Hoofdstuk 1: Ruimte voor water
Paragraaf 1.1 - Leven met water
Als gevolg van de klimaatverandering zullen er warmere en drogere zomers en zachtere,
nattere winters komen. Er komt een onregelmatiger neerslagregime door grote
schommelingen in de neerslag.
1. Op welke manier verandert het klimaat in Nederland?
Er komen warmere en drogere zomers en zachtere en natte winter
2. Wat zijn de gevolgen van de klimaatverandering?
Meer kans op overstromingen door verstening en verstedelijking in Nederland
3. Wat zijn de oplossingen? Hoe kunnen we de kans op overstromingen verkleinen?
Meer groen bijvoorbeeld in tuinen of parken, het beleid van de overheid = de
drietrapsstrategie. Door verstening wordt de kans op overstromingen groter, water kan niet
meer in de bodem worden opgenomen
4. Welke verandering in het waterbeleid is er in Nederland geweest?
Vroeger wilden we water zo snel mogelijk afvoeren via rivieren naar zee. Nu houden we
water vast op de plek waar het valt en willen we het niet gelijk in rivieren hebben, nu =
drietrapsstrategie
5. Waarom zijn we anders gaan denken over waterbeheer?
Omdat de kans op verdroging in het nieuwe beleid kleiner is en omdat rivieren nu niet meer
te veel water in één keer hoeven te verwerken
De overheid heeft wettelijk vastgelegd dat in de toekomst alle ruimtes in wijken, op
parkeerplaatsen en bedrijventerreinen en buitengebieden zodanig moeten worden ingericht en
gebruikt dat er nooit te veel of te weinig water is. Dit doen we met behulp van de
drietrapsstrategie: vasthouden, bergen en afvoeren.
Stap 1: vasthouden
- Water opvangen gebeurt in de wijk waar de regen valt; het water vasthouden in de
bodem
Stap 2: bergen
- Bergen is het vasthouden van water buiten de woonwijk, in oppervlaktewater zoals
meren, kanalen of plassen
Stap 3: afvoeren
- Afvoeren betekent dat water via rivieren naar de zee wordt gebracht. Afvoeren is
alleen mogelijk bij een rivier
In Nederland moet bij elke nieuwe woonwijk of industrieterrein worden aangegeven hoe daar
het water wordt afgevoerd en hoe er met waterproblemen wordt omgegaan: watertoets.
Gemeenten maken plannen altijd samen met waterschappen. Een waterschap is een
regionale overheidsinstantie die tot taak heeft om de waterhuishouding te regelen. Nederland
heeft 22 waterschappen.
, Paragraaf 1.2 - Water: vriend of vijand?
Aan het eind van het Pleistoceen werd het warmer op aarde en vond er zeespiegelstijging
plaats. Door temperatuurstijging smolt het landijs en steeg de zeespiegel 120-140 meter.
Sinds 1850 neemt de gemiddelde temperatuur opnieuw toe en worden gletsjers kleiner.
Terwijl de zeespiegel stijgt, daalt de bodem van een deel van Nederland, vooral in West- en
Noord-Nederland. De combinatie van bodemdaling en (absolute) zeespiegelstijging
veroorzaakt een relatieve zeespiegelstijging. Het dalen van de bodem heeft verschillende
oorzaken:
● Door de aanleg van dijken kunnen rivieren niet meer overstromen, dit zorgt ervoor dat
er geen sedimentatie is
● De bodem van klei- en veengebieden zakken in doordat het grondwater in de polders
wordt weggepompt (inklinking)
● Door aardgaswinning, vooral in Noord-Groningen
Nederland is vaak getroffen door overstromingen, daardoor is er na de watersnoodramp van
1953 een Deltacommissie ingesteld. In 2008 is een Tweede Deltacommissie ingesteld door
de zeespiegelstijging, bodemdaling en onregelmatigere neerslagregime. De Deltacommissie
heeft 3 doelen:
● Hetzelfde beschermingsniveau bieden aan iedere Nederlander die achter de dijk
woont
● Meer bescherming bieden op plaatsen waar sprake kan zijn van grote groepen
slachtoffers en/of grote economische schade
● Meer bescherming bieden op plaatsen waar uitval van vitale of kwetsbare
infrastructuur grote landelijke gevolgen kan hebben (belangrijke wegen, vliegvelden,
havens)
Elk dijkringgebied wordt omgegeven door waterkeringen zoals dijken of duinen.
Veel Nederlanders zijn vaak niet bewust van overstromingsrisico’s, het overstromingsrisico
bewustzijn moet groter worden. We moeten in Nederland niet alleen denken aan veiligheid,
maar ook aan de economie, de bewoners van een gebied en de natuur, dit heet integraal
waterbeleid.
Sommige delen van Nederland worden steeds droger en soms zelfs te droog, dit noem je
verzilting (verzouting)
Paragraaf 1.3 - Strategische zoetwatervoorraad
Een land komt aan water door regen en rivieren, in Nederland komt het door rivieren. Het
meeste water wordt gezuiverd en gebruikt als drinkwater, de rest stroomt naar zee.
Nederland heeft beschikking over veel zoet water, toch kunnen er perioden zijn waar er te
weinig zoet water is om iedereen tevreden te stellen, dit komt door verschillende redenen
● Droge periodes in de zomer
Paragraaf 1.1 - Leven met water
Als gevolg van de klimaatverandering zullen er warmere en drogere zomers en zachtere,
nattere winters komen. Er komt een onregelmatiger neerslagregime door grote
schommelingen in de neerslag.
1. Op welke manier verandert het klimaat in Nederland?
Er komen warmere en drogere zomers en zachtere en natte winter
2. Wat zijn de gevolgen van de klimaatverandering?
Meer kans op overstromingen door verstening en verstedelijking in Nederland
3. Wat zijn de oplossingen? Hoe kunnen we de kans op overstromingen verkleinen?
Meer groen bijvoorbeeld in tuinen of parken, het beleid van de overheid = de
drietrapsstrategie. Door verstening wordt de kans op overstromingen groter, water kan niet
meer in de bodem worden opgenomen
4. Welke verandering in het waterbeleid is er in Nederland geweest?
Vroeger wilden we water zo snel mogelijk afvoeren via rivieren naar zee. Nu houden we
water vast op de plek waar het valt en willen we het niet gelijk in rivieren hebben, nu =
drietrapsstrategie
5. Waarom zijn we anders gaan denken over waterbeheer?
Omdat de kans op verdroging in het nieuwe beleid kleiner is en omdat rivieren nu niet meer
te veel water in één keer hoeven te verwerken
De overheid heeft wettelijk vastgelegd dat in de toekomst alle ruimtes in wijken, op
parkeerplaatsen en bedrijventerreinen en buitengebieden zodanig moeten worden ingericht en
gebruikt dat er nooit te veel of te weinig water is. Dit doen we met behulp van de
drietrapsstrategie: vasthouden, bergen en afvoeren.
Stap 1: vasthouden
- Water opvangen gebeurt in de wijk waar de regen valt; het water vasthouden in de
bodem
Stap 2: bergen
- Bergen is het vasthouden van water buiten de woonwijk, in oppervlaktewater zoals
meren, kanalen of plassen
Stap 3: afvoeren
- Afvoeren betekent dat water via rivieren naar de zee wordt gebracht. Afvoeren is
alleen mogelijk bij een rivier
In Nederland moet bij elke nieuwe woonwijk of industrieterrein worden aangegeven hoe daar
het water wordt afgevoerd en hoe er met waterproblemen wordt omgegaan: watertoets.
Gemeenten maken plannen altijd samen met waterschappen. Een waterschap is een
regionale overheidsinstantie die tot taak heeft om de waterhuishouding te regelen. Nederland
heeft 22 waterschappen.
, Paragraaf 1.2 - Water: vriend of vijand?
Aan het eind van het Pleistoceen werd het warmer op aarde en vond er zeespiegelstijging
plaats. Door temperatuurstijging smolt het landijs en steeg de zeespiegel 120-140 meter.
Sinds 1850 neemt de gemiddelde temperatuur opnieuw toe en worden gletsjers kleiner.
Terwijl de zeespiegel stijgt, daalt de bodem van een deel van Nederland, vooral in West- en
Noord-Nederland. De combinatie van bodemdaling en (absolute) zeespiegelstijging
veroorzaakt een relatieve zeespiegelstijging. Het dalen van de bodem heeft verschillende
oorzaken:
● Door de aanleg van dijken kunnen rivieren niet meer overstromen, dit zorgt ervoor dat
er geen sedimentatie is
● De bodem van klei- en veengebieden zakken in doordat het grondwater in de polders
wordt weggepompt (inklinking)
● Door aardgaswinning, vooral in Noord-Groningen
Nederland is vaak getroffen door overstromingen, daardoor is er na de watersnoodramp van
1953 een Deltacommissie ingesteld. In 2008 is een Tweede Deltacommissie ingesteld door
de zeespiegelstijging, bodemdaling en onregelmatigere neerslagregime. De Deltacommissie
heeft 3 doelen:
● Hetzelfde beschermingsniveau bieden aan iedere Nederlander die achter de dijk
woont
● Meer bescherming bieden op plaatsen waar sprake kan zijn van grote groepen
slachtoffers en/of grote economische schade
● Meer bescherming bieden op plaatsen waar uitval van vitale of kwetsbare
infrastructuur grote landelijke gevolgen kan hebben (belangrijke wegen, vliegvelden,
havens)
Elk dijkringgebied wordt omgegeven door waterkeringen zoals dijken of duinen.
Veel Nederlanders zijn vaak niet bewust van overstromingsrisico’s, het overstromingsrisico
bewustzijn moet groter worden. We moeten in Nederland niet alleen denken aan veiligheid,
maar ook aan de economie, de bewoners van een gebied en de natuur, dit heet integraal
waterbeleid.
Sommige delen van Nederland worden steeds droger en soms zelfs te droog, dit noem je
verzilting (verzouting)
Paragraaf 1.3 - Strategische zoetwatervoorraad
Een land komt aan water door regen en rivieren, in Nederland komt het door rivieren. Het
meeste water wordt gezuiverd en gebruikt als drinkwater, de rest stroomt naar zee.
Nederland heeft beschikking over veel zoet water, toch kunnen er perioden zijn waar er te
weinig zoet water is om iedereen tevreden te stellen, dit komt door verschillende redenen
● Droge periodes in de zomer
