Sv notarieel ondernemingsrecht.
Week 1 (13 sept): van oprichting tot ontbinding.
Aandachtspunten oprichting
1. Controle op rechtspersonen: repressieve permanente controle = geautomatiseerd
systeem waarbij koppeling wordt gemaakt tussen handelsregisters,
bevolkingsregister, OM registers en belastingdienst. Wordt gekeken naar verdachte
namen en of die ergens opkomen.
2. Sanctielijsten. Van verscheidene organisaties controleren. Staat iemand hierop dan
mag je die persoon niet de notariële dienst verlenen.
a. Ongewenst gevolg is dat niet alleen de persoon die op de lijst staat wordt
getroffen maar ook een andere (bonafide) partij.
b. Als je wel de dienst verleent kunt je zelf of onderneming op een sanctielijst
komen.
3. Anti-witwasregeling: UBO-register.
a. Voor iedere RP de persoon die de UBO (ultimate beneficial owner) is
inschrijven. Is er geen, dan moet je een UBO aanwijzen. Iedere
vennootschap heeft ten minste 1 UBO.
Oprichtingsvereisten kapitaalvennootschap:
1. Notariële akte (2:64/175 lid 2 BW).
a. Art. 2:4 BW -> afwijking op de Wna, vele vormvereisten gelden niet voor
oprichting. Louter is vereist een door de notaris ondertekende akte.
b. Wat doe je als je als notaris vergeet te ondertekenen? Wordt gecontroleerd
waarna de akte wordt ingebonden indien alles klopt. Mist de handtekening
dan wordt de notaris gevraagd alsnog te ondertekenen.
2. Inschrijving handelsregister (2:69/180 BW).
a. Geen vereiste voor de oprichting.
i. Bij EEC (europees economisch samenwerkingsverband) en informele
vereniging wel vereist.
b. Economisch delict indien niet ingeschreven (van de bestuurders).
c. I.b. in het Nederlands deponeren, maar mag ook in het engels, frans of duits.
Statuten wijzigen moet in het Nederlands.
3. Kapitaalbescherming (2:93aBW en 2:94a/204a BW).
a. Art. 2:94a/204a BW -> inbreng in natura bij oprichting.
Minimumvereisten statuten:
1. Naam, zetel, doel (2:66/177 lid 1 BW).
2. (bedrag MK), aantal en nominaal bedrag, soorten aandelen (2:67/178 BW).
3. Belet en ontstentenis bestuurders (2:134/244 lid 4 BW).
4. Belet en ontstentenis commissarissen (2:252 lid 4 BW).
Redenen voor statuten:
1. Art. 2:25 BW alles wat in boek 2 staat is dwingend recht, en je mag er louter van
afwijken indien de wet dit mogelijk maakt.
a. Reden dus -> afwijken van de wet.
2. Voor gebruiker van de BV prettiger een soort spoorboekje te hebben in de vorm van
de statuten, en niet de lastige wet erbij te moeten pakken.
3. De wet voorziet er niet in.
, a. Kunt het ook uitwerken in een aandeelhoudersovk. Voor/nadelen:
i. Makkelijker te wijzigen (tenzij afgesproken dat wijziging via notariële
akte moet).
ii. Statuten zijn openbaar en de aandeelhoudersovk niet.
Aanbiedingsregeling
- Uitgangspunt wetgever = beperkt overdraagbaar.
- Kan opnemen dat ze vrij overdraagbaar zijn.
- Om de aandelen zo veel mogelijk binnen de familie te houden opnemen dat de
aandelen eerst aangeboden moeten worden aan de aandeelhouders.
- ‘Vrije kring’ opnemen -> uitgangspunt is aanbieden, maar hoeft niet aan te bieden
indien de aandelen kunnen naar iemand in de vrije kring.
Goedkeuringsregeling
- Hier kan je ook een ‘vrije kring’ opnemen. Bijv. aanbieden niet nodig wanneer je
overdraagt aan je kinderen.
Aanbiedings- en goedkeuringsregeling geldt alleen voor de overdracht van aandelen,
voorziet niet automatisch in een overgang van aandelen. Voorzien in blokkeren van de
overgang, paar dingen die je hiervoor kan doen:
1. Wanneer aandelen onder algemene titel of anderszins verkregen worden door
iemand die niet tot de vrije kring behoort, dat die dan verplicht is de aandelen aan te
bieden/goedkeuring te vragen aan de andere aandeelhouders om de aandelen te
behouden. Tot dat moment kan deze persoon echter wel de voordelen van het
aandeelhouderschap benutten.
2. Kwaliteitseis -> opnemen dat het bijv. alleen familiekring tot zoveelste graad in recht
lijn. Hierbij biedt de wet de mogelijkheid het vergaderrecht en stemrecht weg te
houden bij de aandeelhouder.
Uitgangspunt wetgever -> blokkeringsregeling. Kan ze vrij overdraagbaar maken.
Handelen namens BV i.o -> persoon die handeld is i.b. aansprakelijk. Duurt voort totdat de
BV is opgericht en de rechtshandeling is bekrachtigd. Als er binnen een bepaalde periode
faillissement optreedt, dan kan de aansprakelijkheid terugkeren.
Gebondenheid vennootschap
1. Bekrachtiging door NV/BV (2:93 lid 1/203 BW).
a. Dient te geschieden door de BV/NV die partijen op het oog hadden.
b. De namens de NV/BV i.o. handelende persoon is hoofdelijk verbonden tot
het moment van bekrachtiging (2:93 lid 2/203 BW).
2. Oprichters verbinden NV/BV in akte van oprichting -> slechts limitatieve
rechtshandelingen (2:93 lid 4/203 BW).
3. Moet wel de BV zijn die partijen voor ogen hadden toen het contract werd getekend.
Is dit niet zo dan is de handelend persoon bevrijd van zijn aansprakelijkheid.
4. Verbintenisrechtelijke handelingen kunnen bekrachtigd worden. Goederenrechtelijke
handelingen = handel je namens de BV dan blijf de handelende eigenaar.
a. Bij faillissement willen de handelend personen vaak de zaak, waarvoor zij
vaak zelf ook hebben betaald, uit het faillissement houden.
b. Moet 2x verkopen en leveren. Verkoper verkoopt en levert 1x aan BV i.o.
onder opschortende voorwaarde. En levert 1x aan de natuurlijk persoon
onder ontbindende voorwaarde. Hierdoor komt het goed bij de BV.
, c. Levering aan NP wordt ontbonden en levering aan BV wordt van kracht.
Kapitaalbescherming = ontstaan om de criminaliteit tegen te gaan. Echte boeven
worden echter niet weerhouden hierdoor, was de conclusie. Bij de BV toen weer nieuwe
regels gemaakt, je mag altijd geld uitkeren, maar je moet kijken of je dan nog wel kan
voldoen aan de verplichtingen die je hebt. Moet goedkeuring van het bestuur krijgen.
Toetsen of er dan nog voldaan kan worden aan de verplichtingen, dat is de enige
weigeringsgrond. Bent aansprakelijk als bestuurder indien er niet aan de verplichtingen
kan worden voldaan. Degene aan wie is uitgekeerd moet de uitkering teruggeven indien
hij had moeten voorzien dat er door de uitkering niet meer aan de verplichtingen voldaan
kon worden.
Kapitaalbescherming tijdens bestaan vennootschap:
- Inbreng in natura (94b/204b).
- Nachgründung: Alleen NV (94c).
- Uitkeringen aan aandeelhouders (105/216).
- Verkrijging van eigen aandelen (98/207).
- Financieel steunverbod: Alleen NV (98c).
- Kapitaalvermindering (99-100/208).
Eigen vermogen bestaat uit (2:373 BW):
- Geplaatst kapitaal.
- Agio.
- Herwaarderingsreserve.
- Wettelijke reserves.
- Statutaire reserves.
- Overige reserves.
- Niet verdeelde winsten.
Ontbinding, relevante bepalingen:
2:19 Ontbinding
2:19a Ontbinding bij beschikking KvK
2:20 Verboden rechtspersonen
2:21 Ontbinding bij beschikking rechtbank
2:22 Goederen onder bewind
2:22a Beperkingen bij ontbinding op verzoek OM
2:23 Benoeming vereffenaar
2:23a Bevoegdheden / aansprakelijkheid vereffenaar
2:23b Toedeling batig saldo
2:23c Heropening vereffening
2:24 Boeken en bescheiden
Ontbindingsprocedure:
- Besluit ava (art. 2:19 lid 1 BW);
- Geen baten, einde bestaan (art. 2:19 lid 4 BW);
- Wel baten: in liquidatie, vereffeningsprocedure (art. 2:23b).
, Week 2 (20 sept): besluitvorming.
Besluitvorming = wil van de rechtspersoon.
- Interne werking = besluit bindt alleen de rechtspersoon en haar organen.
Vertegenwoordiging = rechtsbetrekkingen naar buiten. RP kan niet zelf verbintenissen
aangaan, moet d.m.v. vertegenwoordiging (ook vaak gedaan d.m.v. een volmacht).
- Externe werking = uitvoering van het besluit.
Besluiten met externe werking = besluitvorming en vertegenwoordiging vallen samen. 2
categorieën:
1. Directe externe werking = rechtstreeks tot wederpartij gericht, werkt rechtstreeks.
a. Bijv. besluiten waardoor een bestuurder of commissaris wordt benoemd
(benoemingsbesluit). Ook schorsing, ontslag en het besluit tot verlenen van
discharge.
b. Bestuursbesluiten -> besluit tot verlenen van volmacht en besluit tot
aanvaarden van een bod.
2. Indirecte externe werking = niet rechtstreeks tot wederpartij gericht, maar wel een
noodzakelijke voorwaarde voor de daaropvolgende uitvoeringshandeling
(vertegenwoordigingshandeling).
a. Bijv. besluit tot emissie (uitgifte van aandelen), volgt uit HR Janssen/Pers =
besluit tot uitgifte van aandelen wordt ingetrokken (r.o. 3.3.1). Intrekking staat
in de weg aan geldigheid van de uitvoering van het besluit, geen rechtsgrond
voor uitgifte meer, dus kan niet worden uitgevoerd. Dat er een besluit ligt is
een noodzakelijke voorwaarde.
Besluit = een beslissing van een orgaan dat rechtsgevolg heeft voor de rechtspersoon.
Wel of geen besluit (in de zin van boek 2 BW)?
- Algemene vergadering stemt tegen benoeming bestuurder.
- Geen rechtsgevolg, want gebeurt niks na de stemming. Verandert niks.
- OR stemt in met aanpassing arbeidsvoorwaarden (art. 27 WOR).
- OR is geen orgaan van de rechtspersoon -> heersende leer, is wel discussie
over.
- Gemeente benoemt een bestuurder van een stichting.
- Gemeente is puur en alleen t.a.v. de benoeming van een bestuurder een
orgaan van de RP. Zou dit niet het geval zijn, dan ontstaat er een
onwenselijke situatie.
- Hierdoor kan je het besluit toetsen aan nietigheid of vernietigbaarheid.
- Kan je in de statuten regelen.
- Exco beslist tot emissie.
- Exco = commissie die je vooral bij de hele grote vennootschappen ziet,
bestaande uit statutaire bestuurders en enkele senior managers (bijv. HR).
- Opgenomen in statuten.
- Besluit kan alleen worden genomen als de meerderheid van de
statutaire bestuurders ermee instemt. Hierdoor is het gelijk ook een
besluit van het bestuur, dus we hebben te maken met een
bestuursbesluit.
Totstandkoming besluiten ava in vergadering:
1. Bijeenroeping (art. 2:109-112/219-222 BW).
Week 1 (13 sept): van oprichting tot ontbinding.
Aandachtspunten oprichting
1. Controle op rechtspersonen: repressieve permanente controle = geautomatiseerd
systeem waarbij koppeling wordt gemaakt tussen handelsregisters,
bevolkingsregister, OM registers en belastingdienst. Wordt gekeken naar verdachte
namen en of die ergens opkomen.
2. Sanctielijsten. Van verscheidene organisaties controleren. Staat iemand hierop dan
mag je die persoon niet de notariële dienst verlenen.
a. Ongewenst gevolg is dat niet alleen de persoon die op de lijst staat wordt
getroffen maar ook een andere (bonafide) partij.
b. Als je wel de dienst verleent kunt je zelf of onderneming op een sanctielijst
komen.
3. Anti-witwasregeling: UBO-register.
a. Voor iedere RP de persoon die de UBO (ultimate beneficial owner) is
inschrijven. Is er geen, dan moet je een UBO aanwijzen. Iedere
vennootschap heeft ten minste 1 UBO.
Oprichtingsvereisten kapitaalvennootschap:
1. Notariële akte (2:64/175 lid 2 BW).
a. Art. 2:4 BW -> afwijking op de Wna, vele vormvereisten gelden niet voor
oprichting. Louter is vereist een door de notaris ondertekende akte.
b. Wat doe je als je als notaris vergeet te ondertekenen? Wordt gecontroleerd
waarna de akte wordt ingebonden indien alles klopt. Mist de handtekening
dan wordt de notaris gevraagd alsnog te ondertekenen.
2. Inschrijving handelsregister (2:69/180 BW).
a. Geen vereiste voor de oprichting.
i. Bij EEC (europees economisch samenwerkingsverband) en informele
vereniging wel vereist.
b. Economisch delict indien niet ingeschreven (van de bestuurders).
c. I.b. in het Nederlands deponeren, maar mag ook in het engels, frans of duits.
Statuten wijzigen moet in het Nederlands.
3. Kapitaalbescherming (2:93aBW en 2:94a/204a BW).
a. Art. 2:94a/204a BW -> inbreng in natura bij oprichting.
Minimumvereisten statuten:
1. Naam, zetel, doel (2:66/177 lid 1 BW).
2. (bedrag MK), aantal en nominaal bedrag, soorten aandelen (2:67/178 BW).
3. Belet en ontstentenis bestuurders (2:134/244 lid 4 BW).
4. Belet en ontstentenis commissarissen (2:252 lid 4 BW).
Redenen voor statuten:
1. Art. 2:25 BW alles wat in boek 2 staat is dwingend recht, en je mag er louter van
afwijken indien de wet dit mogelijk maakt.
a. Reden dus -> afwijken van de wet.
2. Voor gebruiker van de BV prettiger een soort spoorboekje te hebben in de vorm van
de statuten, en niet de lastige wet erbij te moeten pakken.
3. De wet voorziet er niet in.
, a. Kunt het ook uitwerken in een aandeelhoudersovk. Voor/nadelen:
i. Makkelijker te wijzigen (tenzij afgesproken dat wijziging via notariële
akte moet).
ii. Statuten zijn openbaar en de aandeelhoudersovk niet.
Aanbiedingsregeling
- Uitgangspunt wetgever = beperkt overdraagbaar.
- Kan opnemen dat ze vrij overdraagbaar zijn.
- Om de aandelen zo veel mogelijk binnen de familie te houden opnemen dat de
aandelen eerst aangeboden moeten worden aan de aandeelhouders.
- ‘Vrije kring’ opnemen -> uitgangspunt is aanbieden, maar hoeft niet aan te bieden
indien de aandelen kunnen naar iemand in de vrije kring.
Goedkeuringsregeling
- Hier kan je ook een ‘vrije kring’ opnemen. Bijv. aanbieden niet nodig wanneer je
overdraagt aan je kinderen.
Aanbiedings- en goedkeuringsregeling geldt alleen voor de overdracht van aandelen,
voorziet niet automatisch in een overgang van aandelen. Voorzien in blokkeren van de
overgang, paar dingen die je hiervoor kan doen:
1. Wanneer aandelen onder algemene titel of anderszins verkregen worden door
iemand die niet tot de vrije kring behoort, dat die dan verplicht is de aandelen aan te
bieden/goedkeuring te vragen aan de andere aandeelhouders om de aandelen te
behouden. Tot dat moment kan deze persoon echter wel de voordelen van het
aandeelhouderschap benutten.
2. Kwaliteitseis -> opnemen dat het bijv. alleen familiekring tot zoveelste graad in recht
lijn. Hierbij biedt de wet de mogelijkheid het vergaderrecht en stemrecht weg te
houden bij de aandeelhouder.
Uitgangspunt wetgever -> blokkeringsregeling. Kan ze vrij overdraagbaar maken.
Handelen namens BV i.o -> persoon die handeld is i.b. aansprakelijk. Duurt voort totdat de
BV is opgericht en de rechtshandeling is bekrachtigd. Als er binnen een bepaalde periode
faillissement optreedt, dan kan de aansprakelijkheid terugkeren.
Gebondenheid vennootschap
1. Bekrachtiging door NV/BV (2:93 lid 1/203 BW).
a. Dient te geschieden door de BV/NV die partijen op het oog hadden.
b. De namens de NV/BV i.o. handelende persoon is hoofdelijk verbonden tot
het moment van bekrachtiging (2:93 lid 2/203 BW).
2. Oprichters verbinden NV/BV in akte van oprichting -> slechts limitatieve
rechtshandelingen (2:93 lid 4/203 BW).
3. Moet wel de BV zijn die partijen voor ogen hadden toen het contract werd getekend.
Is dit niet zo dan is de handelend persoon bevrijd van zijn aansprakelijkheid.
4. Verbintenisrechtelijke handelingen kunnen bekrachtigd worden. Goederenrechtelijke
handelingen = handel je namens de BV dan blijf de handelende eigenaar.
a. Bij faillissement willen de handelend personen vaak de zaak, waarvoor zij
vaak zelf ook hebben betaald, uit het faillissement houden.
b. Moet 2x verkopen en leveren. Verkoper verkoopt en levert 1x aan BV i.o.
onder opschortende voorwaarde. En levert 1x aan de natuurlijk persoon
onder ontbindende voorwaarde. Hierdoor komt het goed bij de BV.
, c. Levering aan NP wordt ontbonden en levering aan BV wordt van kracht.
Kapitaalbescherming = ontstaan om de criminaliteit tegen te gaan. Echte boeven
worden echter niet weerhouden hierdoor, was de conclusie. Bij de BV toen weer nieuwe
regels gemaakt, je mag altijd geld uitkeren, maar je moet kijken of je dan nog wel kan
voldoen aan de verplichtingen die je hebt. Moet goedkeuring van het bestuur krijgen.
Toetsen of er dan nog voldaan kan worden aan de verplichtingen, dat is de enige
weigeringsgrond. Bent aansprakelijk als bestuurder indien er niet aan de verplichtingen
kan worden voldaan. Degene aan wie is uitgekeerd moet de uitkering teruggeven indien
hij had moeten voorzien dat er door de uitkering niet meer aan de verplichtingen voldaan
kon worden.
Kapitaalbescherming tijdens bestaan vennootschap:
- Inbreng in natura (94b/204b).
- Nachgründung: Alleen NV (94c).
- Uitkeringen aan aandeelhouders (105/216).
- Verkrijging van eigen aandelen (98/207).
- Financieel steunverbod: Alleen NV (98c).
- Kapitaalvermindering (99-100/208).
Eigen vermogen bestaat uit (2:373 BW):
- Geplaatst kapitaal.
- Agio.
- Herwaarderingsreserve.
- Wettelijke reserves.
- Statutaire reserves.
- Overige reserves.
- Niet verdeelde winsten.
Ontbinding, relevante bepalingen:
2:19 Ontbinding
2:19a Ontbinding bij beschikking KvK
2:20 Verboden rechtspersonen
2:21 Ontbinding bij beschikking rechtbank
2:22 Goederen onder bewind
2:22a Beperkingen bij ontbinding op verzoek OM
2:23 Benoeming vereffenaar
2:23a Bevoegdheden / aansprakelijkheid vereffenaar
2:23b Toedeling batig saldo
2:23c Heropening vereffening
2:24 Boeken en bescheiden
Ontbindingsprocedure:
- Besluit ava (art. 2:19 lid 1 BW);
- Geen baten, einde bestaan (art. 2:19 lid 4 BW);
- Wel baten: in liquidatie, vereffeningsprocedure (art. 2:23b).
, Week 2 (20 sept): besluitvorming.
Besluitvorming = wil van de rechtspersoon.
- Interne werking = besluit bindt alleen de rechtspersoon en haar organen.
Vertegenwoordiging = rechtsbetrekkingen naar buiten. RP kan niet zelf verbintenissen
aangaan, moet d.m.v. vertegenwoordiging (ook vaak gedaan d.m.v. een volmacht).
- Externe werking = uitvoering van het besluit.
Besluiten met externe werking = besluitvorming en vertegenwoordiging vallen samen. 2
categorieën:
1. Directe externe werking = rechtstreeks tot wederpartij gericht, werkt rechtstreeks.
a. Bijv. besluiten waardoor een bestuurder of commissaris wordt benoemd
(benoemingsbesluit). Ook schorsing, ontslag en het besluit tot verlenen van
discharge.
b. Bestuursbesluiten -> besluit tot verlenen van volmacht en besluit tot
aanvaarden van een bod.
2. Indirecte externe werking = niet rechtstreeks tot wederpartij gericht, maar wel een
noodzakelijke voorwaarde voor de daaropvolgende uitvoeringshandeling
(vertegenwoordigingshandeling).
a. Bijv. besluit tot emissie (uitgifte van aandelen), volgt uit HR Janssen/Pers =
besluit tot uitgifte van aandelen wordt ingetrokken (r.o. 3.3.1). Intrekking staat
in de weg aan geldigheid van de uitvoering van het besluit, geen rechtsgrond
voor uitgifte meer, dus kan niet worden uitgevoerd. Dat er een besluit ligt is
een noodzakelijke voorwaarde.
Besluit = een beslissing van een orgaan dat rechtsgevolg heeft voor de rechtspersoon.
Wel of geen besluit (in de zin van boek 2 BW)?
- Algemene vergadering stemt tegen benoeming bestuurder.
- Geen rechtsgevolg, want gebeurt niks na de stemming. Verandert niks.
- OR stemt in met aanpassing arbeidsvoorwaarden (art. 27 WOR).
- OR is geen orgaan van de rechtspersoon -> heersende leer, is wel discussie
over.
- Gemeente benoemt een bestuurder van een stichting.
- Gemeente is puur en alleen t.a.v. de benoeming van een bestuurder een
orgaan van de RP. Zou dit niet het geval zijn, dan ontstaat er een
onwenselijke situatie.
- Hierdoor kan je het besluit toetsen aan nietigheid of vernietigbaarheid.
- Kan je in de statuten regelen.
- Exco beslist tot emissie.
- Exco = commissie die je vooral bij de hele grote vennootschappen ziet,
bestaande uit statutaire bestuurders en enkele senior managers (bijv. HR).
- Opgenomen in statuten.
- Besluit kan alleen worden genomen als de meerderheid van de
statutaire bestuurders ermee instemt. Hierdoor is het gelijk ook een
besluit van het bestuur, dus we hebben te maken met een
bestuursbesluit.
Totstandkoming besluiten ava in vergadering:
1. Bijeenroeping (art. 2:109-112/219-222 BW).
