Content Collectie: Regels en wetgevingen rondom een herbestemmingsopgave

Regels en wetgevingen omtrent herbestemmen

WAT

In kaart brengen van wet- en regelgeving omtrent herbestemmen.

WAAROM

Bij een herbestemming komen allerlei wetten en regels om de hoek kijken, van brandveiligheid tot
bouwbesluit. Hierbij is het van belang dat je de weg weet te vinden en dat je weet waar je allemaal
rekening mee dient te houden.

HOE

Voorbereiding

 Kies een religieus historisch gebouw zonder herbestemmingsopgave.
 Wie is de eigenaar van het gebouw?
 Wat is de functie van het gebouw?
 Wie is de gebruiker van het gebouw?
 Lees ‘Hoofdstuk 2 – Drager van Betekenis’ en ‘Hoofdstuk 5 – Een Laby-

rint’ uit ‘Mag dit weg’ (2020).

Ter voorbereiding van de opdracht “De juridische status van een herbestemmingsopgave” is er
gekeken naar de eigenaar, de functie en de gebruiker van het pand. Voor de St. Andreaskerk te
Groessen zijn wij als ontwerpteam gevraagd voor het ontwerpen de herbestemming. Het gaat
daarbij om het rekening houden met de gebruiker: de inwoners van Groessen. Tot op heden is het
pand in het bezit van de parochie. Het doel van het kerkbestuur is om de kerk met het aan te
leveren ontwerpplan over te kunnen kopen van de parochie. Om die reden hebben wij als
ontwerpteam alleen contact met het kerkbestuur.

Het overkopen van de kerk is niet zo gemakkelijk is gebleken. De parochie vraagt om een
symbolische euro wanneer de herbestemming een maatschappelijke, culturele of sociale functie
krijgt. Is dit niet het geval, dan gaat de kerk de commerciële markt op. Het resultaat is dat het
pand in dat geval niet in handen van Groessen zal blijven. Hier komt dan ook direct een eis voor de
functie bij kijken: maatschappelijk, cultureel of sociaal. Daarnaast moet de functie goedgekeurd
zijn door de inwoners van Groessen; de doelgroep.

Om die reden is ervoor gekozen om een enquête af te nemen bij de bevolking. Door middel van
een QR-code hebben zo’n 100 man de enquête ingevuld waardoor er een mooi beeld is gekomen
van de gewenste functies. Wat direct duidelijk bleek, is dat men behoefte heeft aan een
bijeenkomstruimte en een gezamenlijke ruimte. Daarnaast zal er een horecafunctie, markt,
expositieruimte komen en worden er flexplekken gerealiseerd.

Uitvoering
Stap 1. Beantwoord de volgende vragen:

 Wat is het bestemmingsplan van het gebouw?

Door middel van de site ruimtelijkplannen.nl heb ik inzicht kunnen verkrijgen in een deel
van het bestemmingsplan. De enkelbestemming beschikt over een maatschappelijke
functie. Dit betekent dat er een maatschappelijke bestemming aan gehangen moet
worden. Belangrijk is dat het hierbij gaat om alle grond rondom de St. Andreaskerk. Bij de
maatvoering van het pand staat aangegeven dat het maximum bebouwingspercentage op
100% bevat. Dit betekent dat de volledige kavel bebouwd mag worden. Let hierbij wel op,
het gaat om de kavel die aangegeven staat in de bijgevoegde afbeelding. Dit betekent dat
het bebouwingspercentage al op het maximum staat. Daarnaast betreft de maximale
bouwhoogte 16 meter en de maximumgoothoogte 12 meter.

, Daarnaast wordt er in het bestemmingsplan aangegeven dat gebouwen niet gebouwd
mogen worden. Een mogelijke erf- en terreinafscheiding staat op een maximum van 1
meter hoogte. Andere bouwwerken die niet aan de functie ‘gebouw’ voldoen beschikken
over een maximale hoogte van twee meter. Schuilgelegenheden zijn hierbinnen wel
mogelijk. Het gaat om een maximum van 15 m2 en de bouwhoogte mag niet meer dan 3
meter bedragen.

Voor de maatschappelijk bestemde gronden geldt dat er maatschappelijke voorzieningen
beschikbaar moeten zijn en dat bedrijfswoningen niet toegestaan zijn. Er dient gebouwd te
worden binnen het bouwvlak.

 Heeft het religieus gebouw cultuurhistorische waarde? Hoe kom je

hierachter?

Op de site ruimtelijkeplannen.nl staan verschillende bestanden gericht op dorpen en
steden in Nederland. Zodra er binnen deze site gezocht wordt op het adres van de St.
Andreaskerk te Groessen wordt het bestemmingsplan van de gemeente Duiven en de
toelichting hiervan automatisch in beeld gebracht. Op deze manier ben ik tot de informatie
gekomen van zowel de cultuurhistorische waarde als het bestemmingsplan zelf.

De kerk en de weg die langs de St. Andreaskerk loopt worden beiden gekenmerkt als
elementen die over een hoge cultuurhistorische waarde beschikken. De wegensituatie die
rond 1735 bestond is nog duidelijk herkenbaar binnen de Dorpsweg die langs de kerk loopt.

 Is het gebouw onderdeel van een beschermd stadsgezicht? Zo ja,

waarom?

De St. Andreaskerk is onderdeel van een beschermd stadsgezicht, Kenmerkend voor
Groessen is de bebouwing van het dorp. Deze beschikt namelijk over lintbebouwing, met in
het historisch dorpshart de kerk. Deze is bepalend voor het beeld en de karakteristieken
van het dorp.

 Wat is de monumentstatus van het gebouw? Door wie wordt deze bepaald

Volgens het monumentenregister van het cultureel erfgoed beschikt de St. Andreaskerk over de
status Rijksmonument. Deze status wordt bepaald door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Het
gaat hierbij om de minister, volgens monumentenregie.nl.

• Wanneer voer je een haalbaarheidsanalyse uit? Wat houdt deze analyse in?


De haalbaarheidsanalyse wordt gericht op de haalbaarheid van de herbestemming. Belangrijk
is dat alle onderwerpen uit de onderzoeksfase op tafel gegooid worden. Het gaat hierbij om
de meest haalbare functie te bepalen en zorgt ervoor dat er meer overzicht komt. Het voordeel
is dat er door middel van de haalbaarheidsanalyse juiste combinaties gemaakt kunnen
worden. Deze analyse wordt uitgevoerd nog voor de vorming van het concept. Het gaat er
dus om dat er aan de hand van de mogelijke functies gekeken wordt welke functie hiervan de
meeste potentie heeft binnen de herbestemming.

• Wanneer en waarom ontwikkel je een concept?

Na het besluit over de functie en de haalbaarheidsanalyse wordt er een concept gevormd. Dit
wordt gedaan om met het ontwerpproces te beginnen. Het concept is een belangrijk aspect binnen
het ontwerpproces en zorgt ervoor dat er door middel van creativiteit en het strategisch
denkproces een ontwerp neergezet gaat worden.