INHOUD
• De evolutie van organisatie en management
• De organisatieomgeving
• De organisatiestructuur
• Besturing van organisatie en processen
• Organisatiecultuur en -verandering
Toetsperiode 1
• Leiderschap en management
,Het ontstaan van de industriële revolutie............................................................................................... 4
De invloed van de industriële revolutie .................................................................................................. 4
Wat is de industriële revolutie ............................................................................................................ 4
Sociaal en economische invloeden ..................................................................................................... 4
Eerste en tweede industriële revolutie ............................................................................................... 4
Eerste industriële revolutie ............................................................................................................. 4
Tweede industriële revolutie .......................................................................................................... 4
Ontstaan van het vakgebied.................................................................................................................... 4
Ontwikkeling van handel ......................................................................................................................... 4
Management vanuit verschillende denkrichtingen ................................................................................ 5
Frederick Taylor ................................................................................................................................... 6
Henri Fayol........................................................................................................................................... 6
Human relations beweging ..................................................................................................................... 7
Ontstaan human relations................................................................................................................... 7
Wat houdt het in? ............................................................................................................................... 7
Profit en non-profit ................................................................................................................................. 7
Verschillende partijen ............................................................................................................................. 8
Omgevingsfactoren (DESTEP) .................................................................................................................. 9
Economische factoren* ....................................................................................................................... 9
Kate Raworth ................................................................................................................................... 9
Politieke factoren** ............................................................................................................................ 9
Vijf vormen van economische integratie tussen landen: ................................................................ 9
Belemmeringen open markt ........................................................................................................... 9
Maatschappelijke factoren*** .......................................................................................................... 10
3 p’s: People, Planet, Profit ........................................................................................................... 10
MVO voor ieder bedrijf anders...................................................................................................... 10
DESTEP ............................................................................................................................................... 10
Arbeidsverdeling en coördinatie ........................................................................................................... 11
Interne specialisatie .......................................................................................................................... 11
Horizontale en verticale arbeidsverdeling ........................................................................................ 11
Het delegatiecontinuüm................................................................................................................ 11
Omspanningsvermogen .................................................................................................................... 11
Lagen toevoegen ............................................................................................................................... 11
Organisatiestelsels................................................................................................................................. 12
Mechanisch en organisch organisatiemodel ..................................................................................... 12
Soorten organisaties.......................................................................................................................... 12
Organisatiestructuur ............................................................................................................................. 13
Wendbaar organiseren.......................................................................................................................... 14
Divisieorganisatie .................................................................................................................................. 14
Mintzberg en organisatiestructuren ..................................................................................................... 15
Configuraties en coördinatiemechanismen ...................................................................................... 15
Coördinatie volgens Mintzberg ......................................................................................................... 15
Organisatievormen ............................................................................................................................ 16
Overige organisatievormen van Mintzberg....................................................................................... 16
Ontwikkelingen in het structureren van organisaties ........................................................................... 17
VUCA-wereld ..................................................................................................................................... 17
, Van klassieke naar wendbare organisaties ....................................................................................... 17
Scrum ................................................................................................................................................. 17
Scaled Framework ............................................................................................................................. 18
Vijf principes van horizontaal organiseren ........................................................................................ 18
Vijf principes .................................................................................................................................. 18
Procesgericht werken en procesdenken ........................................................................................... 18
Holacratiegrondwet........................................................................................................................... 19
Netwerk-, cluster- en virtuele organisatie ........................................................................................ 19
Communicatie- en overlegstructuur ..................................................................................................... 20
Kernaspecten van communicatie ...................................................................................................... 20
Communicatieproces......................................................................................................................... 20
Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden ............................................................................... 20
Bedrijfsprocessen .................................................................................................................................. 21
Primaire processen ........................................................................................................................ 21
Secundaire processen.................................................................................................................... 21
Bestuurlijke processen .................................................................................................................. 21
PDCA-cirkel ........................................................................................................................................ 21
Betekenis PDCA-cirkel ................................................................................................................... 21
Business Re-engineering of Business Process ................................................................................... 22
Procesoriëntatie ............................................................................................................................ 22
Bedrijfsprocessen en toegevoegde waarde ...................................................................................... 22
Informatievoorziening ....................................................................................................................... 22
Kwaliteit van bedrijfsprocessen ........................................................................................................ 23
Total quality management ................................................................................................................ 23
Kwaliteitssystemen............................................................................................................................ 23
Lean six sigma ........................................................................................................................................ 24
Six sigma ............................................................................................................................................ 24
Fasen van Six Sigma ........................................................................................................................... 24
Drie MU’s ........................................................................................................................................... 24
Lean management ............................................................................................................................. 25
James P. Womack & Daniel Jones ................................................................................................. 25
Waardestromen analyseren .............................................................................................................. 25
Lean Six Sigma ................................................................................................................................... 25
Methoden bij het besturen van organisaties ........................................................................................ 26
Cultuur: introductie ............................................................................................................................... 28
Het ‘ui-model’ van Hofstede & Hofstede .......................................................................................... 28
Positieve effecten van cultuur ....................................................................................................... 28
Kenmerken sterke (organisatie)cultuur ........................................................................................ 28
Vier niveaus van cultuur .................................................................................................................... 28
IJsbergmodel van McClelland ............................................................................................................ 28
Lagen ijsberg .................................................................................................................................. 28
Typologieën van organisatiecultuur ...................................................................................................... 29
Groepsoriëntatie ............................................................................................................................... 29
Harrison en Handy ............................................................................................................................. 29
Typologie van Sanders en Neuijen .................................................................................................... 29
Beroepscultuur in metaforen en mythen.......................................................................................... 30
Vier beroepsculturen ..................................................................................................................... 30
Schein ................................................................................................................................................ 30
, Kets de Vries en Miller....................................................................................................................... 31
Vijf niet optimaal functionerende culturen psychoanalystisch kader: ......................................... 31
Quinn en Rohrbaugh ......................................................................................................................... 31
Vier typen organisatieculturen ...................................................................................................... 31
Overeenkomsten model Harrison&Handy en Quinn&Rohrbauch .................................................... 32
Cultuurverandering ............................................................................................................................... 32
Streven naar een effectieve cultuur .................................................................................................. 32
Aspecten die organisatiecultuur beïnvloeden............................................................................... 32
Verandering in basisveronderstellingen............................................................................................ 32
Management ......................................................................................................................................... 33
Managers ........................................................................................................................................... 33
Tendensen tegenwoordig management ....................................................................................... 33
Rollen manager ................................................................................................................................. 33
Managementlagen ............................................................................................................................ 34
Besluitvorming....................................................................................................................................... 35
Besluitvormingsproces ...................................................................................................................... 35
Rationeel besluitvormingsproces .................................................................................................. 35
Probleemonderzoek .......................................................................................................................... 35
Aspecten van besluitvorming ............................................................................................................ 36
Hulpmiddelen en technieken besluitvorming ................................................................................... 37
Balanced scorecard ....................................................................................................................... 37
Value Based Management (VBM) ................................................................................................. 37
Informatierollen van de manager ......................................................................................................... 38
Vier informatierollen ......................................................................................................................... 38
Taken topmanagement ten aanzien van informatievoorziening ...................................................... 38
, Het ontstaan van de industriële revolutie
Het begon allemaal met macht. Dit zag je al vroeg terug in legers.
De invloed van de industriële revolutie
Wat is de industriële revolutie
Een gebeurtenis die in een korte tijd gebeurd. Deze heeft onomkeerbare veranderingen. Bij de
industriële revolutie duurde dit langer.
Het begon in GB door de textielnijverheid. Er kwamen steeds meer werknemers.
Sociaal en economische invloeden
Urbanisatie ontstond omdat mensen dicht bij hun werk wilden wonen. Alle sectoren stonden met
elkaar in verbinding (landbouw, textielnijverheid en mijnbouw)
Eerste en tweede industriële revolutie
Eerste industriële revolutie
Energiebron is steenkool en machines werden gemaakt van ijzer
Tweede industriële revolutie
Energiebron is olie en machines werden gemaakt van staal, omdat dit een sterker product is.
Ontstaan van het vakgebied
Vanuit de behoefte om gestructureerd na te denken over organisaties
Henri Fayol zit management als eerste als een vak
Organisatiekunde = wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het gedag van
organisaties.
Ontwikkeling van handel
Eerste handelsondernemingen opgericht en gesubsidieerd door de overheid
Doel: koloniale handelsbeleid ondersteunen
• De evolutie van organisatie en management
• De organisatieomgeving
• De organisatiestructuur
• Besturing van organisatie en processen
• Organisatiecultuur en -verandering
Toetsperiode 1
• Leiderschap en management
,Het ontstaan van de industriële revolutie............................................................................................... 4
De invloed van de industriële revolutie .................................................................................................. 4
Wat is de industriële revolutie ............................................................................................................ 4
Sociaal en economische invloeden ..................................................................................................... 4
Eerste en tweede industriële revolutie ............................................................................................... 4
Eerste industriële revolutie ............................................................................................................. 4
Tweede industriële revolutie .......................................................................................................... 4
Ontstaan van het vakgebied.................................................................................................................... 4
Ontwikkeling van handel ......................................................................................................................... 4
Management vanuit verschillende denkrichtingen ................................................................................ 5
Frederick Taylor ................................................................................................................................... 6
Henri Fayol........................................................................................................................................... 6
Human relations beweging ..................................................................................................................... 7
Ontstaan human relations................................................................................................................... 7
Wat houdt het in? ............................................................................................................................... 7
Profit en non-profit ................................................................................................................................. 7
Verschillende partijen ............................................................................................................................. 8
Omgevingsfactoren (DESTEP) .................................................................................................................. 9
Economische factoren* ....................................................................................................................... 9
Kate Raworth ................................................................................................................................... 9
Politieke factoren** ............................................................................................................................ 9
Vijf vormen van economische integratie tussen landen: ................................................................ 9
Belemmeringen open markt ........................................................................................................... 9
Maatschappelijke factoren*** .......................................................................................................... 10
3 p’s: People, Planet, Profit ........................................................................................................... 10
MVO voor ieder bedrijf anders...................................................................................................... 10
DESTEP ............................................................................................................................................... 10
Arbeidsverdeling en coördinatie ........................................................................................................... 11
Interne specialisatie .......................................................................................................................... 11
Horizontale en verticale arbeidsverdeling ........................................................................................ 11
Het delegatiecontinuüm................................................................................................................ 11
Omspanningsvermogen .................................................................................................................... 11
Lagen toevoegen ............................................................................................................................... 11
Organisatiestelsels................................................................................................................................. 12
Mechanisch en organisch organisatiemodel ..................................................................................... 12
Soorten organisaties.......................................................................................................................... 12
Organisatiestructuur ............................................................................................................................. 13
Wendbaar organiseren.......................................................................................................................... 14
Divisieorganisatie .................................................................................................................................. 14
Mintzberg en organisatiestructuren ..................................................................................................... 15
Configuraties en coördinatiemechanismen ...................................................................................... 15
Coördinatie volgens Mintzberg ......................................................................................................... 15
Organisatievormen ............................................................................................................................ 16
Overige organisatievormen van Mintzberg....................................................................................... 16
Ontwikkelingen in het structureren van organisaties ........................................................................... 17
VUCA-wereld ..................................................................................................................................... 17
, Van klassieke naar wendbare organisaties ....................................................................................... 17
Scrum ................................................................................................................................................. 17
Scaled Framework ............................................................................................................................. 18
Vijf principes van horizontaal organiseren ........................................................................................ 18
Vijf principes .................................................................................................................................. 18
Procesgericht werken en procesdenken ........................................................................................... 18
Holacratiegrondwet........................................................................................................................... 19
Netwerk-, cluster- en virtuele organisatie ........................................................................................ 19
Communicatie- en overlegstructuur ..................................................................................................... 20
Kernaspecten van communicatie ...................................................................................................... 20
Communicatieproces......................................................................................................................... 20
Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden ............................................................................... 20
Bedrijfsprocessen .................................................................................................................................. 21
Primaire processen ........................................................................................................................ 21
Secundaire processen.................................................................................................................... 21
Bestuurlijke processen .................................................................................................................. 21
PDCA-cirkel ........................................................................................................................................ 21
Betekenis PDCA-cirkel ................................................................................................................... 21
Business Re-engineering of Business Process ................................................................................... 22
Procesoriëntatie ............................................................................................................................ 22
Bedrijfsprocessen en toegevoegde waarde ...................................................................................... 22
Informatievoorziening ....................................................................................................................... 22
Kwaliteit van bedrijfsprocessen ........................................................................................................ 23
Total quality management ................................................................................................................ 23
Kwaliteitssystemen............................................................................................................................ 23
Lean six sigma ........................................................................................................................................ 24
Six sigma ............................................................................................................................................ 24
Fasen van Six Sigma ........................................................................................................................... 24
Drie MU’s ........................................................................................................................................... 24
Lean management ............................................................................................................................. 25
James P. Womack & Daniel Jones ................................................................................................. 25
Waardestromen analyseren .............................................................................................................. 25
Lean Six Sigma ................................................................................................................................... 25
Methoden bij het besturen van organisaties ........................................................................................ 26
Cultuur: introductie ............................................................................................................................... 28
Het ‘ui-model’ van Hofstede & Hofstede .......................................................................................... 28
Positieve effecten van cultuur ....................................................................................................... 28
Kenmerken sterke (organisatie)cultuur ........................................................................................ 28
Vier niveaus van cultuur .................................................................................................................... 28
IJsbergmodel van McClelland ............................................................................................................ 28
Lagen ijsberg .................................................................................................................................. 28
Typologieën van organisatiecultuur ...................................................................................................... 29
Groepsoriëntatie ............................................................................................................................... 29
Harrison en Handy ............................................................................................................................. 29
Typologie van Sanders en Neuijen .................................................................................................... 29
Beroepscultuur in metaforen en mythen.......................................................................................... 30
Vier beroepsculturen ..................................................................................................................... 30
Schein ................................................................................................................................................ 30
, Kets de Vries en Miller....................................................................................................................... 31
Vijf niet optimaal functionerende culturen psychoanalystisch kader: ......................................... 31
Quinn en Rohrbaugh ......................................................................................................................... 31
Vier typen organisatieculturen ...................................................................................................... 31
Overeenkomsten model Harrison&Handy en Quinn&Rohrbauch .................................................... 32
Cultuurverandering ............................................................................................................................... 32
Streven naar een effectieve cultuur .................................................................................................. 32
Aspecten die organisatiecultuur beïnvloeden............................................................................... 32
Verandering in basisveronderstellingen............................................................................................ 32
Management ......................................................................................................................................... 33
Managers ........................................................................................................................................... 33
Tendensen tegenwoordig management ....................................................................................... 33
Rollen manager ................................................................................................................................. 33
Managementlagen ............................................................................................................................ 34
Besluitvorming....................................................................................................................................... 35
Besluitvormingsproces ...................................................................................................................... 35
Rationeel besluitvormingsproces .................................................................................................. 35
Probleemonderzoek .......................................................................................................................... 35
Aspecten van besluitvorming ............................................................................................................ 36
Hulpmiddelen en technieken besluitvorming ................................................................................... 37
Balanced scorecard ....................................................................................................................... 37
Value Based Management (VBM) ................................................................................................. 37
Informatierollen van de manager ......................................................................................................... 38
Vier informatierollen ......................................................................................................................... 38
Taken topmanagement ten aanzien van informatievoorziening ...................................................... 38
, Het ontstaan van de industriële revolutie
Het begon allemaal met macht. Dit zag je al vroeg terug in legers.
De invloed van de industriële revolutie
Wat is de industriële revolutie
Een gebeurtenis die in een korte tijd gebeurd. Deze heeft onomkeerbare veranderingen. Bij de
industriële revolutie duurde dit langer.
Het begon in GB door de textielnijverheid. Er kwamen steeds meer werknemers.
Sociaal en economische invloeden
Urbanisatie ontstond omdat mensen dicht bij hun werk wilden wonen. Alle sectoren stonden met
elkaar in verbinding (landbouw, textielnijverheid en mijnbouw)
Eerste en tweede industriële revolutie
Eerste industriële revolutie
Energiebron is steenkool en machines werden gemaakt van ijzer
Tweede industriële revolutie
Energiebron is olie en machines werden gemaakt van staal, omdat dit een sterker product is.
Ontstaan van het vakgebied
Vanuit de behoefte om gestructureerd na te denken over organisaties
Henri Fayol zit management als eerste als een vak
Organisatiekunde = wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het gedag van
organisaties.
Ontwikkeling van handel
Eerste handelsondernemingen opgericht en gesubsidieerd door de overheid
Doel: koloniale handelsbeleid ondersteunen
