Samenvatting I&M
Hoofdstuk 10: Ziekenhuizen
Eerste lijn = huisarts
Tweede lijn = verwijzing naar medisch specialist
Zelfverwijzers = mensen die gelijk naar de spoedeisende hulp gaan.
Algemene ziekenhuizen:
- Leveren vooral (medisch-specialistische) basiszorg en bepaalde vormen van
topklinische zorg. je spreekt van topklinische zorg als er geavanceerde apparatuur,
speciale voorzieningen of specifieke expertise beschikbaar is
Categorale ziekenhuizen:
- Bieden zorg aan specifieke groepen patiënten. Denk hierbij aan revalidatiecentra,
kankercentra, epilepsieklinieken en dialysecentra
Academische ziekenhuizen (3e lijn):
- Leveren basiszorg en topklinische zorg (voor de regio) en topreferente zorg voor een
groot deel van Nederland of heel Nederland (bovenregionaal). Bij topreferente zorg
gaar het om diagnosticeren en behandelen van zeldzame of zeer complexe
aandoeningen. De overheid kan bepalen hoeveel en welke instellingen bijzondere
medische verrichtingen mogen uitvoeren waarvoor een vergunning nodig is.
Zelfstandig behandelcentrum:
- Biedt medisch-specialistische zorg die in het basispakket van de zorgverzekering zit
Privékliniek:
- Biedt medisch-specialistische zorg die niet in het basispakket zit.
Er zijn verschillende soorten ziekenhuiszorg, namelijk;
- Acute zorg
- Chronische zorg
- Electieve (planbare) zorg
o Laagcomplex, in groot volume
o Hoogcomplex, in klein volume
Tot de zogenaamde basisspecialismen die een algemeen ziekenhuis in huis heeft, behoren
van oudsher de interne geneeskunde, chirurgie, kindergeneeskunde, verloskunde en
gynaecologie, oogheelkunde en KNO. Daarnaast zijn er vaak andere specialismen,
deelspecialismen (reumatologie is een onderdeel van de interne geneeskunde) en
ondersteunende specialismen (anesthesie, medische microbiologie en klinische chemie)
De organisatie van de ziekenhuiszorg is vaak afgestemd op het werk van de medisch
specialist. Afdelingen en poliklinieken worden ook vaak genoemd naar het specialisme
(chirurgie, inwendige geneeskunde) of deelspecialisme (vaatchirurgie, maag-darmziekten)
Hoe vlot samenwerking tussen verpleegkundigen en artsen loopt, hangt af van de mate
waarin de disciplines van elkaar afhankelijk zijn, of zij een gezamenlijke doelstelling hebben
en van beeldvorming over elkaar.
Ziekenhuizen krijgen betaald per prestatie (prestatiebekostiging). Prestaties worden
uitgedrukt in diagnose-behandelcombinaties (dbc’s), in middels doorontwikkeld tot DOT’s.
Voor een deel daarvan staan de tarieven vast, voor een ander deel (B-segment) betaalt het
ziekenhuis zelf de prijs
,Klinische zorgpaden zijn de concrete uitwerking van de zorg, zoals het klinisch zorgpad
coloncare, borstkanker en beroerte. In een aantal ziekenhuizen bestaat voor sommige
aandoeningen een groepsconsult of gezamenlijk medisch consult (GMC): een kleine groep
patiënten met dezelfde aandoening bezoekt samen het polikliniekspreekuur van een
medisch specialist. Hierbij neemt vaak een specialistisch verpleegkundige aan deel.
Een andere manier om de zorg beter, efficiënter en patiëntgericht te organiseren, is het
afbakenen van de voorspelbare zorg van de niet-voorspelbare zorg
Meekijkconsulten: gezamenlijke spreekuren van een huisarts en een medisch specialist en
een ‘huisarts’ ziekenhuis: een verpleeglocatie in de wijk. Deze zorg wordt anderhalvelijns
zorg genoemd.
Onderdeel van de ketenzorg kan zijn dat medisch specialisten en verpleegkundig
specialisten uit het ziekenhuis buiten het ziekenhuis zorg verlenen. Soms zorg thoes, soms
in de vorm van consultatie of dienstverlening aan zorgverleners in de eerste lijn of andere
zorginstellingen.
Ziekenhuizen kennen accreditatie (deskundigheid op peil houden) door het Nederlands
Instituut voor Accreditatie van Ziekenhuizen (NIAZ). Externe auditteams van het NIAZ
bezoeken ziekenhuizen om de kwaliteit te beoordelen.
Praktijkvariatie: het verschil tussen artsen in regio’s waar een bepaalde operatie vaker wordt
uitgevoerd dan in een andere regio
Voor medisch specialisten is door de beroepsorganisatie van vrijgevestigde specialisten
(Orde van Medisch Specialisten) een beoordelingssysteem ontworpen (Individueel
Functioneren Medisch Specialisten, IFMS) op basis van een portfolio met zelfevaluatie, 360
graden feedback, een persoonlijk ontwikkelingsplan en een jaarlijks functioneringsgesprek
met een externe auditor. Dit resultaat komt echter niet bij het raad van bestuur of de directie.
Kwaliteitsverbetering kan verschillend plaatsvinden:
- Afdelingsbreed
- Ziekenhuisbreed
Allebei zowel mono- of multidisciplinair
- Monodisciplinair: binnen een verpleegkundig team, door pijnindicatoren te
ontwikkelen en metingen uit te voeren
- Multidisciplinair: door een protocol voor postoperatieve pijnbestrijding te
implementeren of een patiënteninformatiedossier voor kinderen met leukemie, hun
ouders en hun zorgverleners
,Hoofdstuk 11: Revalidatie-instellingen
Revalidatie
- Is gericht op herstel of verbetering van de mogelijkheden van mensen met lichamelijk
letsel of functiebeperkingen door een ongeval, ziekte of aangeboren aandoening.
- Doel: dat mensen daardoor meer mogelijkheden krijgen om (zelfstandig) te
functioneren en participeren in de maatschappij
Revalidatie kan plaatsvinden in:
- Gespecialiseerde revalidatiecentra (wordt gerekend op categorale ziekenhuizen)
- Ziekenhuizen
- Verpleeghuizen
- Tijdens opname of poliklinisch
Iedere revalidant heeft te maken met een vast team van behandelaars, het behandelteam.
Het team stelt gezamenlijk een behandelplan op. Revalidatie door neurologische problemen
komen het vaakst voor.
Revalidatie-instellingen hebben prestatie-indicatoren geformuleerd. De meeste indicatoren
zijn procesindicatoren, er zijn nog maar weinig uitkomstindicatoren. Voor de revalidatiesector
bestaat een internationaal certificaat, het zogenaamde CARF-certificaat, van de Commision
on Accreditation of Rehabilitation Facilities. Om de kwaliteit van revalidatiezorg te meten is
de Consumer Quality index aangepast voor de revalidatiesector.
, Hoofdstuk 12: verpleeghuizen en verzorgingshuizen
Er zijn steeds minder plaatsen in verzorgingshuizen. Het beleid van de overheid is er
namelijk op gericht dat ouderen langer thuis blijven wonen, eventueel met meer zorg thuis.
Alleen ouderen met een blijvende behoefte aan zorg met verblijf, waarbij permanent toezicht
of permanent zorg in de nabijheid nodig is mogen nog worden opgenomen.
Welzijnsmodel:
- Dagelijks leven staat centraal, in een prettige en comfortabele woonomgeving.
Verpleeghuizen bieden langdurig verblijf, behandeling, verpleging, verzorging en begeleiding
Depressiviteit wordt bij ouderen vaak niet gesignaleerd. Inmiddels zijn richtlijnen ontwikkeld
voor screening op depressie, enkele weken na opname.
Er zijn somatische en psychogeriatrische verpleeghuizen, maar er zijn ook verpleeghuizen of
afdelingen voor specifieke patiëntencategorien, zoals mensen met de ziekte van Huntington,
het korsakovsyndroom enz.
Instellingen stellen samen met hun cliënt een zorg-leefplan op (Wet langdurige zorg). Daarin
worden in 4 domeinen de behoeften en de afspraken over de zorg beschreven: lichamelijk
welbevinden, mentaal welbevinden, participatie en woon- en leefomstandigheden.
Kleinschalige woonvormen zijn opgezet om vraaggerichte zorg vorm te geven. Daarin leven
kleine groepen cliënten, met 24 uur per dag zorg.
Verpleeghuizen moeten op grond van de Kwaliteitswet Zorginstellingen elk jaar
verantwoording afleggen over de geleverde zorg. Om dat te doen, beschikken ze over een
kwaliteitssysteem. Ze hebben een meldingsplicht van calamiteiten en seksueel misbruik (bijv.
MIC). Ook hebben zij een klachtencommissie en een eigen klachtenregeling.
Omdat mensen langer thuis blijven wonen, zullen er meer woningen gebouwd moeten
worden. Zogenaamde kangoeroewoningen zijn woningen naast of dicht bij de mantelzorger
van een zorgvrager.
Topzorg omvat specialistische zorg voor mensen met een bijzondere en/of complexe ziekte
in de langdurige verpleeghuiszorg, waarbij vragen bestaan over preventie, kwaliteit of
doelmatigheid van de zorg
Hoofdstuk 10: Ziekenhuizen
Eerste lijn = huisarts
Tweede lijn = verwijzing naar medisch specialist
Zelfverwijzers = mensen die gelijk naar de spoedeisende hulp gaan.
Algemene ziekenhuizen:
- Leveren vooral (medisch-specialistische) basiszorg en bepaalde vormen van
topklinische zorg. je spreekt van topklinische zorg als er geavanceerde apparatuur,
speciale voorzieningen of specifieke expertise beschikbaar is
Categorale ziekenhuizen:
- Bieden zorg aan specifieke groepen patiënten. Denk hierbij aan revalidatiecentra,
kankercentra, epilepsieklinieken en dialysecentra
Academische ziekenhuizen (3e lijn):
- Leveren basiszorg en topklinische zorg (voor de regio) en topreferente zorg voor een
groot deel van Nederland of heel Nederland (bovenregionaal). Bij topreferente zorg
gaar het om diagnosticeren en behandelen van zeldzame of zeer complexe
aandoeningen. De overheid kan bepalen hoeveel en welke instellingen bijzondere
medische verrichtingen mogen uitvoeren waarvoor een vergunning nodig is.
Zelfstandig behandelcentrum:
- Biedt medisch-specialistische zorg die in het basispakket van de zorgverzekering zit
Privékliniek:
- Biedt medisch-specialistische zorg die niet in het basispakket zit.
Er zijn verschillende soorten ziekenhuiszorg, namelijk;
- Acute zorg
- Chronische zorg
- Electieve (planbare) zorg
o Laagcomplex, in groot volume
o Hoogcomplex, in klein volume
Tot de zogenaamde basisspecialismen die een algemeen ziekenhuis in huis heeft, behoren
van oudsher de interne geneeskunde, chirurgie, kindergeneeskunde, verloskunde en
gynaecologie, oogheelkunde en KNO. Daarnaast zijn er vaak andere specialismen,
deelspecialismen (reumatologie is een onderdeel van de interne geneeskunde) en
ondersteunende specialismen (anesthesie, medische microbiologie en klinische chemie)
De organisatie van de ziekenhuiszorg is vaak afgestemd op het werk van de medisch
specialist. Afdelingen en poliklinieken worden ook vaak genoemd naar het specialisme
(chirurgie, inwendige geneeskunde) of deelspecialisme (vaatchirurgie, maag-darmziekten)
Hoe vlot samenwerking tussen verpleegkundigen en artsen loopt, hangt af van de mate
waarin de disciplines van elkaar afhankelijk zijn, of zij een gezamenlijke doelstelling hebben
en van beeldvorming over elkaar.
Ziekenhuizen krijgen betaald per prestatie (prestatiebekostiging). Prestaties worden
uitgedrukt in diagnose-behandelcombinaties (dbc’s), in middels doorontwikkeld tot DOT’s.
Voor een deel daarvan staan de tarieven vast, voor een ander deel (B-segment) betaalt het
ziekenhuis zelf de prijs
,Klinische zorgpaden zijn de concrete uitwerking van de zorg, zoals het klinisch zorgpad
coloncare, borstkanker en beroerte. In een aantal ziekenhuizen bestaat voor sommige
aandoeningen een groepsconsult of gezamenlijk medisch consult (GMC): een kleine groep
patiënten met dezelfde aandoening bezoekt samen het polikliniekspreekuur van een
medisch specialist. Hierbij neemt vaak een specialistisch verpleegkundige aan deel.
Een andere manier om de zorg beter, efficiënter en patiëntgericht te organiseren, is het
afbakenen van de voorspelbare zorg van de niet-voorspelbare zorg
Meekijkconsulten: gezamenlijke spreekuren van een huisarts en een medisch specialist en
een ‘huisarts’ ziekenhuis: een verpleeglocatie in de wijk. Deze zorg wordt anderhalvelijns
zorg genoemd.
Onderdeel van de ketenzorg kan zijn dat medisch specialisten en verpleegkundig
specialisten uit het ziekenhuis buiten het ziekenhuis zorg verlenen. Soms zorg thoes, soms
in de vorm van consultatie of dienstverlening aan zorgverleners in de eerste lijn of andere
zorginstellingen.
Ziekenhuizen kennen accreditatie (deskundigheid op peil houden) door het Nederlands
Instituut voor Accreditatie van Ziekenhuizen (NIAZ). Externe auditteams van het NIAZ
bezoeken ziekenhuizen om de kwaliteit te beoordelen.
Praktijkvariatie: het verschil tussen artsen in regio’s waar een bepaalde operatie vaker wordt
uitgevoerd dan in een andere regio
Voor medisch specialisten is door de beroepsorganisatie van vrijgevestigde specialisten
(Orde van Medisch Specialisten) een beoordelingssysteem ontworpen (Individueel
Functioneren Medisch Specialisten, IFMS) op basis van een portfolio met zelfevaluatie, 360
graden feedback, een persoonlijk ontwikkelingsplan en een jaarlijks functioneringsgesprek
met een externe auditor. Dit resultaat komt echter niet bij het raad van bestuur of de directie.
Kwaliteitsverbetering kan verschillend plaatsvinden:
- Afdelingsbreed
- Ziekenhuisbreed
Allebei zowel mono- of multidisciplinair
- Monodisciplinair: binnen een verpleegkundig team, door pijnindicatoren te
ontwikkelen en metingen uit te voeren
- Multidisciplinair: door een protocol voor postoperatieve pijnbestrijding te
implementeren of een patiënteninformatiedossier voor kinderen met leukemie, hun
ouders en hun zorgverleners
,Hoofdstuk 11: Revalidatie-instellingen
Revalidatie
- Is gericht op herstel of verbetering van de mogelijkheden van mensen met lichamelijk
letsel of functiebeperkingen door een ongeval, ziekte of aangeboren aandoening.
- Doel: dat mensen daardoor meer mogelijkheden krijgen om (zelfstandig) te
functioneren en participeren in de maatschappij
Revalidatie kan plaatsvinden in:
- Gespecialiseerde revalidatiecentra (wordt gerekend op categorale ziekenhuizen)
- Ziekenhuizen
- Verpleeghuizen
- Tijdens opname of poliklinisch
Iedere revalidant heeft te maken met een vast team van behandelaars, het behandelteam.
Het team stelt gezamenlijk een behandelplan op. Revalidatie door neurologische problemen
komen het vaakst voor.
Revalidatie-instellingen hebben prestatie-indicatoren geformuleerd. De meeste indicatoren
zijn procesindicatoren, er zijn nog maar weinig uitkomstindicatoren. Voor de revalidatiesector
bestaat een internationaal certificaat, het zogenaamde CARF-certificaat, van de Commision
on Accreditation of Rehabilitation Facilities. Om de kwaliteit van revalidatiezorg te meten is
de Consumer Quality index aangepast voor de revalidatiesector.
, Hoofdstuk 12: verpleeghuizen en verzorgingshuizen
Er zijn steeds minder plaatsen in verzorgingshuizen. Het beleid van de overheid is er
namelijk op gericht dat ouderen langer thuis blijven wonen, eventueel met meer zorg thuis.
Alleen ouderen met een blijvende behoefte aan zorg met verblijf, waarbij permanent toezicht
of permanent zorg in de nabijheid nodig is mogen nog worden opgenomen.
Welzijnsmodel:
- Dagelijks leven staat centraal, in een prettige en comfortabele woonomgeving.
Verpleeghuizen bieden langdurig verblijf, behandeling, verpleging, verzorging en begeleiding
Depressiviteit wordt bij ouderen vaak niet gesignaleerd. Inmiddels zijn richtlijnen ontwikkeld
voor screening op depressie, enkele weken na opname.
Er zijn somatische en psychogeriatrische verpleeghuizen, maar er zijn ook verpleeghuizen of
afdelingen voor specifieke patiëntencategorien, zoals mensen met de ziekte van Huntington,
het korsakovsyndroom enz.
Instellingen stellen samen met hun cliënt een zorg-leefplan op (Wet langdurige zorg). Daarin
worden in 4 domeinen de behoeften en de afspraken over de zorg beschreven: lichamelijk
welbevinden, mentaal welbevinden, participatie en woon- en leefomstandigheden.
Kleinschalige woonvormen zijn opgezet om vraaggerichte zorg vorm te geven. Daarin leven
kleine groepen cliënten, met 24 uur per dag zorg.
Verpleeghuizen moeten op grond van de Kwaliteitswet Zorginstellingen elk jaar
verantwoording afleggen over de geleverde zorg. Om dat te doen, beschikken ze over een
kwaliteitssysteem. Ze hebben een meldingsplicht van calamiteiten en seksueel misbruik (bijv.
MIC). Ook hebben zij een klachtencommissie en een eigen klachtenregeling.
Omdat mensen langer thuis blijven wonen, zullen er meer woningen gebouwd moeten
worden. Zogenaamde kangoeroewoningen zijn woningen naast of dicht bij de mantelzorger
van een zorgvrager.
Topzorg omvat specialistische zorg voor mensen met een bijzondere en/of complexe ziekte
in de langdurige verpleeghuiszorg, waarbij vragen bestaan over preventie, kwaliteit of
doelmatigheid van de zorg
