Gezonde en zieke cellen I
Inhoudsopgave
Week 1 ............................................................................................................................................................. 3
Hoorcollege 1...................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege 2...................................................................................................................................................... 3
Werkgroep 1 ..................................................................................................................................................... 21
Werkgroep 2 ..................................................................................................................................................... 29
Hoorcollege 3.................................................................................................................................................... 34
Boek .................................................................................................................................................................. 42
Week 2 ........................................................................................................................................................... 50
Voorcollege practicum 2 ................................................................................................................................... 50
Hoorcollege 4.................................................................................................................................................... 55
Werkgroep 3 ..................................................................................................................................................... 67
Practicum 2....................................................................................................................................................... 71
Werkgroep 4 ..................................................................................................................................................... 74
Interactief college 1 .......................................................................................................................................... 87
MTE week 1 & 2 ................................................................................................................................................ 90
Boek .................................................................................................................................................................. 93
Week 3 ........................................................................................................................................................... 97
Hoorcollege 5.................................................................................................................................................... 97
Voorcollege practicum 3 ................................................................................................................................. 107
Werkgroep 5 ................................................................................................................................................... 113
Interactief college 2 (farmacologie) ............................................................................................................... 119
Werkgroep 6 ................................................................................................................................................... 126
Practicum 3..................................................................................................................................................... 139
Boek ................................................................................................................................................................ 139
Week 4 ......................................................................................................................................................... 140
Hoorcollege 6: weefselvorming en homeostase ............................................................................................. 140
Werkgroep 7 ................................................................................................................................................... 151
Voorcollege practicum 4 (adaptaties) ............................................................................................................ 154
Practicum 4..................................................................................................................................................... 157
Interactief college 3 (embryologie)................................................................................................................. 159
Werkgroep 8 ................................................................................................................................................... 165
1
, MTE week 3 & 4 .............................................................................................................................................. 169
Boek ................................................................................................................................................................ 172
Week 5 ......................................................................................................................................................... 173
Hoorcollege 7.................................................................................................................................................. 173
Hoorcollege 8 (geen tentamenstof) ................................................................................................................ 176
Voorcollege practicum 5 ................................................................................................................................. 177
Werkgroep 9 ................................................................................................................................................... 181
MTE week 1 t/m 5 .......................................................................................................................................... 185
2
,Week 1
Hoorcollege 1
Practica 80% aanwezigheidsverplichting (4/5)
Cijfer academische vorming (5% eindcijfer): aanwezigheid werkgroep 6 en 9
Rest van de werkgroepen niet verplicht
Hoorcollege 2
Een organisme bestaat uit organen, welke bestaan uit weefsels, welke bestaan uit cellen.
Cellen zijn er in vele soorten en maten:
▪ Fibroblasten zijn cellen die materiaal uitscheiden om weefsel te verstevigen. Dit doen
ze door stoffen uit te scheiden voor in de extracellulaire matrix. Deze extracellulaire
matrix zorgt voor stevigheid. Fibroblasten zitten veel in de huid.
▪ Neuronen zitten in het ruggenmerg en de hersenen, ze hebben een soort ‘body’ met
uitlopers. Via die uitlopers maken ze contact met andere cellen en kunnen ze
communiceren.
▪ Epitheelcellen moeten klein zijn en dicht bij elkaar liggen om weefsel te kunnen
bedekken. Epitheelcellen bekleden vaak de binnenkant van weefsels, het zijn een
soort afdekkingscellen.
Cellen vermenigvuldigen, sterven,
specialiseren, werken samen, communiceren,
etc. Wanneer dit soort dingen niet goed gaan,
worden we ziek. Goed functionerende cellen
zijn dus heel belangrijk voor een goed
functionerend lichaam. Ziekte = zieke cellen
Een cel is een georganiseerde en dynamische
eenheid: er zijn veel organellen, met allemaal
een eigen functie:
▪ Mitochondriën: een soort
energiecentrales van de cel
▪ Lysosomen: afvalverwerking
▪ Golgi apparaat: distributiecentrum
▪ Etc.
Een cel zit dus vol met allemaal organellen, wat ertussen zit is het cytoplasma. Het
cytoplasma zit vol met allemaal macromoleculen.
3
, Water
Water is een polair molecuul. Water is qua lading chemisch neutraal, maar de lading binnen
het molecuul is niet evenredig verdeeld. Het zuurstofatoom trekt wat harder aan de
moleculen dan de waterstofatomen. Dit komt doordat het waterstofatoom maar één proton
heeft en het zuurstofatoom meerdere. Door deze verdeling (iets negatievere kant bij
zuurstof – iets positievere kant bij waterstof) kan water makkelijk waterstofbruggen vormen.
Dit is een vorm van elektrostatische aantrekking.
Doordat water polair is het een uitstekend oplosmiddel voor polaire
(hydrofiele) stoffen. Apolaire (hydrofobe) stoffen worden verdreven.
Andere polaire stoffen kunnen waterstofbruggen vormen met de
watermoleculen: positief geladen atomen met de zuurstofatomen en
negatief geladen atomen met de waterstofatomen. Hydrofobe stoffen
kunnen geen waterstofbruggen vormen met water, aangezien deze
geen ladingsverschil hebben.
Een amfipatisch molecuul heeft zowel een hydrofiele
(polaire) kant als een hydrofobe (apolaire) kant. Amfipatische
stoffen kunnen micellen vormen. Dit zijn kleine structuren in
water waarbij de hydrofiele koppen naar buiten steken en de
hydrofobe staarten naar binnen, bijvoorbeeld lipiden.
Macromoleculen
Mensen bestaan voor 70% uit water en voor ongeveer 30% uit chemicaliën. Deze
chemicaliën bestaan voor het grootste gedeelte uit macromoleculen en voor een klein deel
uit ionen: zouten en small molecules.
Macromoleculen zijn essentiële bouwstenen van onze cellen. Er bestaan vijf soorten
macromoleculen: fosfolipiden, eiwitten, polysachariden, DNA en RNA. Macromoleculen
bestaan uit meerdere subunits aan elkaar. Het aan elkaar maken van deze subunits gebeurt
meestal door een condensatiereactie, waarbij water vrijkomt. De omgekeerde reactie is
hydrolyse, waar water voor nodig is.
4
Inhoudsopgave
Week 1 ............................................................................................................................................................. 3
Hoorcollege 1...................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege 2...................................................................................................................................................... 3
Werkgroep 1 ..................................................................................................................................................... 21
Werkgroep 2 ..................................................................................................................................................... 29
Hoorcollege 3.................................................................................................................................................... 34
Boek .................................................................................................................................................................. 42
Week 2 ........................................................................................................................................................... 50
Voorcollege practicum 2 ................................................................................................................................... 50
Hoorcollege 4.................................................................................................................................................... 55
Werkgroep 3 ..................................................................................................................................................... 67
Practicum 2....................................................................................................................................................... 71
Werkgroep 4 ..................................................................................................................................................... 74
Interactief college 1 .......................................................................................................................................... 87
MTE week 1 & 2 ................................................................................................................................................ 90
Boek .................................................................................................................................................................. 93
Week 3 ........................................................................................................................................................... 97
Hoorcollege 5.................................................................................................................................................... 97
Voorcollege practicum 3 ................................................................................................................................. 107
Werkgroep 5 ................................................................................................................................................... 113
Interactief college 2 (farmacologie) ............................................................................................................... 119
Werkgroep 6 ................................................................................................................................................... 126
Practicum 3..................................................................................................................................................... 139
Boek ................................................................................................................................................................ 139
Week 4 ......................................................................................................................................................... 140
Hoorcollege 6: weefselvorming en homeostase ............................................................................................. 140
Werkgroep 7 ................................................................................................................................................... 151
Voorcollege practicum 4 (adaptaties) ............................................................................................................ 154
Practicum 4..................................................................................................................................................... 157
Interactief college 3 (embryologie)................................................................................................................. 159
Werkgroep 8 ................................................................................................................................................... 165
1
, MTE week 3 & 4 .............................................................................................................................................. 169
Boek ................................................................................................................................................................ 172
Week 5 ......................................................................................................................................................... 173
Hoorcollege 7.................................................................................................................................................. 173
Hoorcollege 8 (geen tentamenstof) ................................................................................................................ 176
Voorcollege practicum 5 ................................................................................................................................. 177
Werkgroep 9 ................................................................................................................................................... 181
MTE week 1 t/m 5 .......................................................................................................................................... 185
2
,Week 1
Hoorcollege 1
Practica 80% aanwezigheidsverplichting (4/5)
Cijfer academische vorming (5% eindcijfer): aanwezigheid werkgroep 6 en 9
Rest van de werkgroepen niet verplicht
Hoorcollege 2
Een organisme bestaat uit organen, welke bestaan uit weefsels, welke bestaan uit cellen.
Cellen zijn er in vele soorten en maten:
▪ Fibroblasten zijn cellen die materiaal uitscheiden om weefsel te verstevigen. Dit doen
ze door stoffen uit te scheiden voor in de extracellulaire matrix. Deze extracellulaire
matrix zorgt voor stevigheid. Fibroblasten zitten veel in de huid.
▪ Neuronen zitten in het ruggenmerg en de hersenen, ze hebben een soort ‘body’ met
uitlopers. Via die uitlopers maken ze contact met andere cellen en kunnen ze
communiceren.
▪ Epitheelcellen moeten klein zijn en dicht bij elkaar liggen om weefsel te kunnen
bedekken. Epitheelcellen bekleden vaak de binnenkant van weefsels, het zijn een
soort afdekkingscellen.
Cellen vermenigvuldigen, sterven,
specialiseren, werken samen, communiceren,
etc. Wanneer dit soort dingen niet goed gaan,
worden we ziek. Goed functionerende cellen
zijn dus heel belangrijk voor een goed
functionerend lichaam. Ziekte = zieke cellen
Een cel is een georganiseerde en dynamische
eenheid: er zijn veel organellen, met allemaal
een eigen functie:
▪ Mitochondriën: een soort
energiecentrales van de cel
▪ Lysosomen: afvalverwerking
▪ Golgi apparaat: distributiecentrum
▪ Etc.
Een cel zit dus vol met allemaal organellen, wat ertussen zit is het cytoplasma. Het
cytoplasma zit vol met allemaal macromoleculen.
3
, Water
Water is een polair molecuul. Water is qua lading chemisch neutraal, maar de lading binnen
het molecuul is niet evenredig verdeeld. Het zuurstofatoom trekt wat harder aan de
moleculen dan de waterstofatomen. Dit komt doordat het waterstofatoom maar één proton
heeft en het zuurstofatoom meerdere. Door deze verdeling (iets negatievere kant bij
zuurstof – iets positievere kant bij waterstof) kan water makkelijk waterstofbruggen vormen.
Dit is een vorm van elektrostatische aantrekking.
Doordat water polair is het een uitstekend oplosmiddel voor polaire
(hydrofiele) stoffen. Apolaire (hydrofobe) stoffen worden verdreven.
Andere polaire stoffen kunnen waterstofbruggen vormen met de
watermoleculen: positief geladen atomen met de zuurstofatomen en
negatief geladen atomen met de waterstofatomen. Hydrofobe stoffen
kunnen geen waterstofbruggen vormen met water, aangezien deze
geen ladingsverschil hebben.
Een amfipatisch molecuul heeft zowel een hydrofiele
(polaire) kant als een hydrofobe (apolaire) kant. Amfipatische
stoffen kunnen micellen vormen. Dit zijn kleine structuren in
water waarbij de hydrofiele koppen naar buiten steken en de
hydrofobe staarten naar binnen, bijvoorbeeld lipiden.
Macromoleculen
Mensen bestaan voor 70% uit water en voor ongeveer 30% uit chemicaliën. Deze
chemicaliën bestaan voor het grootste gedeelte uit macromoleculen en voor een klein deel
uit ionen: zouten en small molecules.
Macromoleculen zijn essentiële bouwstenen van onze cellen. Er bestaan vijf soorten
macromoleculen: fosfolipiden, eiwitten, polysachariden, DNA en RNA. Macromoleculen
bestaan uit meerdere subunits aan elkaar. Het aan elkaar maken van deze subunits gebeurt
meestal door een condensatiereactie, waarbij water vrijkomt. De omgekeerde reactie is
hydrolyse, waar water voor nodig is.
4
