Paragraaf 10.1 Koude Oorlog
KA: De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de
greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van
een atoomoorlog = de koude oorlog
Koude oorlog = periode van spanningen tussen communisme en kapitalisme waarbij
het nooit tot een directe oorlog kwam tussen de VS en Sovjet-Unie → 1945 - 1991
Communisme SU Kapitalisme Vs/West
Europa
Achterliggende Klasseloze samenleving Liberalisme
ideologie
Politiek systeem Totalitaire staat, Grondwet, Rechtsstaat
verspreiden democratie
Rol van het individu Individu ondergeschikt Individuele vrijheid
aan de staat
Economisch systeem planeconomie Vrije markt economie
Buitenlandse politiek Wereldrevolutie verspreiden democratie
Vanaf 1941 werken Su en Vs samen voor de tweede wereldoorlog
Tegen het einde van de oorlog: groeiende spanningen
Oorlogssituatie 1945:
Sovjet troepen in Oost Europa, VS troepen in West Europa
Waardoor groeide het wantrouwen aan het einde van de WO II?
● Duitsland en Japan verslagen -> VS en SU hebben elkaar niet meer echt
nodig
● Ideologische verschillen -> communisme <-> kapitalisme (zie schema)
● SU en VS enige wereldmachten na WOII -> strijd om macht
● VS had de atoombom
Er ontstaat steeds meer wantrouwen tussen de VS en Su
● wantrouwen zorgt voor
○ behoefte aan invloedssferen
Su breidt invloedssfeer uit -> satellietstaten in Oost Europa (=sovjetisering)
Tussen 1945 - 1949 maakt Stalin de landen uit Oost-Europa communistisch
IJzeren gordijn = grens tussen communisme en kapitalisme
, Buitenlands beleid van VS
● breuk
○ geen isolationisme maar ingrijpen
Vs: containmentpolitiek
● indammen van het communisme (niet laten uitbreiden)
○ Politiek
1947 Truman doctrine - steun voor alle landen die bedreigd worden
door het communisme.
○ Economisch
1948 Marshall plan - economische steun voor west-Europa. doel:
situatie van mensen verbeteren zodat zij niet kiezen voor communisme
maar voor de vs
○ Militair
1949 oprichting van NAVO - militair bondgenootschap om het
communisme te bestrijden → Noord-atlantische verdragsorganisatie.
Navo (1949) en Warschaupact (1955) → een militair bondgenootschap tegen het
kapitalisme
Verenigde Naties 1945: doel om de vrede te bewaren
1949
De communisten onder leiding van Mao Zedong nemen de macht over in China. →
macht communisme neemt sterk toe.
SU heeft atoombom → begin wapenwedloop
Mutual assured destruction (MAD)
Jaren 50:
-wapenwedloop
-strijd om de ruimte
De cuba crisis 1962
- SU plaatst kernraketten op Cuba. VS eist terugtrekking → leidt bijna tot een
kernoorlog.
Koude oorlog 10.1: 1963-1991
Gevolgen cuba crisis
● Afspraken over wapenbeperking → ontspanning (détente = periode van
ontspanning in de koude oorlog)
Maar: soms ook oplopende spanning
● 1968: Praagse lente → Regering van Tsjecho Slowakije wil minder strenge
vorm van socialisme, bevolking steunt dit
KA: De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de
greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van
een atoomoorlog = de koude oorlog
Koude oorlog = periode van spanningen tussen communisme en kapitalisme waarbij
het nooit tot een directe oorlog kwam tussen de VS en Sovjet-Unie → 1945 - 1991
Communisme SU Kapitalisme Vs/West
Europa
Achterliggende Klasseloze samenleving Liberalisme
ideologie
Politiek systeem Totalitaire staat, Grondwet, Rechtsstaat
verspreiden democratie
Rol van het individu Individu ondergeschikt Individuele vrijheid
aan de staat
Economisch systeem planeconomie Vrije markt economie
Buitenlandse politiek Wereldrevolutie verspreiden democratie
Vanaf 1941 werken Su en Vs samen voor de tweede wereldoorlog
Tegen het einde van de oorlog: groeiende spanningen
Oorlogssituatie 1945:
Sovjet troepen in Oost Europa, VS troepen in West Europa
Waardoor groeide het wantrouwen aan het einde van de WO II?
● Duitsland en Japan verslagen -> VS en SU hebben elkaar niet meer echt
nodig
● Ideologische verschillen -> communisme <-> kapitalisme (zie schema)
● SU en VS enige wereldmachten na WOII -> strijd om macht
● VS had de atoombom
Er ontstaat steeds meer wantrouwen tussen de VS en Su
● wantrouwen zorgt voor
○ behoefte aan invloedssferen
Su breidt invloedssfeer uit -> satellietstaten in Oost Europa (=sovjetisering)
Tussen 1945 - 1949 maakt Stalin de landen uit Oost-Europa communistisch
IJzeren gordijn = grens tussen communisme en kapitalisme
, Buitenlands beleid van VS
● breuk
○ geen isolationisme maar ingrijpen
Vs: containmentpolitiek
● indammen van het communisme (niet laten uitbreiden)
○ Politiek
1947 Truman doctrine - steun voor alle landen die bedreigd worden
door het communisme.
○ Economisch
1948 Marshall plan - economische steun voor west-Europa. doel:
situatie van mensen verbeteren zodat zij niet kiezen voor communisme
maar voor de vs
○ Militair
1949 oprichting van NAVO - militair bondgenootschap om het
communisme te bestrijden → Noord-atlantische verdragsorganisatie.
Navo (1949) en Warschaupact (1955) → een militair bondgenootschap tegen het
kapitalisme
Verenigde Naties 1945: doel om de vrede te bewaren
1949
De communisten onder leiding van Mao Zedong nemen de macht over in China. →
macht communisme neemt sterk toe.
SU heeft atoombom → begin wapenwedloop
Mutual assured destruction (MAD)
Jaren 50:
-wapenwedloop
-strijd om de ruimte
De cuba crisis 1962
- SU plaatst kernraketten op Cuba. VS eist terugtrekking → leidt bijna tot een
kernoorlog.
Koude oorlog 10.1: 1963-1991
Gevolgen cuba crisis
● Afspraken over wapenbeperking → ontspanning (détente = periode van
ontspanning in de koude oorlog)
Maar: soms ook oplopende spanning
● 1968: Praagse lente → Regering van Tsjecho Slowakije wil minder strenge
vorm van socialisme, bevolking steunt dit
