Beknopte samenvatting belangrijke punten
JEUGDRECHT & JEUGDHULP
Editie 2020, ISBN: 9789012406369.
Inhoud
Collegeweek 1: Civiel recht → inleiding; minderjarigheid.................................................2
(Hoofdstuk 1, 2 en 5)..........................................................................................................................2
Collegeweek 2: Civiel recht → kind; gezag; scheiding......................................................4
(Hoofdstuk 3, 4 en 7)..........................................................................................................................4
Collegeweek 3: Civiel recht → jeugdhulp; jeugdbescherming..........................................7
(Hoofdstuk 6)......................................................................................................................................7
Collegeweek 4: Rechter en Raad voor de Kinderbescherming.........................................8
(Hoofdstuk 11)....................................................................................................................................8
Collegeweek 5: Strafrecht → materiële jeugdstrafrecht; IVRK........................................10
(Hoofdstuk 8, 9 t/m 9.2 en 10 t/m 10.3)...........................................................................................10
Collegeweek 6: Strafrecht → jeugdstrafprocesrecht........................................................11
(Hoofdstuk 9 (vervolg) en p. 9 t/m 30 van Advies RSJ december 2019 ‘Minderjarigen in een
politiecel. Een advies over duur, verblijf en alternatieve locaties’)..................................................11
Collegeweek 7: Strafrecht → IVRK (vervolg); tenuitvoerlegging in JJI...........................12
(Hoofdstuk 10 (vervolg), 11 paragraaf 12 & E. Smidt & S. Rap ‘Het adolescentenstrafrecht en de
veranderende populatie in Justitiële Jeugdinrichtingen: achtergrond, feiten en aandachtspunten,
Sancties 2019/88).............................................................................................................................12
1
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
, Beknopte samenvatting belangrijke punten
JEUGDRECHT & JEUGDHULP
Editie 2020, ISBN: 9789012406369.
Collegeweek 1: Civiel recht → inleiding; minderjarigheid
(Hoofdstuk 1, 2 en 5).
Ontwikkeling & erkenning van kinderrechten op internationaal niveau kan niet los
worden gezien van de ontwikkeling van het jeugdrecht in Nederland.
Nederlandse rechter moet EVRM en IVRK direct toepassen.
Definitie minderjarige, art. 1:233 BW.
Rechtspositie van minderjarige wordt door 2 uitgangspunten bepaald:
1. iedere minderjarige staat onder het gezag van één of twee anderen;
2. slechts bekwaam zelfstandig rechtshandelingen te verrichten indien toestemming van
wettelijke vertegenwoordiger, art. 1:234 BW.
Recht op naam: een kind heeft dit recht vanaf de geboorte (art. 7 IVRK en art. 1:4-1:9 BW).
Belang minderjarige, ouder dan 12jr in geding? Kind moet o.g.v. art. 809 Rv (en art. 12
lid 2 IVRK) de gelegenheid krijgen zijn mening kenbaar te maken.
Bij kinderalimentatiezaken geldt dit pas vanaf minderjarigen die 16jr of ouder zijn.
Juridische moeder* = degene uit wie kind wordt geboren (art. 1:198 lid 1 sub a BW).
is een rechtsfeit en kan niet worden ontkend (= mater semper certa est).
om familierechtelijke betrekking met geboortemoeder te verbreken is adoptie nodig,
waarbij adoptie enkel kan als moeder niet met gezag is belast (art. 1:228 lid 1 sub g
BW).
Juridische vader* = man die ten tijde van de geboorte van het kind is gehuwd / GP met
geboortemoeder!
Buiten huwelijk/GP? Dan nog mogelijkheid erkenning, gerechtelijke vaststelling van het
vaderschap of adoptie.
*Recht op en de verplichting tot omgang ex art. 1:377a BW.
Art. 1:2 BW: kind heeft (tenzij doodgeboren) voor geboorte rechten, bijvoorbeeld
kinderbeschermingsmaatregelen of erfgenaam zijn van overleden vader.
Art. 7 IVRK: het recht om te weten van welke ouder men afstamt verdwijnt volgens het
EHRM niet naarmate je ouder wordt.
Handelingsbekwaamheid minderjarige; art. 1:234 BW = handelingsbekwaam, mits
toestemming wettelijke vertegenwoordiger.
RH maatschappelijk verkeer gebruikelijk? Dan wordt toestemming verondersteld
aanwezig te zijn. Zo’n handeling kan niet meer achteraf door wettelijke
vertegenwoordiger worden vernietigd, zie art. 3:32 BW.
Toestemming voor bepaald doel? Ouders kunnen weer intrekken.
Rechtshandeling door onbekwame minderjarige? RH geldt, maar is vernietigbaar
o.g.v. art. 3:32 lid 2 BW.
2
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
, Beknopte samenvatting belangrijke punten
JEUGDRECHT & JEUGDHULP
Editie 2020, ISBN: 9789012406369.
Testamentair bewind: berust enkel op goederen en dus nooit op personen, art. 4:153 BW.
Minderjarigenbewind: art. 1:253i BW.
Bewindvoerder kind → zie ouders art. 1:253k BW. Goed bewindvoerder zijn.
Ouderlijk vruchtgenot ex art. 1:253l BW: ouders kunnen volkomen bestedingsvrij uitgeven
+ ouders hoeven geen rekening en verantwoording af te leggen / rekening te houden met de
behoefte van het kind.
Verjaring/vervaltermijn: belang minderjarige in geding? Wettelijke vertegenwoordiger moet
optreden (enige uitzondering, dus verlenging termijn = schadevergoeding).
3
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
JEUGDRECHT & JEUGDHULP
Editie 2020, ISBN: 9789012406369.
Inhoud
Collegeweek 1: Civiel recht → inleiding; minderjarigheid.................................................2
(Hoofdstuk 1, 2 en 5)..........................................................................................................................2
Collegeweek 2: Civiel recht → kind; gezag; scheiding......................................................4
(Hoofdstuk 3, 4 en 7)..........................................................................................................................4
Collegeweek 3: Civiel recht → jeugdhulp; jeugdbescherming..........................................7
(Hoofdstuk 6)......................................................................................................................................7
Collegeweek 4: Rechter en Raad voor de Kinderbescherming.........................................8
(Hoofdstuk 11)....................................................................................................................................8
Collegeweek 5: Strafrecht → materiële jeugdstrafrecht; IVRK........................................10
(Hoofdstuk 8, 9 t/m 9.2 en 10 t/m 10.3)...........................................................................................10
Collegeweek 6: Strafrecht → jeugdstrafprocesrecht........................................................11
(Hoofdstuk 9 (vervolg) en p. 9 t/m 30 van Advies RSJ december 2019 ‘Minderjarigen in een
politiecel. Een advies over duur, verblijf en alternatieve locaties’)..................................................11
Collegeweek 7: Strafrecht → IVRK (vervolg); tenuitvoerlegging in JJI...........................12
(Hoofdstuk 10 (vervolg), 11 paragraaf 12 & E. Smidt & S. Rap ‘Het adolescentenstrafrecht en de
veranderende populatie in Justitiële Jeugdinrichtingen: achtergrond, feiten en aandachtspunten,
Sancties 2019/88).............................................................................................................................12
1
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
, Beknopte samenvatting belangrijke punten
JEUGDRECHT & JEUGDHULP
Editie 2020, ISBN: 9789012406369.
Collegeweek 1: Civiel recht → inleiding; minderjarigheid
(Hoofdstuk 1, 2 en 5).
Ontwikkeling & erkenning van kinderrechten op internationaal niveau kan niet los
worden gezien van de ontwikkeling van het jeugdrecht in Nederland.
Nederlandse rechter moet EVRM en IVRK direct toepassen.
Definitie minderjarige, art. 1:233 BW.
Rechtspositie van minderjarige wordt door 2 uitgangspunten bepaald:
1. iedere minderjarige staat onder het gezag van één of twee anderen;
2. slechts bekwaam zelfstandig rechtshandelingen te verrichten indien toestemming van
wettelijke vertegenwoordiger, art. 1:234 BW.
Recht op naam: een kind heeft dit recht vanaf de geboorte (art. 7 IVRK en art. 1:4-1:9 BW).
Belang minderjarige, ouder dan 12jr in geding? Kind moet o.g.v. art. 809 Rv (en art. 12
lid 2 IVRK) de gelegenheid krijgen zijn mening kenbaar te maken.
Bij kinderalimentatiezaken geldt dit pas vanaf minderjarigen die 16jr of ouder zijn.
Juridische moeder* = degene uit wie kind wordt geboren (art. 1:198 lid 1 sub a BW).
is een rechtsfeit en kan niet worden ontkend (= mater semper certa est).
om familierechtelijke betrekking met geboortemoeder te verbreken is adoptie nodig,
waarbij adoptie enkel kan als moeder niet met gezag is belast (art. 1:228 lid 1 sub g
BW).
Juridische vader* = man die ten tijde van de geboorte van het kind is gehuwd / GP met
geboortemoeder!
Buiten huwelijk/GP? Dan nog mogelijkheid erkenning, gerechtelijke vaststelling van het
vaderschap of adoptie.
*Recht op en de verplichting tot omgang ex art. 1:377a BW.
Art. 1:2 BW: kind heeft (tenzij doodgeboren) voor geboorte rechten, bijvoorbeeld
kinderbeschermingsmaatregelen of erfgenaam zijn van overleden vader.
Art. 7 IVRK: het recht om te weten van welke ouder men afstamt verdwijnt volgens het
EHRM niet naarmate je ouder wordt.
Handelingsbekwaamheid minderjarige; art. 1:234 BW = handelingsbekwaam, mits
toestemming wettelijke vertegenwoordiger.
RH maatschappelijk verkeer gebruikelijk? Dan wordt toestemming verondersteld
aanwezig te zijn. Zo’n handeling kan niet meer achteraf door wettelijke
vertegenwoordiger worden vernietigd, zie art. 3:32 BW.
Toestemming voor bepaald doel? Ouders kunnen weer intrekken.
Rechtshandeling door onbekwame minderjarige? RH geldt, maar is vernietigbaar
o.g.v. art. 3:32 lid 2 BW.
2
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
, Beknopte samenvatting belangrijke punten
JEUGDRECHT & JEUGDHULP
Editie 2020, ISBN: 9789012406369.
Testamentair bewind: berust enkel op goederen en dus nooit op personen, art. 4:153 BW.
Minderjarigenbewind: art. 1:253i BW.
Bewindvoerder kind → zie ouders art. 1:253k BW. Goed bewindvoerder zijn.
Ouderlijk vruchtgenot ex art. 1:253l BW: ouders kunnen volkomen bestedingsvrij uitgeven
+ ouders hoeven geen rekening en verantwoording af te leggen / rekening te houden met de
behoefte van het kind.
Verjaring/vervaltermijn: belang minderjarige in geding? Wettelijke vertegenwoordiger moet
optreden (enige uitzondering, dus verlenging termijn = schadevergoeding).
3
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
