Persoonlijkheid en Individuele verschillen
Hoofdstuk 1: Introduction to Personality Psychology
Persoonlijkheid --> de reeks psychologische eigenschappen en mechanismen binnen het individu die
georganiseerd en relatief duurzaam zijn en die zijn of haar interacties met en aanpassingen aan de
intrapsychische, fysieke en sociale omgevingen beïnvloeden.
Individuele verschillen (psychological traits) --> alles waar mensen in kunnen verschillen
Individuele verschillen zijn (psychological traits) bruikbaar omdat
- Ze beschrijven mensen
- Ze verklaren gedrag
- Ze voorspellen gedrag in de toekomst
Psychological mechanisms --> zoals trekken, behalve dat de term mechanismen meer verwijst naar
de processen van persoonlijkheid.
3 essentiële ingrediënten
- Inputs
- Decision rules
- Outputs
Een psychologisch mechanisme kan mensen gevoeliger maken voor bepaalde soorten informatie uit
de omgeving (input), maakt ze waarschijnlijker om na te denken over specifieke opties
(beslissingsregels) en kan hun gedrag leiden naar bepaalde categorieën van actie (output).
Within the individual --> persoonlijkheid is iets dat een persoon met zich meedraagt in de tijd en van
de ene situatie naar de volgende.
3 levels van persoonlijkheid analyse
- Zoals alle anderen (the human nature level)
o de karaktertrekken en mechanismen van persoonlijkheid die typerend zijn voor onze
soort en door iedereen of bijna iedereen bezeten zijn.
- Zoals sommige anderen (the level of individual and group differences)
o Individuele verschillen --> manieren waarop elke persoon is zoals sommige andere
mensen
o Groep verschillen --> mensen in de ene groep kunnen bepaalde
persoonlijkheidskenmerken gemeen hebben, en deze gemeenschappelijke
kenmerken maken die groep anders dan andere groepen.
- Zoals niemand (the individual uniqueness level)
o Nomothetic research --> Het gaat meestal om statistische vergelijkingen van
individuen of groepen, waarvoor steekproeven nodig zijn om onderzoek te
verrichten.
o Idiographic research --> richt zich meestal op een enkel onderwerp en probeert
algemene principes te observeren die zich in de loop van de tijd in één leven
manifesteren.
Grand Theories of Personality --> human nature level --> deze theorieën proberen een universeel
verslag te geven van de fundamentele psychologische processen en kenmerken van onze soort.
Contemporary Research in Personality --> the level of individual and group differences
Een goede theorie heeft 3 doelen
- biedt een gids voor onderzoekers
, - organiseert gevonden informatie
- maakt voorspellingen
5 wetenschappelijke normen voor het evalueren van persoonlijkheidstheorieën
- comprehensiveness (volledigheid) --> doet de theorie een goed werk om alle feiten en
observaties binnen zijn domein uit te leggen?
- heuristic value (heuristische waarde) --> biedt de theorie een leidraad voor belangrijke
nieuwe ontdekkingen over persoonlijkheid die niet eerder bekend waren?
- testability (testbaarheid) --> levert de theorie precies genoeg voorspellingen op dat
persoonlijkheidspsychologen ze empirisch kunnen toetsen?
- parsimony (spaarzaamheid) --> bevat de theorie weinig premissen en veronderstellingen
(spaarzaamheid) of veel premissen en veronderstellingen (gebrek aan spaarzaamheid)?
- compatibiliteit en integratie tussen domeinen en niveaus
Karakter --> het typische van een persoon
Theophrastus --> 30 karakterkenmerken
Temperament --> (verhouding lichaamssappen)
Elementen van Empedocles Humores van Hippocrates Kwaliteiten van Galenus
Lucht Bloed Warm/vochtig
Water Etter/slijm Koud/vochtig
Vuur Gal Warm/droog
Aarde Zwarte gal Koud/droog
Latere beschrijvingen
- sanguinisch --> vrolijk, vriendelijk en grappig
- cholerisch --> onstuimig, grootmoedig en vermetel
- flegmatisch --> traag, loom en lui
- melancholisch --> somber, zwijgzaam en vasthoudend
Temperament tegenwoordig --> Aspecten van de persoonlijkheid die aangeboren zijn en al goed
observeerbaar zijn bij kinderen
,Persoonlijkheid en Individuele verschillen
Hoofdstuk 2: Personality Assessment, Measurement and Research Design
Personality assessment
- Self-report Data (S-data) --> de persoon zelf vragen
o individuen hebben toegang tot een schat aan informatie over zichzelf die
ontoegankelijk is voor iemand anders.
o Unstructured personality tests (open vragen)
o Structured personality tests (gesloten vragen)
o een speciaal type zelfrapportage is projectieve tests waarbij personen antwoorden
geven op ambigue stimuli die de psycholoog vervolgens analyseert en interpreteert.
o Nadelen
▪ Mensen zijn niet altijd eerlijk
▪ Sommige mensen hebben weinig zelfkennis
- Observer-report Data (O-data) --> anderen vragen
o een voordeel is dat verslagen van waarnemers toegang kunnen hebben tot
informatie die niet via andere bronnen kan worden verkregen.
o Inter-rater reliabiliy --> Meerdere waarnemers verzamelen informatie over iemands
persoonlijkheid, waarna onderzoekers de mate van consensus onder de waarnemers
evalueren. Wanneer verschillende waarnemers het met elkaar eens zijn, neemt de
mate van interbeoordelaarsbetrouwbaarheid toe.
o Professionele observatoren
o Mensen in de omgeving laten observeren
▪ Zijn in een betere positie om iemand in zijn natuurlijke omgeving te
observeren
▪ Kennis tot privé informatie
▪ Multiple social personalities kunnen naar voren worden gebracht
▪ Ze kunnen biased zijn
o Naturalsitic observation --> waarnemers getuigen en registreren gebeurtenissen die
zich voordoen in de normale loop van het leven van hun deelnemers.
o Artificial observation --> Experts kunnen deelnemers instrueren een taak uit te
voeren en vervolgens te observeren hoe individuen zich gedragen in deze
geconstrueerde instellingen.
- Test Data (T-data) --> kijken hoe iemand op een bepaalde situatie reageert
o sommige deelnemers kunnen proberen te raden welke eigenschap wordt gemeten
en vervolgens hun antwoorden aanpassen om een specifieke indruk van zichzelf te
maken.
o de moeilijkheid om na te gaan of de onderzoeksdeelnemers de testsituatie op
dezelfde manier definiëren als de experimentator.
o deze situaties zijn inherent interpersoonlijk en een onderzoeker kan onbedoeld
beïnvloeden hoe de deelnemers zich gedragen.
- Life-outcome Data (L-data) --> Informatie verzamelen over wat iemand gedaan heeft
Meta-analysis --> een techniek die de resultaten van talrijke andere studies combineert en
contrasteert om nauwkeuriger te bepalen hoe een bepaald fenomeen werkt.
Aggregation (aggregatie) --> het proces van het optellen of middelen van verschillende afzonderlijke
waarnemingen, resulterend in een betere maat voor persoonlijkheidskenmerken dan een enkele
waarneming van gedrag.
, Evaluatie
- Reliability (betrouwbaarheid) --> de mate waarin een verkregen maat het werkelijke niveau
van de te meten eigenschap vertegenwoordigt.
o Repeated measurement
o Test-retest reliability --> als twee testen hoge correlatie hebben
- Response sets --> De neiging van sommige mensen om op een of andere basis te reageren op
de vragen die niets te maken hebben met de inhoud van de vraag.
o Non-content responding --> De neiging van sommige mensen om op een of andere
basis te reageren op de vragen die niets te maken hebben met de inhoud van de
vraag.
▪ Acquiscence --> Een antwoordset die verwijst naar de neiging om
vragenlijsten positief te beantwoorden, ongeacht de inhoud van die items.
o Extreme responding --> Een antwoordreeks die verwijst naar de neiging om
eindpuntresponsen te geven, zoals zeer mee eens of zeer oneens en het middelste
deel van de beoordelingsschalen vermijden.
o Sociaal gewenste antwoorden
▪ Forced-choice questionnaire --> Testpersonen worden geconfronteerd met
paren van verklaringen en worden gevraagd aan te geven welke verklaring in
het paar meer waar is.
- Validiteit --> de mate waarin een concept correct is gedefinieerd, geoperationaliseerd en
beoordeeld om de echte wereld te weerspiegelen.
o Face validity --> verwijst naar de geldigheid van de test in nominale waarde.
o Predictive validity (Criterion validity) --> de mate waarin de scores verkregen met een
bepaald instrument de scores op andere instrumenten kunnen voorspellen
o Convergent validity --> De mate waarin de scores van een instrument correleren met
de scores van een ander instrument dat een theoretisch vergelijkbaar construct
meet.
o Discriminant validity --> test of een meting die verondersteld wordt niet gerelateerd
te zijn aan een ander instrument inderdaad geen verband houdt.
o Construct validity --> Als een schaal meet of correleert met wat het heeft ontworpen
om te meten.
Conceptual definition --> normatieve definitie van een bepaald psychologisch fenomeen.
Zelfverberging is een persoonlijkheidskenmerk dat wordt gekenmerkt door het verbergen van
persoonlijke informatie van anderen.
Hoofdstuk 1: Introduction to Personality Psychology
Persoonlijkheid --> de reeks psychologische eigenschappen en mechanismen binnen het individu die
georganiseerd en relatief duurzaam zijn en die zijn of haar interacties met en aanpassingen aan de
intrapsychische, fysieke en sociale omgevingen beïnvloeden.
Individuele verschillen (psychological traits) --> alles waar mensen in kunnen verschillen
Individuele verschillen zijn (psychological traits) bruikbaar omdat
- Ze beschrijven mensen
- Ze verklaren gedrag
- Ze voorspellen gedrag in de toekomst
Psychological mechanisms --> zoals trekken, behalve dat de term mechanismen meer verwijst naar
de processen van persoonlijkheid.
3 essentiële ingrediënten
- Inputs
- Decision rules
- Outputs
Een psychologisch mechanisme kan mensen gevoeliger maken voor bepaalde soorten informatie uit
de omgeving (input), maakt ze waarschijnlijker om na te denken over specifieke opties
(beslissingsregels) en kan hun gedrag leiden naar bepaalde categorieën van actie (output).
Within the individual --> persoonlijkheid is iets dat een persoon met zich meedraagt in de tijd en van
de ene situatie naar de volgende.
3 levels van persoonlijkheid analyse
- Zoals alle anderen (the human nature level)
o de karaktertrekken en mechanismen van persoonlijkheid die typerend zijn voor onze
soort en door iedereen of bijna iedereen bezeten zijn.
- Zoals sommige anderen (the level of individual and group differences)
o Individuele verschillen --> manieren waarop elke persoon is zoals sommige andere
mensen
o Groep verschillen --> mensen in de ene groep kunnen bepaalde
persoonlijkheidskenmerken gemeen hebben, en deze gemeenschappelijke
kenmerken maken die groep anders dan andere groepen.
- Zoals niemand (the individual uniqueness level)
o Nomothetic research --> Het gaat meestal om statistische vergelijkingen van
individuen of groepen, waarvoor steekproeven nodig zijn om onderzoek te
verrichten.
o Idiographic research --> richt zich meestal op een enkel onderwerp en probeert
algemene principes te observeren die zich in de loop van de tijd in één leven
manifesteren.
Grand Theories of Personality --> human nature level --> deze theorieën proberen een universeel
verslag te geven van de fundamentele psychologische processen en kenmerken van onze soort.
Contemporary Research in Personality --> the level of individual and group differences
Een goede theorie heeft 3 doelen
- biedt een gids voor onderzoekers
, - organiseert gevonden informatie
- maakt voorspellingen
5 wetenschappelijke normen voor het evalueren van persoonlijkheidstheorieën
- comprehensiveness (volledigheid) --> doet de theorie een goed werk om alle feiten en
observaties binnen zijn domein uit te leggen?
- heuristic value (heuristische waarde) --> biedt de theorie een leidraad voor belangrijke
nieuwe ontdekkingen over persoonlijkheid die niet eerder bekend waren?
- testability (testbaarheid) --> levert de theorie precies genoeg voorspellingen op dat
persoonlijkheidspsychologen ze empirisch kunnen toetsen?
- parsimony (spaarzaamheid) --> bevat de theorie weinig premissen en veronderstellingen
(spaarzaamheid) of veel premissen en veronderstellingen (gebrek aan spaarzaamheid)?
- compatibiliteit en integratie tussen domeinen en niveaus
Karakter --> het typische van een persoon
Theophrastus --> 30 karakterkenmerken
Temperament --> (verhouding lichaamssappen)
Elementen van Empedocles Humores van Hippocrates Kwaliteiten van Galenus
Lucht Bloed Warm/vochtig
Water Etter/slijm Koud/vochtig
Vuur Gal Warm/droog
Aarde Zwarte gal Koud/droog
Latere beschrijvingen
- sanguinisch --> vrolijk, vriendelijk en grappig
- cholerisch --> onstuimig, grootmoedig en vermetel
- flegmatisch --> traag, loom en lui
- melancholisch --> somber, zwijgzaam en vasthoudend
Temperament tegenwoordig --> Aspecten van de persoonlijkheid die aangeboren zijn en al goed
observeerbaar zijn bij kinderen
,Persoonlijkheid en Individuele verschillen
Hoofdstuk 2: Personality Assessment, Measurement and Research Design
Personality assessment
- Self-report Data (S-data) --> de persoon zelf vragen
o individuen hebben toegang tot een schat aan informatie over zichzelf die
ontoegankelijk is voor iemand anders.
o Unstructured personality tests (open vragen)
o Structured personality tests (gesloten vragen)
o een speciaal type zelfrapportage is projectieve tests waarbij personen antwoorden
geven op ambigue stimuli die de psycholoog vervolgens analyseert en interpreteert.
o Nadelen
▪ Mensen zijn niet altijd eerlijk
▪ Sommige mensen hebben weinig zelfkennis
- Observer-report Data (O-data) --> anderen vragen
o een voordeel is dat verslagen van waarnemers toegang kunnen hebben tot
informatie die niet via andere bronnen kan worden verkregen.
o Inter-rater reliabiliy --> Meerdere waarnemers verzamelen informatie over iemands
persoonlijkheid, waarna onderzoekers de mate van consensus onder de waarnemers
evalueren. Wanneer verschillende waarnemers het met elkaar eens zijn, neemt de
mate van interbeoordelaarsbetrouwbaarheid toe.
o Professionele observatoren
o Mensen in de omgeving laten observeren
▪ Zijn in een betere positie om iemand in zijn natuurlijke omgeving te
observeren
▪ Kennis tot privé informatie
▪ Multiple social personalities kunnen naar voren worden gebracht
▪ Ze kunnen biased zijn
o Naturalsitic observation --> waarnemers getuigen en registreren gebeurtenissen die
zich voordoen in de normale loop van het leven van hun deelnemers.
o Artificial observation --> Experts kunnen deelnemers instrueren een taak uit te
voeren en vervolgens te observeren hoe individuen zich gedragen in deze
geconstrueerde instellingen.
- Test Data (T-data) --> kijken hoe iemand op een bepaalde situatie reageert
o sommige deelnemers kunnen proberen te raden welke eigenschap wordt gemeten
en vervolgens hun antwoorden aanpassen om een specifieke indruk van zichzelf te
maken.
o de moeilijkheid om na te gaan of de onderzoeksdeelnemers de testsituatie op
dezelfde manier definiëren als de experimentator.
o deze situaties zijn inherent interpersoonlijk en een onderzoeker kan onbedoeld
beïnvloeden hoe de deelnemers zich gedragen.
- Life-outcome Data (L-data) --> Informatie verzamelen over wat iemand gedaan heeft
Meta-analysis --> een techniek die de resultaten van talrijke andere studies combineert en
contrasteert om nauwkeuriger te bepalen hoe een bepaald fenomeen werkt.
Aggregation (aggregatie) --> het proces van het optellen of middelen van verschillende afzonderlijke
waarnemingen, resulterend in een betere maat voor persoonlijkheidskenmerken dan een enkele
waarneming van gedrag.
, Evaluatie
- Reliability (betrouwbaarheid) --> de mate waarin een verkregen maat het werkelijke niveau
van de te meten eigenschap vertegenwoordigt.
o Repeated measurement
o Test-retest reliability --> als twee testen hoge correlatie hebben
- Response sets --> De neiging van sommige mensen om op een of andere basis te reageren op
de vragen die niets te maken hebben met de inhoud van de vraag.
o Non-content responding --> De neiging van sommige mensen om op een of andere
basis te reageren op de vragen die niets te maken hebben met de inhoud van de
vraag.
▪ Acquiscence --> Een antwoordset die verwijst naar de neiging om
vragenlijsten positief te beantwoorden, ongeacht de inhoud van die items.
o Extreme responding --> Een antwoordreeks die verwijst naar de neiging om
eindpuntresponsen te geven, zoals zeer mee eens of zeer oneens en het middelste
deel van de beoordelingsschalen vermijden.
o Sociaal gewenste antwoorden
▪ Forced-choice questionnaire --> Testpersonen worden geconfronteerd met
paren van verklaringen en worden gevraagd aan te geven welke verklaring in
het paar meer waar is.
- Validiteit --> de mate waarin een concept correct is gedefinieerd, geoperationaliseerd en
beoordeeld om de echte wereld te weerspiegelen.
o Face validity --> verwijst naar de geldigheid van de test in nominale waarde.
o Predictive validity (Criterion validity) --> de mate waarin de scores verkregen met een
bepaald instrument de scores op andere instrumenten kunnen voorspellen
o Convergent validity --> De mate waarin de scores van een instrument correleren met
de scores van een ander instrument dat een theoretisch vergelijkbaar construct
meet.
o Discriminant validity --> test of een meting die verondersteld wordt niet gerelateerd
te zijn aan een ander instrument inderdaad geen verband houdt.
o Construct validity --> Als een schaal meet of correleert met wat het heeft ontworpen
om te meten.
Conceptual definition --> normatieve definitie van een bepaald psychologisch fenomeen.
Zelfverberging is een persoonlijkheidskenmerk dat wordt gekenmerkt door het verbergen van
persoonlijke informatie van anderen.
