Samenvatting huisvestingsmanagement 2de druk
,Inhoud
Hoofdstuk 1. Huisvesting als strategisch bedrijfsmiddel ................................................................. 4
1.1 Noodzakelijkheid kwaad of strategisch goed? ........................................................................ 4
1.2 Waarde toevoegen met huisvesting...................................................................................... 4
1.3 Huisvestingsprestaties managen ........................................................................................... 5
1.4 Bedrijfseconomische impact van huisvesting ......................................................................... 5
Hoofdstuk 2. Het speelveld en de spelers ...................................................................................... 8
2.1 De vraagzijde van het speelveld ............................................................................................ 8
2.2 De aanbodzijde van het speelveld ......................................................................................... 8
2.3 Stakeholders met botsende belangen ................................................................................... 8
2.4 Wie draaien er aan de huisvestingsknoppen? ........................................................................ 9
Hoofdstuk 3. Sturen op basis van een integrale benadering ..........................................................10
3.1 Wat gaat er mis zonder huisvestingsmanagement?...............................................................10
3.2 Voorwaarden voor effectieve sturing ...................................................................................10
3.3 Continue afstemming van vraag en aanbod ..........................................................................11
3.4 Vier hoofdprocessen binnen huisvestingsmanagement .........................................................11
3.5 Integraliteit van huisvestingsmanagement ...........................................................................12
Hoofdstuk 4. Vraaganalyse: van organisatieanalyse naar huisvestingsbehoefte.............................13
4.1 Strategisch sturen op huisvesting begint bij de vraag ............................................................13
4.2 Organisatiegericht huisvesten..............................................................................................13
4.3 Interne organisatieanalyse met het 7S-model.......................................................................14
4.4 Interne organisatieanalyse met de Balanced score card en het INK model..............................15
4.5 Waardeoriëntaties..............................................................................................................17
4.6 Externe analyse met de DESTEP-analyse...............................................................................18
4.7 SWOT-analyse van de organisatie ........................................................................................19
4.8 Input voor de huisvestingsstrategie......................................................................................19
Hoofdstuk 5. Aanbodanalyse: kenmerken en prestaties................................................................21
5.1 Inventarisatie van het aanbod .............................................................................................21
5.2 Waarderen van de kenmerken.............................................................................................22
5.3 Meten van de huisvestingsprestaties ...................................................................................24
5.4 Kiezen van Key Performance Indicators ................................................................................26
5.5 Benchmarking.....................................................................................................................26
5.6 SWOT-analyse van de huisvesting ........................................................................................27
Hoofdstuk 6. Afstemmen van vraag en aanbod ............................................................................28
6.1 Afstemmen van de huisvestingsstrategie op de organisatiestrategie ......................................28
6.2 Dynamische vraag versus statisch aanbod ............................................................................29
2
, 6.3 Toets op toegevoegde waarde.............................................................................................30
6.4 Kiezen uit verschillende strategieën .....................................................................................36
Hoofdstuk 7. Stappen en instrumenten........................................................................................37
7.1 DAS-frame: huisvestingsstrategie in 4 stappen .....................................................................37
7.2 HK-model: procesmodel voor (her)huisvestingsplan in 4 stappen ..........................................38
7.3 Value Adding Management-model: sturen op toegevoegde waarde ......................................40
7.4 Tools voor preventie en reductie van leegstand ....................................................................41
7.5 Scenarioanalyse ..................................................................................................................42
7.6 Componenten van een strategisch huisvestingsplan .............................................................42
Hoofdstuk 8. Van strategie naar besluitvorming ...........................................................................43
8.1 Verbeteren van prestaties ...................................................................................................43
8.2 Businesscase.......................................................................................................................43
8.3 Besluitvormingsproces ........................................................................................................45
Hoofdstuk 12. Processen, taken en samenwerking .......................................................................46
12.1 Processen en taken ...........................................................................................................46
12.2 Samenwerking binnen huisvestingsmanagement ................................................................47
12.3 Samenwerking met andere actoren....................................................................................47
Hoofdstuk 13. Ontwerpen van de huisvestingsorganisatie ............................................................48
13.1 Structuren van grote organisaties ......................................................................................48
13.2 Zeggenschap over huisvesting............................................................................................52
13.3 Positioneren van de huisvestingsorganisatie .......................................................................53
13.4 Structureren van de huisvestingsorganisatie.......................................................................54
13.5 Doorbelasten van huisvestingskosten.................................................................................54
13.6 Uitbesteden en regieorganisatie ........................................................................................55
Hoofdstuk 14. Professionaliseren van huisvestingsmanagement...................................................56
14.2 Een huisvestingsorganisatie professionaliseren...................................................................56
3
, Hoofdstuk 1. Huisvesting als strategisch bedrijfsmiddel
1.1 Noodzakelijkheid kwaad of strategisch goed?
Huisvesting wordt soms beschouwd als een noodzakelijk kwaad een organisatie kan niet zonder,
maar het wordt vaak als een last ervaart.
Een bedrijf moet niet alleen naar de kosten kijken maar ook en vooral naar de opbrengsten die daar
tegenover staan. In die benadering is huisvesting een strategisch goed dat structurele en
professionele managementaandacht verdient.
Huisvesting is een strategisch bedrijfsmiddel vanwege de bijdrage die zij kan le veren aan het
uitvoeren van de organisatiestrategie, vanwege het kapitaalintensieve karakter ervan en omdat
huisvestingsbeslissingen vragen om een lange planningshorizon.
1.2 Waarde toevoegen met huisvesting
Huisvesting kan op meerdere manieren toegevoegde waarde opleveren voor een organisatie,
doordat er een bijdrage wordt geleverd aan het verhogen van opbrengsten en aan het verlagen van
kosten.
Denk hierbij aan het verhogen van de arbeidsproductiviteit door een optimale werkomgeving en het
generen van inkomsten door eigendomslocaties te verkopen.
Voorbeelden van het verlagen van kosten zijn het reduceren van verzuimkosten door onder andere
het binnenklimaat te verbeteren en het verminderen van de huisvestingskosten door te verhuizen
naar een kleinere of goedkopere locatie.
Elke organisatie heeft zijn eigen strategie en stelt eigen prioriteiten. Alignment: het afstemmen van
de huisvestingsstrategie op de organisatiestrategie.
4
,Inhoud
Hoofdstuk 1. Huisvesting als strategisch bedrijfsmiddel ................................................................. 4
1.1 Noodzakelijkheid kwaad of strategisch goed? ........................................................................ 4
1.2 Waarde toevoegen met huisvesting...................................................................................... 4
1.3 Huisvestingsprestaties managen ........................................................................................... 5
1.4 Bedrijfseconomische impact van huisvesting ......................................................................... 5
Hoofdstuk 2. Het speelveld en de spelers ...................................................................................... 8
2.1 De vraagzijde van het speelveld ............................................................................................ 8
2.2 De aanbodzijde van het speelveld ......................................................................................... 8
2.3 Stakeholders met botsende belangen ................................................................................... 8
2.4 Wie draaien er aan de huisvestingsknoppen? ........................................................................ 9
Hoofdstuk 3. Sturen op basis van een integrale benadering ..........................................................10
3.1 Wat gaat er mis zonder huisvestingsmanagement?...............................................................10
3.2 Voorwaarden voor effectieve sturing ...................................................................................10
3.3 Continue afstemming van vraag en aanbod ..........................................................................11
3.4 Vier hoofdprocessen binnen huisvestingsmanagement .........................................................11
3.5 Integraliteit van huisvestingsmanagement ...........................................................................12
Hoofdstuk 4. Vraaganalyse: van organisatieanalyse naar huisvestingsbehoefte.............................13
4.1 Strategisch sturen op huisvesting begint bij de vraag ............................................................13
4.2 Organisatiegericht huisvesten..............................................................................................13
4.3 Interne organisatieanalyse met het 7S-model.......................................................................14
4.4 Interne organisatieanalyse met de Balanced score card en het INK model..............................15
4.5 Waardeoriëntaties..............................................................................................................17
4.6 Externe analyse met de DESTEP-analyse...............................................................................18
4.7 SWOT-analyse van de organisatie ........................................................................................19
4.8 Input voor de huisvestingsstrategie......................................................................................19
Hoofdstuk 5. Aanbodanalyse: kenmerken en prestaties................................................................21
5.1 Inventarisatie van het aanbod .............................................................................................21
5.2 Waarderen van de kenmerken.............................................................................................22
5.3 Meten van de huisvestingsprestaties ...................................................................................24
5.4 Kiezen van Key Performance Indicators ................................................................................26
5.5 Benchmarking.....................................................................................................................26
5.6 SWOT-analyse van de huisvesting ........................................................................................27
Hoofdstuk 6. Afstemmen van vraag en aanbod ............................................................................28
6.1 Afstemmen van de huisvestingsstrategie op de organisatiestrategie ......................................28
6.2 Dynamische vraag versus statisch aanbod ............................................................................29
2
, 6.3 Toets op toegevoegde waarde.............................................................................................30
6.4 Kiezen uit verschillende strategieën .....................................................................................36
Hoofdstuk 7. Stappen en instrumenten........................................................................................37
7.1 DAS-frame: huisvestingsstrategie in 4 stappen .....................................................................37
7.2 HK-model: procesmodel voor (her)huisvestingsplan in 4 stappen ..........................................38
7.3 Value Adding Management-model: sturen op toegevoegde waarde ......................................40
7.4 Tools voor preventie en reductie van leegstand ....................................................................41
7.5 Scenarioanalyse ..................................................................................................................42
7.6 Componenten van een strategisch huisvestingsplan .............................................................42
Hoofdstuk 8. Van strategie naar besluitvorming ...........................................................................43
8.1 Verbeteren van prestaties ...................................................................................................43
8.2 Businesscase.......................................................................................................................43
8.3 Besluitvormingsproces ........................................................................................................45
Hoofdstuk 12. Processen, taken en samenwerking .......................................................................46
12.1 Processen en taken ...........................................................................................................46
12.2 Samenwerking binnen huisvestingsmanagement ................................................................47
12.3 Samenwerking met andere actoren....................................................................................47
Hoofdstuk 13. Ontwerpen van de huisvestingsorganisatie ............................................................48
13.1 Structuren van grote organisaties ......................................................................................48
13.2 Zeggenschap over huisvesting............................................................................................52
13.3 Positioneren van de huisvestingsorganisatie .......................................................................53
13.4 Structureren van de huisvestingsorganisatie.......................................................................54
13.5 Doorbelasten van huisvestingskosten.................................................................................54
13.6 Uitbesteden en regieorganisatie ........................................................................................55
Hoofdstuk 14. Professionaliseren van huisvestingsmanagement...................................................56
14.2 Een huisvestingsorganisatie professionaliseren...................................................................56
3
, Hoofdstuk 1. Huisvesting als strategisch bedrijfsmiddel
1.1 Noodzakelijkheid kwaad of strategisch goed?
Huisvesting wordt soms beschouwd als een noodzakelijk kwaad een organisatie kan niet zonder,
maar het wordt vaak als een last ervaart.
Een bedrijf moet niet alleen naar de kosten kijken maar ook en vooral naar de opbrengsten die daar
tegenover staan. In die benadering is huisvesting een strategisch goed dat structurele en
professionele managementaandacht verdient.
Huisvesting is een strategisch bedrijfsmiddel vanwege de bijdrage die zij kan le veren aan het
uitvoeren van de organisatiestrategie, vanwege het kapitaalintensieve karakter ervan en omdat
huisvestingsbeslissingen vragen om een lange planningshorizon.
1.2 Waarde toevoegen met huisvesting
Huisvesting kan op meerdere manieren toegevoegde waarde opleveren voor een organisatie,
doordat er een bijdrage wordt geleverd aan het verhogen van opbrengsten en aan het verlagen van
kosten.
Denk hierbij aan het verhogen van de arbeidsproductiviteit door een optimale werkomgeving en het
generen van inkomsten door eigendomslocaties te verkopen.
Voorbeelden van het verlagen van kosten zijn het reduceren van verzuimkosten door onder andere
het binnenklimaat te verbeteren en het verminderen van de huisvestingskosten door te verhuizen
naar een kleinere of goedkopere locatie.
Elke organisatie heeft zijn eigen strategie en stelt eigen prioriteiten. Alignment: het afstemmen van
de huisvestingsstrategie op de organisatiestrategie.
4
