Samenvatting cardiale farmacologie
− ACE-remmers (angiotensin Converting Enzyme) wordt gebruikt bij de behandeling van hart-
en vaatziekten. Het enzym wordt gemaakt in de endotheelcellen van de longen en de nieren
en het komt daarna in het bloed terecht. Het enzym heeft effect op de bloeddruk.
− ACE heeft 2 directe functies:
o Angiotensine I omzetten in angiotensine II (onderdeel van RAAS systeem)
o Bradykinine afbreken
− Angiotensine II en bradykinine spelen een rol in de regulatie van de bloeddruk.
o Angiotensine II zorgt voor een hogere bloeddruk.
o Bradykinine zorgt voor vasodilatatie (vaatverwijding) en een hogere capillaire
doorlaatbaarheid.
− De fysiologische werking van Angiotensine II is verweven met die van aldosteron via het
RAAS-systeem.
Het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS)
− Angiotensine II en aldosteron zijn met elkaar verbonden via het renine-angiotensine-
aldosteronsysteem. Dit heeft een belangrijke rol bij het reguleren van de glomerulaire
filtratiesnelheid (GFR) en de renale natriumuitscheiding, vooral in situaties waarin sprake is
van een afgenomen nierdoorbloeding. Eind effect → stijging van de bloeddruk.
− De activatie van het RAAS start met de afgifte van renine door het juxtaglomerulaire
apparaat. Dit is een systeem van cellen in de nieren. De afgifte van renine wordt getriggerd
door:
o Activatie door de macula densacellen door een daling van de natriumconcentratie
o Daling van de renale perfusiedruk. Als dit daalt worden de renale baroreceptoren
(rekreceptoren in het aanvoerende bloedvat) geactiveerd of vindt activatie van het
sympathisch zenuwstelen plaats via B1- receptoren.
− Renine werkt vervolgens door het omzetten van angiotensinogeen in angiotensine I.
angiotensinogeen is een eiwit dat in de lever wordt gemaakt. Vervolgens vinden er
verschillende processen plaats:
o Het angiotensine converting enzyme (ACE) zet angiotensine I om in angiotensine II.
Dit vindt plaats in het endotheel van de nier en de long.
o De stof angiotensine II zorgt in de nieren voor:
▪ Vasoconstrictie (vaatvernauwing) van het aanvoerende bloedvat. Door de
vasoconstrictie stijgt de hydrostatische druk in de aanvoerende capillaire
, vaten bij de glomerulus, t.g.v. een verminderde bloeduitstroom uit de
glomerulus.
▪ Verhoging van de heropname van water en zout in de tubuli, mede door de
productie van aldosteron en antidiuretisch hormoon (ADH)
▪ Angiotensine II zorgt ook voor:
• Verhoging van de sympathische activiteit en vasoconstrictie van de
arteriolen buiten de nier.
Angiotensine II
− De stof angiotensine II zorgt voor stijging van de bloeddruk. Dit wordt geregeld door:
o Vasoconstrictie, waardoor de perifere vaatweerstand stijgt
o Toename van concentratie noradrenaline in het bloed, waardoor de sympathische
activiteit op het hart en de vaten toeneemt.
o Stimulatie van de productie van aldosteron, waardoor de nieren meer zout en water
vasthouden (water- en zoutretentie).
− Angiotensine II speelt een rol bij het glomerulotubulaire balans in de nieren. De balans zorgt
voor een stijging van de heropname van stoffen in de nier wanneer er meer gefiltreerd
wordt. Daling van de systemische arteriële bloeddruk, bijvoorbeeld door erge dehydratie of
grote bloeding zorgt voor toename van productie van angiotensine II.
− Angiotensine II zorgt voor het vast houden van water- en zout door toename van de
heropname van water en natrium in de distale tubulus van de nier → zorgt voor stijging van
arteriële bloeddruk.
− Verschillende mechanismen zijn van belang:
o Vasoconstrictie van het afvoerende bloedvat (efferente arteriole). Vasoconstrictie
van dit bloedvat leidt tot toename van de GFR. Dit heeft uiteindelijk 2 belangrijke
effecten op de heropname door de peritubuliaire capillairen (bloedvaten die langs de
tubuli in de nefron liggen).
▪ Vaatvernauwing van de efferente arteriole verlaagt de druk in de
peritubulaire capillairen. Hierdoor stijgt de heropname van water en
natrium.
▪ Vaatvernauwing van het afvoerende bloedvat leidt tot een verhoogde druk
in de glomerulus. Hierdoor stijgt de GFR. Als de GFR stijgt worden relatief
meer water en kleine moleculaire stoffen uit het aanvoerende bloedvat
gedreven. Omdat eiwitten niet gefiltreerd worden, ontstaat een verhoogde
eiwitconcentratie in het afvoerende bloedvat. Het afvoerende bloedvat gaat
uiteindelijk over in de peritubulaire capillairen, hierdoor stijgt in deze
capillairen de concentratie plasma-eiwit. De verhoogde concentratie plasma-
eiwit betekent ook een verhoogde colloïd-osmotische druk in de
peritubulaire capillairen. Door stijging van de colloïd-osmotische druk stijgt
de heropname van water en natrium.
o Stimulatie van een ionenpomp ( de Na+ -K+ -ATPase) op de membranen van de
cellen in de proximale tubulus, lis van Henle, distale tubulus en verzamelbuizen. Door
de werking van deze pomp wordt een concentratiegradiënt gecreëerd die de
heropname van natrium en ook van water stimuleert.
o Stimulatie van het Na+-H+contra-transport in de proximale tubulus. Hierdoor stijgt
de reabsorptie van natriumionen.
o Vorming van ADH uit de hypofyse-achterkwab. Hierdoor wordt de permeabiliteit
voor water in het late segment van de distale tubulus en de verzamelbuizen
verhoogd en wordt de urine meer geconcentreerd.
− ACE-remmers (angiotensin Converting Enzyme) wordt gebruikt bij de behandeling van hart-
en vaatziekten. Het enzym wordt gemaakt in de endotheelcellen van de longen en de nieren
en het komt daarna in het bloed terecht. Het enzym heeft effect op de bloeddruk.
− ACE heeft 2 directe functies:
o Angiotensine I omzetten in angiotensine II (onderdeel van RAAS systeem)
o Bradykinine afbreken
− Angiotensine II en bradykinine spelen een rol in de regulatie van de bloeddruk.
o Angiotensine II zorgt voor een hogere bloeddruk.
o Bradykinine zorgt voor vasodilatatie (vaatverwijding) en een hogere capillaire
doorlaatbaarheid.
− De fysiologische werking van Angiotensine II is verweven met die van aldosteron via het
RAAS-systeem.
Het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS)
− Angiotensine II en aldosteron zijn met elkaar verbonden via het renine-angiotensine-
aldosteronsysteem. Dit heeft een belangrijke rol bij het reguleren van de glomerulaire
filtratiesnelheid (GFR) en de renale natriumuitscheiding, vooral in situaties waarin sprake is
van een afgenomen nierdoorbloeding. Eind effect → stijging van de bloeddruk.
− De activatie van het RAAS start met de afgifte van renine door het juxtaglomerulaire
apparaat. Dit is een systeem van cellen in de nieren. De afgifte van renine wordt getriggerd
door:
o Activatie door de macula densacellen door een daling van de natriumconcentratie
o Daling van de renale perfusiedruk. Als dit daalt worden de renale baroreceptoren
(rekreceptoren in het aanvoerende bloedvat) geactiveerd of vindt activatie van het
sympathisch zenuwstelen plaats via B1- receptoren.
− Renine werkt vervolgens door het omzetten van angiotensinogeen in angiotensine I.
angiotensinogeen is een eiwit dat in de lever wordt gemaakt. Vervolgens vinden er
verschillende processen plaats:
o Het angiotensine converting enzyme (ACE) zet angiotensine I om in angiotensine II.
Dit vindt plaats in het endotheel van de nier en de long.
o De stof angiotensine II zorgt in de nieren voor:
▪ Vasoconstrictie (vaatvernauwing) van het aanvoerende bloedvat. Door de
vasoconstrictie stijgt de hydrostatische druk in de aanvoerende capillaire
, vaten bij de glomerulus, t.g.v. een verminderde bloeduitstroom uit de
glomerulus.
▪ Verhoging van de heropname van water en zout in de tubuli, mede door de
productie van aldosteron en antidiuretisch hormoon (ADH)
▪ Angiotensine II zorgt ook voor:
• Verhoging van de sympathische activiteit en vasoconstrictie van de
arteriolen buiten de nier.
Angiotensine II
− De stof angiotensine II zorgt voor stijging van de bloeddruk. Dit wordt geregeld door:
o Vasoconstrictie, waardoor de perifere vaatweerstand stijgt
o Toename van concentratie noradrenaline in het bloed, waardoor de sympathische
activiteit op het hart en de vaten toeneemt.
o Stimulatie van de productie van aldosteron, waardoor de nieren meer zout en water
vasthouden (water- en zoutretentie).
− Angiotensine II speelt een rol bij het glomerulotubulaire balans in de nieren. De balans zorgt
voor een stijging van de heropname van stoffen in de nier wanneer er meer gefiltreerd
wordt. Daling van de systemische arteriële bloeddruk, bijvoorbeeld door erge dehydratie of
grote bloeding zorgt voor toename van productie van angiotensine II.
− Angiotensine II zorgt voor het vast houden van water- en zout door toename van de
heropname van water en natrium in de distale tubulus van de nier → zorgt voor stijging van
arteriële bloeddruk.
− Verschillende mechanismen zijn van belang:
o Vasoconstrictie van het afvoerende bloedvat (efferente arteriole). Vasoconstrictie
van dit bloedvat leidt tot toename van de GFR. Dit heeft uiteindelijk 2 belangrijke
effecten op de heropname door de peritubuliaire capillairen (bloedvaten die langs de
tubuli in de nefron liggen).
▪ Vaatvernauwing van de efferente arteriole verlaagt de druk in de
peritubulaire capillairen. Hierdoor stijgt de heropname van water en
natrium.
▪ Vaatvernauwing van het afvoerende bloedvat leidt tot een verhoogde druk
in de glomerulus. Hierdoor stijgt de GFR. Als de GFR stijgt worden relatief
meer water en kleine moleculaire stoffen uit het aanvoerende bloedvat
gedreven. Omdat eiwitten niet gefiltreerd worden, ontstaat een verhoogde
eiwitconcentratie in het afvoerende bloedvat. Het afvoerende bloedvat gaat
uiteindelijk over in de peritubulaire capillairen, hierdoor stijgt in deze
capillairen de concentratie plasma-eiwit. De verhoogde concentratie plasma-
eiwit betekent ook een verhoogde colloïd-osmotische druk in de
peritubulaire capillairen. Door stijging van de colloïd-osmotische druk stijgt
de heropname van water en natrium.
o Stimulatie van een ionenpomp ( de Na+ -K+ -ATPase) op de membranen van de
cellen in de proximale tubulus, lis van Henle, distale tubulus en verzamelbuizen. Door
de werking van deze pomp wordt een concentratiegradiënt gecreëerd die de
heropname van natrium en ook van water stimuleert.
o Stimulatie van het Na+-H+contra-transport in de proximale tubulus. Hierdoor stijgt
de reabsorptie van natriumionen.
o Vorming van ADH uit de hypofyse-achterkwab. Hierdoor wordt de permeabiliteit
voor water in het late segment van de distale tubulus en de verzamelbuizen
verhoogd en wordt de urine meer geconcentreerd.
