H7 - Na de Tweede Wereldoorlog
Par. 71 - Historische achtergrond 1945-1975
Kenmerken naoorlogs Europa zijn o.a. de koude oorlog tussen de VS en Rusland, tussen
het kapitalisme en het communisme. Dekolonisatie (versnelde na WOII) speelde een grote
rol: derde wereldlanden maakten zich los van koloniale overheersers. Nederland raakte
Indië kwijt, waardoor ons land van wereldmacht ineens een klein land werd. Verzuiling
(verdeling groepen mensen binnen Nederland) bleef bestaan. Land was verdeeld in hokjes
christelijk, katholiek etc. Elk hokje had haar eigen verenigingen etc. Na 1960 vond
ontzuiling plaats, waardoor vrijheid ontstond maar tevens ook veel onzekerheid.
Ondertussen kwam de secularisatie (= ontkerkelijking) steeds meer op dreef.
In late jaren zestig ontstonden er protestbewegingen. Typerend voor jongere generatie:
verzet tegen de oudere generatie. Verschillende vormen van jongerenverzet: nozems,
provo's (provocerend, een reactie uitlokkend) en hippies, verschillen in wel/niet ludiek (=
gebruik maken van geweld) en wel/niet geëngageerd (= maatschappelijk betrokken). Oorlog
zorgde voor breuk: ouderen hadden deze meegemaakt, maar jongeren niet, waardoor ze
elkaar niet meer begrepen. Jongeren gingen tegen de wetten in: anarchisme. Ze
tolereerden dus geen enkel gezag, zeer passend bij deze periode.
- Nozems: rellende jongeren (vaak jongens) zonder politiek doel. Niet geëngageerd,
vonden het vooral leuk om de orde te verstoren.
- Provo's: zeer geëngageerd, maakten zich in jaren 60 al zorgen over het milieu.
Witte fietsenplan ontstond: fietsen die geleend kunnen worden in A'dam. Werden
echter gestolen, waardoor idee faalde. Zij werden steeds heviger in hun provocaties.
- Hippies: ook geëngageerd. Waren zeer ludiek, gebruikten dus geen geweld. Waren
tegen de oorlog en wilden dus zelf ook geen geweld gebruiken.
Begin 20e eeuw vond de eerste feministische golf plaats, die ging vooral om politieke
gelijkheid. De tweede feministische golf ontstond in jaren 60. Deze ging vooral om
economische gelijkheid.
Par. 73 - Literatuur
Na oorlog kwam de wederopbouw op gang en was oudere generatie relatief conservatief
(behoudend) t.o.v. de jeugd; zij wilden veranderingen. Men greep terug op de periode van
voor de oorlog. Gewenste veranderingen kwamen echter niet, wat het existentialisme tot
een pessimistische stroming maakte. Deze stroming vond haar oorsprong in Frankrijk. "De
mens is een slachtoffer van de omstandigheden maar tegelijkertijd zelf verantwoordelijk" -
filosoof Jean-Paul Sartre. Existentialisme = anarchistisch; men verzette zich tegen wetten
en huwelijken voor de vrijheid van de mens. Het existentialisme was sterk geëngageerd;
men gaf zijn mening over maatschappij en politiek, met name anarchisme en communisme
waren populair. Tevens is het bijzonder dat communisme populair was: immers, gros was
bang voor communisme door de Koude Oorlog. Communisme heeft overigens ook geen
ruimte voor vrijheid, wat juist kenmerkend is voor het existentialisme.
1
Par. 71 - Historische achtergrond 1945-1975
Kenmerken naoorlogs Europa zijn o.a. de koude oorlog tussen de VS en Rusland, tussen
het kapitalisme en het communisme. Dekolonisatie (versnelde na WOII) speelde een grote
rol: derde wereldlanden maakten zich los van koloniale overheersers. Nederland raakte
Indië kwijt, waardoor ons land van wereldmacht ineens een klein land werd. Verzuiling
(verdeling groepen mensen binnen Nederland) bleef bestaan. Land was verdeeld in hokjes
christelijk, katholiek etc. Elk hokje had haar eigen verenigingen etc. Na 1960 vond
ontzuiling plaats, waardoor vrijheid ontstond maar tevens ook veel onzekerheid.
Ondertussen kwam de secularisatie (= ontkerkelijking) steeds meer op dreef.
In late jaren zestig ontstonden er protestbewegingen. Typerend voor jongere generatie:
verzet tegen de oudere generatie. Verschillende vormen van jongerenverzet: nozems,
provo's (provocerend, een reactie uitlokkend) en hippies, verschillen in wel/niet ludiek (=
gebruik maken van geweld) en wel/niet geëngageerd (= maatschappelijk betrokken). Oorlog
zorgde voor breuk: ouderen hadden deze meegemaakt, maar jongeren niet, waardoor ze
elkaar niet meer begrepen. Jongeren gingen tegen de wetten in: anarchisme. Ze
tolereerden dus geen enkel gezag, zeer passend bij deze periode.
- Nozems: rellende jongeren (vaak jongens) zonder politiek doel. Niet geëngageerd,
vonden het vooral leuk om de orde te verstoren.
- Provo's: zeer geëngageerd, maakten zich in jaren 60 al zorgen over het milieu.
Witte fietsenplan ontstond: fietsen die geleend kunnen worden in A'dam. Werden
echter gestolen, waardoor idee faalde. Zij werden steeds heviger in hun provocaties.
- Hippies: ook geëngageerd. Waren zeer ludiek, gebruikten dus geen geweld. Waren
tegen de oorlog en wilden dus zelf ook geen geweld gebruiken.
Begin 20e eeuw vond de eerste feministische golf plaats, die ging vooral om politieke
gelijkheid. De tweede feministische golf ontstond in jaren 60. Deze ging vooral om
economische gelijkheid.
Par. 73 - Literatuur
Na oorlog kwam de wederopbouw op gang en was oudere generatie relatief conservatief
(behoudend) t.o.v. de jeugd; zij wilden veranderingen. Men greep terug op de periode van
voor de oorlog. Gewenste veranderingen kwamen echter niet, wat het existentialisme tot
een pessimistische stroming maakte. Deze stroming vond haar oorsprong in Frankrijk. "De
mens is een slachtoffer van de omstandigheden maar tegelijkertijd zelf verantwoordelijk" -
filosoof Jean-Paul Sartre. Existentialisme = anarchistisch; men verzette zich tegen wetten
en huwelijken voor de vrijheid van de mens. Het existentialisme was sterk geëngageerd;
men gaf zijn mening over maatschappij en politiek, met name anarchisme en communisme
waren populair. Tevens is het bijzonder dat communisme populair was: immers, gros was
bang voor communisme door de Koude Oorlog. Communisme heeft overigens ook geen
ruimte voor vrijheid, wat juist kenmerkend is voor het existentialisme.
1
