Gezin in beeld
Verantwoordingsrapport
Beroepsopdracht 3
HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
FACULITEIT VAN ONDERWIJS
06/04/2022
,INLEIDING...................................................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1: SCHETS VAN HET GEZIN.......................................................................................................... 4
GEZINSSAMENSTELLING............................................................................................................................................4
OPVOEDINGSOPGAVEN............................................................................................................................................4
ONTWIKKELINGSTAKEN............................................................................................................................................5
HOOFDSTUK 2: OPZET VAN HET ONDERZOEK................................................................................................. 5
DEELVRAAG 1: HOE GEEFT DIT GEZIN VORM AAN DE OPVOEDING VOLGENS TRIPLE P?.........................................................5
DEELVRAAG 2: HOE ZIET DE DAGELIJKSE ROUTINE VAN DIT GEZIN ERUIT?..........................................................................5
DEELVRAAG 3: HOE ZIET HET NETWERK VAN DIT GEZIN ERUIT?........................................................................................5
DEELVRAAG 4: HOE ZIET DE ZELFREDZAAMHEID/ SPELONTWIKKELING/ SPRAAK- TAALONTWIKKELING VAN KIND Y ERUIT?...........6
HOOFDSTUK 3: ONDERZOEKSRESULTATEN DEELVRAAG 1 T/M 4....................................................................6
DEELVRAAG 1: HOE GEEFT DIT GEZIN VORM AAN DE OPVOEDING VOLGENS TRIPLE P?.........................................................6
DEELVRAAG 2: HOE ZIET DE DAGELIJKSE ROUTINE VAN DIT GEZIN ERUIT?..........................................................................6
DEELVRAAG 3: HOE ZIET HET NETWERK VAN DIT GEZIN ERUIT?........................................................................................7
DEELVRAAG 4: HOE ZIET DE ZELFREDZAAMHEID/ SPELONTWIKKELING/ SPRAAK- TAALONTWIKKELING VAN KIND Y ERUIT?...........7
HOOFDSTUK 4: CONCLUSIE EN REFLECTIE....................................................................................................... 8
CONCLUSIE............................................................................................................................................................8
REFLECTIE.............................................................................................................................................................9
BIJLAGEN..................................................................................................................................................... 10
BIJLAGE 2: INTERVIEW TOPICLIJST................................................................................................................ 11
ALGEMENE VRAGEN..............................................................................................................................................13
TRIPLE P............................................................................................................................................................. 13
BIJLAGE 2: SAMENVATTING TRIPLE P............................................................................................................ 14
BIJLAGE 2: VERBATIM.................................................................................................................................. 15
BIJLAGE 2: CODEREN SAMENVATTING TRIPLE P............................................................................................ 16
BIJLAGE 2: CODEREN VERBATIM TRIPLE P..................................................................................................... 19
BIJLAGE 3: UITWERKING DAGELIJKSE ROUTINE............................................................................................. 21
BIJLAGE 4: UITWERKING SOCIOGRAM.......................................................................................................... 22
BIJLAGE 5: UITWERKING OBSERVATIE.......................................................................................................... 23
BIJLAGE 6: PLAN VAN AANPAK..................................................................................................................... 24
BIJLAGE 7: APA CURSUS............................................................................................................................... 26
BIJLAGE 8: RAPPORT VOOR HET GEZIN......................................................................................................... 27
GEZIN IN BEELD VERANTWOORDINGSRAPPORT BEROEPSOPDRACHT 3........................................................27
INLEIDING.................................................................................................................................................... 29
HOOFDSTUK 1: GEZIN IN CONTEXT............................................................................................................... 30
GEZINSSAMENSTELLING..........................................................................................................................................30
SOCIOGRAM........................................................................................................................................................30
DIVERSITEITSCIRKEL...............................................................................................................................................31
HOOFDSTUK 2: HOE WORDT ER IN DIT GEZIN OPGEVOED?...........................................................................31
TRIPLE P.............................................................................................................................................................31
KINDEREN LEREN DOOR POSITIEVE ONDERSTEUNING....................................................................................................32
ALS OUDER GOED VOOR JEZELF ZORGEN....................................................................................................................32
, SAMENVATTING OBSERVATIE...................................................................................................................................32
DRIE VOORBEELDEN VAN POSITIEF OPVOEDEN VAN OUDERS..........................................................................................33
Inleiding
Een nieuwe periode betekend een nieuwe opdracht. Vanuit de opleiding pedagogiek hebben we dit
blok de opdracht gekregen om een onbekend gezin in beeld te brengen. Het doel van dit onderzoek
is om de opvoedsituatie van het gezin in beeld te brengen. Ik heb het onderzoek uitgevoerd bij een
gezin thuis dat bestaat uit moeder en drie kinderen. Ik heb de focus gelegd op het middelste kind Y
waarop ik extra heb gelet op een paar punten die ook terugkomen in de observatie en de rest van
het verslag.
Het verslag bestaat uit vier hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk maak ik een schets van het gezin om
zo een goed beeld de krijgen wie er deel maken uit het gezin en de rolsverdeling.
In het tweede hoofdstuk leest u grotendeels over de opzet van het onderzoek, het doel van het
onderzoek, en worden de hoofdvraag en deelvragen duidelijk.
In het derde hoofdstuk ga ik meer in op de resultaten die het onderzoek naar boven hebben
gebracht, ook worden de deel vragen in dit hoofdstuk beantwoord.
Het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 4 wordt de hoofdvraag beantwoord dat wordt gegaan door een
conclusie en reflectie die worden gegeven op het hele onderzoek.
De metafoor op het voorblad. Op de afbeelding is een moeder met kinderen te zien en daaronder de
tekst: ‘I’m proud of the woman I am today because I went through one hell of a time becoming her.’’
De reden dat ik hiervoor heb gekozen is, omdat moeder alleenstaand is en trots is en zeker mag zijn
voor de vrouw die ze tot op de dag van vandaag is. Ondanks dat er geen spraken is van een ‘vader’
binnen het gezin laat moeder met trots zien dat ze beiden rollen heeft vervuld.
Dit gezin straalt kracht en liefde uit!
, Hoofdstuk 1: Schets van het gezin
Gezinssamenstelling
Het gezin dat centraal staat in dit onderzoek bestaat uit vier gezinsleden namelijk; Moeder H,
Dochter Y, Dochter N en zoon M. Moeder H is 46jaar, dochter Y is 9jaar, dochter N is 12jaar en zoon
M is 8jaar. De vader is niet in beeld sinds 2016 en er is geen spraken van een ander vaderfiguur
binnen het gezin.
De diversiteitscirkel bestaat uit 8 detenties. De diversiteitscirkel is een hulpmiddel om de etniciteit
van het gezin in kaart te brengen (Clement, 2018). Het gezin is van Marokkaans- Arabische afkomst,
dit hoort bij de dementie etniciteit. Het geloof speelt een grote rol in de opvoeding dat valt onder de
dimensie religie/ levensbeschouwing.
De moeder heeft een eigen onderneming dat valt onder de dimensie professionele socialisatie.
Tijdens het interview werd al snel duidelijk dat moeder de regels maakt in huis. De belangen van de
kinderen zijn erg belangrijk net zoals de betrokkenheid en het gezag over de kinderen. Dit past
allemaal goed bij de autoritaire opvoedstijl die moeder hanteert. In de autoritatieve stijl stellen
ouders zich democratisch op, zijn zeer betrokken, hebben veel aandacht voor de behoeftes van hun
kinderen, maar hanteren ook duidelijke regels. (Horst, Lucassen, Kok, Sentse, Jooren, Van Rosmalen,
Luijk, 2020).
Het gezin is een eenoudergezin, dat houdt in dat er slechts een ouder is die de ouderlijke taken
uitvoert. (Gezinstype, 2017). De moeder geeft aan beschermend te zijn maar niet over beschermd.
De kinderen krijgen de vrijheid om zelf keuzes te maken, mits die keuzes binnen de aangegeven
grenzen vallen. De kinderen krijgen de vrijheid om aan te gaan met hun leeftijdsgenoten en met wie
ze om willen gaan. Ook stimuleert moeder contact met de buitenwereld door ze op sport en andere
buitenschoolse activiteiten aan te melden. Moeder onderneemt ook vaak activiteiten met de
kinderen samen. De kinderen worden flexibel in sociale interacties door omgevingsinvloeden en
familie-invloeden. (Horst et al., 2020).
Opvoedingsopgaven
De kinderen in dit gezin zitten in de levensfase 8 – 12jaar. Het is belangrijk voor de kinderen om in
deze levensfase voldoende ondersteuning te krijgen bij de ontwikkeling van hun eigen identiteit.
Volgens (Bartels & Heiner, 1994) moet de opvoeder zorgdragen aan de voeding en verzorging van het
kind, maar het bieden van een fysieke en veilige stabiele omgeving. Zowel een gebrek aan stimulatie
als een overvloed aan stimulatie kan een negatieve uitwerking hebben op de ontwikkeling van het
kind (Bradley & Caldwell, 1995). Een ander belangrijk doel van de opvoedomgeving is het toezicht op
het kind. (Bradley & Caldwell, 1995). En het hanteren en overdragen van normen, waarden, grenzen
Verantwoordingsrapport
Beroepsopdracht 3
HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
FACULITEIT VAN ONDERWIJS
06/04/2022
,INLEIDING...................................................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1: SCHETS VAN HET GEZIN.......................................................................................................... 4
GEZINSSAMENSTELLING............................................................................................................................................4
OPVOEDINGSOPGAVEN............................................................................................................................................4
ONTWIKKELINGSTAKEN............................................................................................................................................5
HOOFDSTUK 2: OPZET VAN HET ONDERZOEK................................................................................................. 5
DEELVRAAG 1: HOE GEEFT DIT GEZIN VORM AAN DE OPVOEDING VOLGENS TRIPLE P?.........................................................5
DEELVRAAG 2: HOE ZIET DE DAGELIJKSE ROUTINE VAN DIT GEZIN ERUIT?..........................................................................5
DEELVRAAG 3: HOE ZIET HET NETWERK VAN DIT GEZIN ERUIT?........................................................................................5
DEELVRAAG 4: HOE ZIET DE ZELFREDZAAMHEID/ SPELONTWIKKELING/ SPRAAK- TAALONTWIKKELING VAN KIND Y ERUIT?...........6
HOOFDSTUK 3: ONDERZOEKSRESULTATEN DEELVRAAG 1 T/M 4....................................................................6
DEELVRAAG 1: HOE GEEFT DIT GEZIN VORM AAN DE OPVOEDING VOLGENS TRIPLE P?.........................................................6
DEELVRAAG 2: HOE ZIET DE DAGELIJKSE ROUTINE VAN DIT GEZIN ERUIT?..........................................................................6
DEELVRAAG 3: HOE ZIET HET NETWERK VAN DIT GEZIN ERUIT?........................................................................................7
DEELVRAAG 4: HOE ZIET DE ZELFREDZAAMHEID/ SPELONTWIKKELING/ SPRAAK- TAALONTWIKKELING VAN KIND Y ERUIT?...........7
HOOFDSTUK 4: CONCLUSIE EN REFLECTIE....................................................................................................... 8
CONCLUSIE............................................................................................................................................................8
REFLECTIE.............................................................................................................................................................9
BIJLAGEN..................................................................................................................................................... 10
BIJLAGE 2: INTERVIEW TOPICLIJST................................................................................................................ 11
ALGEMENE VRAGEN..............................................................................................................................................13
TRIPLE P............................................................................................................................................................. 13
BIJLAGE 2: SAMENVATTING TRIPLE P............................................................................................................ 14
BIJLAGE 2: VERBATIM.................................................................................................................................. 15
BIJLAGE 2: CODEREN SAMENVATTING TRIPLE P............................................................................................ 16
BIJLAGE 2: CODEREN VERBATIM TRIPLE P..................................................................................................... 19
BIJLAGE 3: UITWERKING DAGELIJKSE ROUTINE............................................................................................. 21
BIJLAGE 4: UITWERKING SOCIOGRAM.......................................................................................................... 22
BIJLAGE 5: UITWERKING OBSERVATIE.......................................................................................................... 23
BIJLAGE 6: PLAN VAN AANPAK..................................................................................................................... 24
BIJLAGE 7: APA CURSUS............................................................................................................................... 26
BIJLAGE 8: RAPPORT VOOR HET GEZIN......................................................................................................... 27
GEZIN IN BEELD VERANTWOORDINGSRAPPORT BEROEPSOPDRACHT 3........................................................27
INLEIDING.................................................................................................................................................... 29
HOOFDSTUK 1: GEZIN IN CONTEXT............................................................................................................... 30
GEZINSSAMENSTELLING..........................................................................................................................................30
SOCIOGRAM........................................................................................................................................................30
DIVERSITEITSCIRKEL...............................................................................................................................................31
HOOFDSTUK 2: HOE WORDT ER IN DIT GEZIN OPGEVOED?...........................................................................31
TRIPLE P.............................................................................................................................................................31
KINDEREN LEREN DOOR POSITIEVE ONDERSTEUNING....................................................................................................32
ALS OUDER GOED VOOR JEZELF ZORGEN....................................................................................................................32
, SAMENVATTING OBSERVATIE...................................................................................................................................32
DRIE VOORBEELDEN VAN POSITIEF OPVOEDEN VAN OUDERS..........................................................................................33
Inleiding
Een nieuwe periode betekend een nieuwe opdracht. Vanuit de opleiding pedagogiek hebben we dit
blok de opdracht gekregen om een onbekend gezin in beeld te brengen. Het doel van dit onderzoek
is om de opvoedsituatie van het gezin in beeld te brengen. Ik heb het onderzoek uitgevoerd bij een
gezin thuis dat bestaat uit moeder en drie kinderen. Ik heb de focus gelegd op het middelste kind Y
waarop ik extra heb gelet op een paar punten die ook terugkomen in de observatie en de rest van
het verslag.
Het verslag bestaat uit vier hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk maak ik een schets van het gezin om
zo een goed beeld de krijgen wie er deel maken uit het gezin en de rolsverdeling.
In het tweede hoofdstuk leest u grotendeels over de opzet van het onderzoek, het doel van het
onderzoek, en worden de hoofdvraag en deelvragen duidelijk.
In het derde hoofdstuk ga ik meer in op de resultaten die het onderzoek naar boven hebben
gebracht, ook worden de deel vragen in dit hoofdstuk beantwoord.
Het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 4 wordt de hoofdvraag beantwoord dat wordt gegaan door een
conclusie en reflectie die worden gegeven op het hele onderzoek.
De metafoor op het voorblad. Op de afbeelding is een moeder met kinderen te zien en daaronder de
tekst: ‘I’m proud of the woman I am today because I went through one hell of a time becoming her.’’
De reden dat ik hiervoor heb gekozen is, omdat moeder alleenstaand is en trots is en zeker mag zijn
voor de vrouw die ze tot op de dag van vandaag is. Ondanks dat er geen spraken is van een ‘vader’
binnen het gezin laat moeder met trots zien dat ze beiden rollen heeft vervuld.
Dit gezin straalt kracht en liefde uit!
, Hoofdstuk 1: Schets van het gezin
Gezinssamenstelling
Het gezin dat centraal staat in dit onderzoek bestaat uit vier gezinsleden namelijk; Moeder H,
Dochter Y, Dochter N en zoon M. Moeder H is 46jaar, dochter Y is 9jaar, dochter N is 12jaar en zoon
M is 8jaar. De vader is niet in beeld sinds 2016 en er is geen spraken van een ander vaderfiguur
binnen het gezin.
De diversiteitscirkel bestaat uit 8 detenties. De diversiteitscirkel is een hulpmiddel om de etniciteit
van het gezin in kaart te brengen (Clement, 2018). Het gezin is van Marokkaans- Arabische afkomst,
dit hoort bij de dementie etniciteit. Het geloof speelt een grote rol in de opvoeding dat valt onder de
dimensie religie/ levensbeschouwing.
De moeder heeft een eigen onderneming dat valt onder de dimensie professionele socialisatie.
Tijdens het interview werd al snel duidelijk dat moeder de regels maakt in huis. De belangen van de
kinderen zijn erg belangrijk net zoals de betrokkenheid en het gezag over de kinderen. Dit past
allemaal goed bij de autoritaire opvoedstijl die moeder hanteert. In de autoritatieve stijl stellen
ouders zich democratisch op, zijn zeer betrokken, hebben veel aandacht voor de behoeftes van hun
kinderen, maar hanteren ook duidelijke regels. (Horst, Lucassen, Kok, Sentse, Jooren, Van Rosmalen,
Luijk, 2020).
Het gezin is een eenoudergezin, dat houdt in dat er slechts een ouder is die de ouderlijke taken
uitvoert. (Gezinstype, 2017). De moeder geeft aan beschermend te zijn maar niet over beschermd.
De kinderen krijgen de vrijheid om zelf keuzes te maken, mits die keuzes binnen de aangegeven
grenzen vallen. De kinderen krijgen de vrijheid om aan te gaan met hun leeftijdsgenoten en met wie
ze om willen gaan. Ook stimuleert moeder contact met de buitenwereld door ze op sport en andere
buitenschoolse activiteiten aan te melden. Moeder onderneemt ook vaak activiteiten met de
kinderen samen. De kinderen worden flexibel in sociale interacties door omgevingsinvloeden en
familie-invloeden. (Horst et al., 2020).
Opvoedingsopgaven
De kinderen in dit gezin zitten in de levensfase 8 – 12jaar. Het is belangrijk voor de kinderen om in
deze levensfase voldoende ondersteuning te krijgen bij de ontwikkeling van hun eigen identiteit.
Volgens (Bartels & Heiner, 1994) moet de opvoeder zorgdragen aan de voeding en verzorging van het
kind, maar het bieden van een fysieke en veilige stabiele omgeving. Zowel een gebrek aan stimulatie
als een overvloed aan stimulatie kan een negatieve uitwerking hebben op de ontwikkeling van het
kind (Bradley & Caldwell, 1995). Een ander belangrijk doel van de opvoedomgeving is het toezicht op
het kind. (Bradley & Caldwell, 1995). En het hanteren en overdragen van normen, waarden, grenzen
