa)
Bloeddrukmeter: mm kwikdruk (mm Hg)
Bloeddrukmeter:
- Manchet om de linker bovenarm
- Lucht in de manchet pompen tot dat de armslagader dichtgedrukt is. Er stroomt geen bloed meer
doorheen (geen polsslag)
- Ventiel van manchet open draaien, druk neemt langzaam af.
- Op een moment hoort de arts een stroompje bloed door de slagader, waarde die bloeddrukmeter
aangeeft is bovendruk.
- Laat de druk verder afnemen tot het bloed ongehinderd door slagader stroomt. Persgeluidjes
verdwijnen en lees je de onderdruk af.
Bloeddruk is bij het hart het hoogst. Druk neemt af door de weerstand in de bloedvaten.
è Hoe verder van het hart, hoe lager de bloeddruk
9.1 - hart en bloedsomloop
Open bloedsomloop: het bloed omspoelt de organen en de weefsels. Een groot bloedvat aan de rugzijde
(hartbuis) met gespierde hartkamers houdt de stroming in stand.
Gesloten bloedsomloop: bloedt stroomt via bloedvaten door het lichaam.
Enkelvoudige bloedsomloop: waarbij bloed tijdens 1omloop, 1 keer langs het hart komt.
Dubbele bloedsomloop: waarbij het bloed tijdens 1 omloop, 2 keer lang het hart komt.
- Bestaat uit een kleine en grote bloedsomloop
Tussenschot: scheid het linker en rechterhart helft van elkaar. Hart vormt 2 aparte pompen.
Rechterkamer: pompt zuurstofarm bloed door longslagaders naar de longen.
Kleine bloedsomloop: van rechterharthelft via de longen naar de linkerharthelft
- Bloed neemt zuurstof op in longhaarvaten en geeft CO 2 af.
- Zuurstofrijk bloed stroomt via longaders naar de linkerboezem van het hart.
Grote bloedsomloop: van de linkerharthelft via organen naar de rechterharthelft
- Zuurstofrijk bloed via aorta en slagaders naar organen.
- Zuurstofarm bloed stroomt in aders en komt via beide holle aders in rechterboezem.
Aorta: grote lichaamsslagader waardoor het zuurstofrijke bloed vanuit het hart het lichaam
instroomt.
- Vertakt zich in slagaders = bloed vanaf het hart naar de organen en weefsels brengt
- Slagader vernoemt naar orgaan waar bloed naar toe stroomt
Kransslagader: eerste vertakking van de aorta. Voert zuurstofrijk bloed aan, voor hartspier zelf.
Aders: stroomt zuurstofarm bloed van organen naar het hart terug.
- Vernoemt naar orgaan waar ze vandaan komen
Haarvaten: in organen, zorgen voor de uitwisseling van stoffen tussen bloed en weefsel.
Boezem: ontvangen bloed uit aders
Kamer: persen het bloed weer het hart uit naar de slagaders.
Hartslag: kent 3 fasen → vullen van kamers, leegpersen van kamers en een korte pauze.
Lopen links en rechts synchroon en herhalen zich voortdurend = hartcyclus.
o Diastole: moment dat her hart ontspannen is / in rust is.
Hartkleppen open
Slagaderkleppen gesloten
Boezems en kamers stromen vol bloed
o Boezemsystole: samentrekken van boezems
Bloed uit de boezems stroomt naar de kamers.
o Kamersystole: samentrekken van kamers
Bloed slagaders in.
Hartkleppen: kleppen tussen boezem en kamer; verhinderen het terugstromen van het bloed
van de kamer naar de boezem als de kamers samentrekken.
Slagaderkleppen: kleppen tussen de kamer en de aorta / longslagader; verhinderen het
terugstromen van het bloed van aorta / longslagader naar kamer.
, Embryonale bloedsomloop
Embryonale bloedsomloop: spelen de longen nog geen rol bij de gaswisseling.
- Zuurstofrijk bloed uit navelstrengader mengt zich in de lever en in de onderste holle ader van de
ongeboren baby met bloed dat zuurstofarm is.
- In de rechterharthelft van embryo komt gemengd bloed met voldoende zuurstof binnen
- Bloed via ovale venster naar linkerharthelft
Ovale venster: verbinding tussen de rechter- en de linkerboezem
Ductus botalli: verbinding tussen de longslagader en de aorta
Ongeboren baby krijgt zuurstof en voedingsstoffen via de navelstreng uit de placenta.
Bloedvaten tussen de navelstrengader, holle ader en lever sluiten na het afbinden van de
navelstreng.
Pasgeboren baby huilt: longen vullen zich met lucht en ontvouwen zich. Lucht biedt minder
weerstand dan vruchtwater. Leidt tot een grotere bloedstroom vanuit hart naar longen en terug.
Druk in linkerharthelft stijgt boven die van de rechterharthelft = ovale venster sluit. Vergroeit met het
tussenschot van de boezems. Rechter- en linkerharthelft volledig gescheiden.
Ductus botalli sluit een aar dagen na geboorte. Bloed uit rechterharthelft stroomt nu via
longhaarvaten.
9.2 - bloeddruk
Bloeddruk: ontstaat door het samentrekken van de hartkamers
Systolische druk (bovendruk): door pompdruk gaat de bloeddruk in slagaders tijdelijk omhoog.
- Wanden van de slagaders rekken uit.
Diastolische druk (onderdruk): in rust neemt de bloeddruk weer af tot de basiswaarde.
Kwaliteit van de bloedvaten en de veerkracht van de slagaders spelen een belangrijke rol bij
het rondpompen van het bloed.
Atherosclerose: vernauwing en verstijving van bloedvaten wat een goed bloedtransport
belemmert. (cholesterol speelt een rol)
Bloeddrukmeting
Officiële eenheid: pascal (Pa)
Bloeddrukmeter: mm kwikdruk (mm Hg)
Bloeddrukmeter:
- Manchet om de linker bovenarm
- Lucht in de manchet pompen tot dat de armslagader dichtgedrukt is. Er stroomt geen bloed meer
doorheen (geen polsslag)
- Ventiel van manchet open draaien, druk neemt langzaam af.
- Op een moment hoort de arts een stroompje bloed door de slagader, waarde die bloeddrukmeter
aangeeft is bovendruk.
- Laat de druk verder afnemen tot het bloed ongehinderd door slagader stroomt. Persgeluidjes
verdwijnen en lees je de onderdruk af.
Bloeddruk is bij het hart het hoogst. Druk neemt af door de weerstand in de bloedvaten.
è Hoe verder van het hart, hoe lager de bloeddruk
