Radiologie en nucleaire geneeskunde
Hoorcollege 1, 8-11:
ALARA = as low as reasonably achievable. Zo min mogelijk straling geven aan de persoon.
Röntgen en CT gebaseerd op röntgenstraling, maar bij CT 200 keer zoveel straling gebruikt. Bij een
röntgenfoto zie je alles over elkaar heen, bij een CT niet dus accurater/beter zichtbaar. De CT is
echter wel duurder en duurt iets langer dan een röntgenfoto. Met MRI is het contrast groter
waardoor het verschil met vetweefsel enz zichtbaar wordt. Wel nog duurder en tijdrovender (20
min). Een echo is snel beschikbaar en goedkoop, wel beperkt accuraat alleen oppervlakkig. Je kan
er echter wel dingen dynamisch mee zien.
Meenemen in casus welke foto nodig is:
Kosten
Diagnostische accuratesse
A priori kans (percentage dat de aandoening heeft in een populatie met dezelfde klachten)
Beschikbaarheid apparaat
Stralingsbelasting/complicaties
Consequenties
OTTAWA rules zijn er om te bepalen of er wel/niet een röntgenfoto gemaakt moet worden van de
enkel. Als 1 van deze 5 regels positief blijkt, wordt er een foto gemaakt omdat de kans op een breuk
groot is.
Een CT kan gemaakt worden met of zonder contrast. De contrastvloeistof wordt via de venen naar de
longen, naar het hart en zo via de arteriën naar de organen vervoerd. Kan soms wel complicaties
geven dit medicijn.
Met een 3 fasen scan wordt er 3 keer belast met straling. Hierdoor wel grote accuraatheid/zekerheid.
, Verschillende soorten röntgenfotografie: algemeen, fluoroscopie, mammografie.
In 1895 röntgen ontdekt, een jaar later al eerste publicatie. Het is een vorm van elektromagnetische
straling. Het spectrum is gebaseerd op golflengte, frequentie en energie. Lage dosis van ioniserende
straling zorgt mogelijk voor DNA schade, en dus mogelijk kankerverwekkend.
De straling wordt geproduceerd in de X-ray tube. Elektronen komen vrij van kathode en gaan richting
de anode, die positief geladen is. hierdoor worden de elektronen versneld en ontstaat veel kinetische
energie. Bij botsing met de anode wordt dit omgezet in warmte, maar 1% in straling.
Het maximale spanningsverschil tussen kathode en
anode in kVp is maximale energie die meegegeven
KAN worden aan elektron in keV. De warmte moet
actief worden afgevoerd van de buis.
Kwaliteit en kwantiteit van fotonen aanpassen
door kVp en mAs te variëren. De mAs is het
product van buisstroom (mA) en belichtingstijd (s).
Focal spot size voor scherpte van afbeelding. Kan
niet te klein anders brand de buis kapot.
Interactie: in welke mate wordt de straling
verzwakt door het weefsel. Het ligt aan het soort
weefsel hoeveel de straling wordt verzwakt. De
röntgenstraling wordt verstrooid door het
weefsel, waardoor het verzwakte straling lijkt.
Figuur 1. Links veranderd de buisspanning, rechts de buislading
Lineaire verzwakkingscoëfficiënt: wet van
Lambert-beer belangrijk hierbij.
Met z de lengte van het object. Het contrast in
beelden is gebaseerd op de verandering in µ.
Om straling tegen te houden wordt lood gebruikt (heeft hoge µ).
Mass attenuation coefficient (massa verzwakkingscoeffiecient) = µ/p. Bij een hele hoge energie in
KeV heb je minder contrast. De verzwakking neemt enorm toe bij toedienen contrastvloeistof
(jodium/barium) omdat die een hoog atoomnummer hebben (dus straling veel meer verzwakt door
vloeistof).
Detectie: dmv digital radiografie (DR). Dit is indirecte conversie van de x-ray fotonen. Je krijgt direct
een afbeelding na blootstelling.
Geometrisch verstoorde projectie met divergerende bundel van straling. De afmeting van het object
is afhankelijk van de afstand tot de bron, hoe dichterbij hoe groter afgebeeld.
Als er een waas over de foto zit is dit verstrooide straling. Door gebruik te maken van een grid, soort
lamellen, wordt dit eruit gefilterd en is het contrast op de foto beter/scherper. De buckyfactor is de
mate waarin dosis verhoogd wordt die nodig is bij gebruik van de grid.
Bij een mammografie wordt de borst plat gedrukt voor: minder beweging, minder geometrische
onscherpte, verminderde verzwakking (kleinere focal spot). Dit zorgt voor betere scherpte. Maar ook
een beter contrast: minder verstrooiing, minder verzwakking (lagere foton energie).
Hoorcollege 1, 8-11:
ALARA = as low as reasonably achievable. Zo min mogelijk straling geven aan de persoon.
Röntgen en CT gebaseerd op röntgenstraling, maar bij CT 200 keer zoveel straling gebruikt. Bij een
röntgenfoto zie je alles over elkaar heen, bij een CT niet dus accurater/beter zichtbaar. De CT is
echter wel duurder en duurt iets langer dan een röntgenfoto. Met MRI is het contrast groter
waardoor het verschil met vetweefsel enz zichtbaar wordt. Wel nog duurder en tijdrovender (20
min). Een echo is snel beschikbaar en goedkoop, wel beperkt accuraat alleen oppervlakkig. Je kan
er echter wel dingen dynamisch mee zien.
Meenemen in casus welke foto nodig is:
Kosten
Diagnostische accuratesse
A priori kans (percentage dat de aandoening heeft in een populatie met dezelfde klachten)
Beschikbaarheid apparaat
Stralingsbelasting/complicaties
Consequenties
OTTAWA rules zijn er om te bepalen of er wel/niet een röntgenfoto gemaakt moet worden van de
enkel. Als 1 van deze 5 regels positief blijkt, wordt er een foto gemaakt omdat de kans op een breuk
groot is.
Een CT kan gemaakt worden met of zonder contrast. De contrastvloeistof wordt via de venen naar de
longen, naar het hart en zo via de arteriën naar de organen vervoerd. Kan soms wel complicaties
geven dit medicijn.
Met een 3 fasen scan wordt er 3 keer belast met straling. Hierdoor wel grote accuraatheid/zekerheid.
, Verschillende soorten röntgenfotografie: algemeen, fluoroscopie, mammografie.
In 1895 röntgen ontdekt, een jaar later al eerste publicatie. Het is een vorm van elektromagnetische
straling. Het spectrum is gebaseerd op golflengte, frequentie en energie. Lage dosis van ioniserende
straling zorgt mogelijk voor DNA schade, en dus mogelijk kankerverwekkend.
De straling wordt geproduceerd in de X-ray tube. Elektronen komen vrij van kathode en gaan richting
de anode, die positief geladen is. hierdoor worden de elektronen versneld en ontstaat veel kinetische
energie. Bij botsing met de anode wordt dit omgezet in warmte, maar 1% in straling.
Het maximale spanningsverschil tussen kathode en
anode in kVp is maximale energie die meegegeven
KAN worden aan elektron in keV. De warmte moet
actief worden afgevoerd van de buis.
Kwaliteit en kwantiteit van fotonen aanpassen
door kVp en mAs te variëren. De mAs is het
product van buisstroom (mA) en belichtingstijd (s).
Focal spot size voor scherpte van afbeelding. Kan
niet te klein anders brand de buis kapot.
Interactie: in welke mate wordt de straling
verzwakt door het weefsel. Het ligt aan het soort
weefsel hoeveel de straling wordt verzwakt. De
röntgenstraling wordt verstrooid door het
weefsel, waardoor het verzwakte straling lijkt.
Figuur 1. Links veranderd de buisspanning, rechts de buislading
Lineaire verzwakkingscoëfficiënt: wet van
Lambert-beer belangrijk hierbij.
Met z de lengte van het object. Het contrast in
beelden is gebaseerd op de verandering in µ.
Om straling tegen te houden wordt lood gebruikt (heeft hoge µ).
Mass attenuation coefficient (massa verzwakkingscoeffiecient) = µ/p. Bij een hele hoge energie in
KeV heb je minder contrast. De verzwakking neemt enorm toe bij toedienen contrastvloeistof
(jodium/barium) omdat die een hoog atoomnummer hebben (dus straling veel meer verzwakt door
vloeistof).
Detectie: dmv digital radiografie (DR). Dit is indirecte conversie van de x-ray fotonen. Je krijgt direct
een afbeelding na blootstelling.
Geometrisch verstoorde projectie met divergerende bundel van straling. De afmeting van het object
is afhankelijk van de afstand tot de bron, hoe dichterbij hoe groter afgebeeld.
Als er een waas over de foto zit is dit verstrooide straling. Door gebruik te maken van een grid, soort
lamellen, wordt dit eruit gefilterd en is het contrast op de foto beter/scherper. De buckyfactor is de
mate waarin dosis verhoogd wordt die nodig is bij gebruik van de grid.
Bij een mammografie wordt de borst plat gedrukt voor: minder beweging, minder geometrische
onscherpte, verminderde verzwakking (kleinere focal spot). Dit zorgt voor betere scherpte. Maar ook
een beter contrast: minder verstrooiing, minder verzwakking (lagere foton energie).
