Hoofdstuk 1 Regeling
Paragraaf 1 Regeling en homeostase
Je lichaam handhaaft factoren zoals de zuurstofconcentratie en glucoseconcentratie in het bloed
rondom een bepaalde waarde. Deze waarde wordt de normwaarde genoemd.
V.b: Je lichaamstemperatuur rond de 37 graden
Je lichaamstemperatuur kan veranderen door activiteiten die je doet, je lichaam zorgt er dan voor
dat je lichaamstemperatuur altijd rond de 37 graden ligt. Dit wordt het dynamisch evenwicht
genoemd.
Het dynamisch evenwicht wordt in stand gehouden door de regelkring.
Het in stand houden van een dynamisch evenwicht in het inwendige milieu van organismen noem je
homeostase.
Regelkring
Een regelkring begint altijd bij de sensor. In het voorbeeld hierboven is dat de thermostaat. Die meet
of de temperatuur gelijk is aan de temperatuur die is ingesteld. Is dit niet het geval of juist wel gaat
er een seintje naar het controlecentrum. Dat is in dit geval de verwarmingsketel. Die krijgt het seintje
binnen en bepaald of er een positieve of negatieve terugkoppeling wordt doorgegeven. Dit seintje
gaan naar de effector. In dit geval de verwarming. Die voert uit wat er door het controlecentrum
heeft doorgegeven. En dan begint het cirkeltje weer opnieuw.
sensor -> controlecentrum -> effector -> effect
Een organisme heeft twee soorten milieus:
● Inwendig milieu
● Uitwendig milieu
,Inwendig milieu: Weefselvloeistof en het bloed
Uitwendig milieu: De omgeving
Paragraaf 2 Hormonale regulatie
In organismen vindt communicatie tussen cellen plaats via signaalmoleculen. De signaalmoleculen
die de cellen van hormoonklieren afgeven, zijn hormonen. Ze worden afgegeven aan het bloed dat
door de hormoonklier stroomt. Dit noem je endocriene klieren.
Endocriene klieren: Geven hormonen af aan het bloed
Exocriene klieren: Geven hun product af via een afvoerbuis
Doelwitorganen
Hormonen die worden afgestaan in het bloed kunnen alleen werkzaam in organen waarvan de cellen
receptoren ontvangen. Dit orgaan wordt het doelwitorgaan genoemd. De bindingen kunnen kan in
de cellen van deze organen een reactie op gang brengen. De mate van de reactie wordt bepaald door
de hormoonconcentratie (hormoonspiegel) en door het het aantal hormoonreceptoren voor een
bepaald hormoon op de cellen in het doelwitorgaan.
, Werking van hormonen VWO
Het binnenkomen van het cytoplasma van een hormoon en het binden aan een receptoreiwit wordt
het hormoon- receptorcomplex genoemd.
Aan de binnenzijde van het cytoplasma celmembraan wordt een bepaalde signaalmolecuul gevormd
of geactiveerd als gevolg van het binden van een hormoon aan een receptoreiwit. Dit heet de second
messenger.
De second messenger geeft het signaal in de cel door.
Als een signaal via meerdere schakels in een cel wordt doorgegeven noemen we dat signaalcascade.
Hormoonklieren
Het hormoonstelsel bestaat uit een aantal hormoonklieren.
Paragraaf 1 Regeling en homeostase
Je lichaam handhaaft factoren zoals de zuurstofconcentratie en glucoseconcentratie in het bloed
rondom een bepaalde waarde. Deze waarde wordt de normwaarde genoemd.
V.b: Je lichaamstemperatuur rond de 37 graden
Je lichaamstemperatuur kan veranderen door activiteiten die je doet, je lichaam zorgt er dan voor
dat je lichaamstemperatuur altijd rond de 37 graden ligt. Dit wordt het dynamisch evenwicht
genoemd.
Het dynamisch evenwicht wordt in stand gehouden door de regelkring.
Het in stand houden van een dynamisch evenwicht in het inwendige milieu van organismen noem je
homeostase.
Regelkring
Een regelkring begint altijd bij de sensor. In het voorbeeld hierboven is dat de thermostaat. Die meet
of de temperatuur gelijk is aan de temperatuur die is ingesteld. Is dit niet het geval of juist wel gaat
er een seintje naar het controlecentrum. Dat is in dit geval de verwarmingsketel. Die krijgt het seintje
binnen en bepaald of er een positieve of negatieve terugkoppeling wordt doorgegeven. Dit seintje
gaan naar de effector. In dit geval de verwarming. Die voert uit wat er door het controlecentrum
heeft doorgegeven. En dan begint het cirkeltje weer opnieuw.
sensor -> controlecentrum -> effector -> effect
Een organisme heeft twee soorten milieus:
● Inwendig milieu
● Uitwendig milieu
,Inwendig milieu: Weefselvloeistof en het bloed
Uitwendig milieu: De omgeving
Paragraaf 2 Hormonale regulatie
In organismen vindt communicatie tussen cellen plaats via signaalmoleculen. De signaalmoleculen
die de cellen van hormoonklieren afgeven, zijn hormonen. Ze worden afgegeven aan het bloed dat
door de hormoonklier stroomt. Dit noem je endocriene klieren.
Endocriene klieren: Geven hormonen af aan het bloed
Exocriene klieren: Geven hun product af via een afvoerbuis
Doelwitorganen
Hormonen die worden afgestaan in het bloed kunnen alleen werkzaam in organen waarvan de cellen
receptoren ontvangen. Dit orgaan wordt het doelwitorgaan genoemd. De bindingen kunnen kan in
de cellen van deze organen een reactie op gang brengen. De mate van de reactie wordt bepaald door
de hormoonconcentratie (hormoonspiegel) en door het het aantal hormoonreceptoren voor een
bepaald hormoon op de cellen in het doelwitorgaan.
, Werking van hormonen VWO
Het binnenkomen van het cytoplasma van een hormoon en het binden aan een receptoreiwit wordt
het hormoon- receptorcomplex genoemd.
Aan de binnenzijde van het cytoplasma celmembraan wordt een bepaalde signaalmolecuul gevormd
of geactiveerd als gevolg van het binden van een hormoon aan een receptoreiwit. Dit heet de second
messenger.
De second messenger geeft het signaal in de cel door.
Als een signaal via meerdere schakels in een cel wordt doorgegeven noemen we dat signaalcascade.
Hormoonklieren
Het hormoonstelsel bestaat uit een aantal hormoonklieren.
