Hoofdstuk 8:
§1
Extern effect:
⁃ Een onbedoelde bijwerking
⁃ Van consumptie of productie
⁃ Die door een ander dan de veroorzaker ervaren
Bijvoorbeeld:
• Luchtvervuiling bij afvalverbranding (-)
• Geluidsoverlast van luchtverkeer (-)
• Goed onderhouden woningen in toeristische gebieden (+)
Bij een positief effect leidt het tot extra welvaart
Bij een negatief effect gaat het ten kosten van de welvaart
Verzonken kosten:
⁃ Kosten die al gemaakt zijn en niet kunnen worden teruggedraaid
vanwege het specifieke karakter van de uitgave
Berovingsprobleem:
⁃ Het probleem van verzonken kosten niet terug kunnen verdienen
§2
Gevangenedilemma:
Situatie waarbij voor twee spelers een ongunstige marktevenwicht
ontstaat als beide spelers hun eigenbelang najagen
Denk aan de volgende contexten en hun externe effecten:
⁃ Prijzenoorlog tussen supermarkten
⁃ Overbevissing oceanen
⁃ Broeikaseffecten
⁃ Files
Meeliftgedrag!
Samenwerken:
Samenwerken om aan het gevangenendilemma te ontspnappen
Drie mogelijkheden:
⁃ Spelers kijken naar collectieve opbrengsten en niet naar individuele
opbrengsten
⁃ Spelers doen aan zelfbinding
⁃ Spelers worden onderworpen aan collectieve dwang
Vormen van collectieve dwang:
⁃ Belastingheffing (bij collectieve goederen)
⁃ Contracten afsluiten
§3
Wat is een verzekering?
Overeenkomst tussen een verzekeraar en een verzekerde waarbij de
verzekerde een bedrag (premie) betaalt aan de verzekeraar die in ruil
hiervoor de garantie geeft dat in geval van schade de verzekerde deze
schade vergoed krijgt
, Risico-aversie:
⁃ Een hekel hebben aan onverwachte nadelige gebeurtenissen (optie
1)
⁃ Risico- neutraal (optie 2)
⁃ Risico- preferentie (optie 3)
Premie:
Bedrag dat je betaalt aan een verzekeringsmaatschappij, waardoor je
verzekerd bent tegen de financiële gevolgen van onverwachte
overeengekomen gebeurtenissen
De hoogte van de premie:
Word bepaald door:
⁃ De (dag) waarde van wat je verzekert
⁃ Het risico dat je loopt (de kans dat gebeurd waar je je tegen
verzekert)
⁃ De kosten van de verzekeringsmaatschappij (de verzekeraar)
⁃ De winst van de verzekeraar (de verzekeringsmaatschappij)
⁃ Assurantiebelasting
⁃ ng (belasting op verzekeringen)
§4
Loonkosten werkgever
premies werkgever -
———————————
brutoloon
Loonbelasting
premies volksverzekering
pensioenpremie(niet altijd) -
—————————————
nettoloon
Voordelen collectieve ziektewet:
⁃ Alle werknemers zijn verzekerd
⁃ Iedereen doet verplicht mee —> lage premie
⁃ Risico ligt niet bij de werkgever
Nadeel van een collectieve ziektewet:
⁃ Hoge kosten —> niemand voelt zich verantwoordelijk
Voordeel geprivatiseerde ziektewet:
⁃ Werkgever en werknemer voelen de invloed van eigen gedrag,
waardoor zij actief proberen ziekteverzuim te voorkomen
§1
Extern effect:
⁃ Een onbedoelde bijwerking
⁃ Van consumptie of productie
⁃ Die door een ander dan de veroorzaker ervaren
Bijvoorbeeld:
• Luchtvervuiling bij afvalverbranding (-)
• Geluidsoverlast van luchtverkeer (-)
• Goed onderhouden woningen in toeristische gebieden (+)
Bij een positief effect leidt het tot extra welvaart
Bij een negatief effect gaat het ten kosten van de welvaart
Verzonken kosten:
⁃ Kosten die al gemaakt zijn en niet kunnen worden teruggedraaid
vanwege het specifieke karakter van de uitgave
Berovingsprobleem:
⁃ Het probleem van verzonken kosten niet terug kunnen verdienen
§2
Gevangenedilemma:
Situatie waarbij voor twee spelers een ongunstige marktevenwicht
ontstaat als beide spelers hun eigenbelang najagen
Denk aan de volgende contexten en hun externe effecten:
⁃ Prijzenoorlog tussen supermarkten
⁃ Overbevissing oceanen
⁃ Broeikaseffecten
⁃ Files
Meeliftgedrag!
Samenwerken:
Samenwerken om aan het gevangenendilemma te ontspnappen
Drie mogelijkheden:
⁃ Spelers kijken naar collectieve opbrengsten en niet naar individuele
opbrengsten
⁃ Spelers doen aan zelfbinding
⁃ Spelers worden onderworpen aan collectieve dwang
Vormen van collectieve dwang:
⁃ Belastingheffing (bij collectieve goederen)
⁃ Contracten afsluiten
§3
Wat is een verzekering?
Overeenkomst tussen een verzekeraar en een verzekerde waarbij de
verzekerde een bedrag (premie) betaalt aan de verzekeraar die in ruil
hiervoor de garantie geeft dat in geval van schade de verzekerde deze
schade vergoed krijgt
, Risico-aversie:
⁃ Een hekel hebben aan onverwachte nadelige gebeurtenissen (optie
1)
⁃ Risico- neutraal (optie 2)
⁃ Risico- preferentie (optie 3)
Premie:
Bedrag dat je betaalt aan een verzekeringsmaatschappij, waardoor je
verzekerd bent tegen de financiële gevolgen van onverwachte
overeengekomen gebeurtenissen
De hoogte van de premie:
Word bepaald door:
⁃ De (dag) waarde van wat je verzekert
⁃ Het risico dat je loopt (de kans dat gebeurd waar je je tegen
verzekert)
⁃ De kosten van de verzekeringsmaatschappij (de verzekeraar)
⁃ De winst van de verzekeraar (de verzekeringsmaatschappij)
⁃ Assurantiebelasting
⁃ ng (belasting op verzekeringen)
§4
Loonkosten werkgever
premies werkgever -
———————————
brutoloon
Loonbelasting
premies volksverzekering
pensioenpremie(niet altijd) -
—————————————
nettoloon
Voordelen collectieve ziektewet:
⁃ Alle werknemers zijn verzekerd
⁃ Iedereen doet verplicht mee —> lage premie
⁃ Risico ligt niet bij de werkgever
Nadeel van een collectieve ziektewet:
⁃ Hoge kosten —> niemand voelt zich verantwoordelijk
Voordeel geprivatiseerde ziektewet:
⁃ Werkgever en werknemer voelen de invloed van eigen gedrag,
waardoor zij actief proberen ziekteverzuim te voorkomen
