Bedrijfseconomie Samenvatting
,Inhoud
H1 Ondernemingen en hun functie in de economie. ...................................................................... 4
1.1 Consumenten en producenten............................................................................................. 4
1.1.1 Een onderneming is een productieorganisatie .......................................................... 4
1.1.2 Een onderneming streeft naar winst ........................................................................ 5
1.2 Profit- en non-profitorganisaties.......................................................................................... 6
1.3 Ondernemingsactiviteiten ................................................................................................... 6
1.3.1 Land- en mijnbouw ........................................................................................................ 6
1.3.2 Industrie ....................................................................................................................... 7
1.3.3 Handel .......................................................................................................................... 7
1.3.4 Dienstverlening ............................................................................................................. 8
1.4 Rechtsvormen van ondernemingen ..................................................................................... 8
1.4.1 Eenmanszaak (sole proprietorship) ................................................................................. 9
1.4.2 Vennootschap onder firma en Maatschap....................................................................... 9
1.4.3 Kapitaalvennootschap...................................................................................................10
1.4.4 Verschillen tussen bv en nv ...........................................................................................11
1.4.5 Coöperatie ...................................................................................................................11
1.5 Omzetbelasting..................................................................................................................12
1.5.1 Bijzondere situaties in de omzetbelasting ......................................................................13
1.6 Samenwerkingsvormen tussen ondernemingen ..................................................................13
1.6.1 Fusie en overname .......................................................................................................14
1.6.2 Franchising...................................................................................................................14
1.6.3 Kartelvorming ..............................................................................................................14
H2 Bedrijfseconomische vakgebieden en functies.........................................................................15
2.1 Bedrijfseconomische vakgebieden......................................................................................15
2.1.1 Ondernemingsfinanciering ............................................................................................15
2.1.2 Investeringen ...............................................................................................................15
2.1.3 Financiering .................................................................................................................15
2.1.4 Accounting ...................................................................................................................15
2.2 Relaties met andere vakgebieden .......................................................................................16
2.2.1 Boekhouden.................................................................................................................16
2.2.2 Ondernemingsrecht......................................................................................................16
2.2.3 Belastingrecht ..............................................................................................................17
2.2.4 Organisatiekunde .........................................................................................................17
2.3 Bedrijfseconomische functies .............................................................................................17
H3 Financiële overzichten ............................................................................................................18
, 3.1 Investering en financiering .................................................................................................18
3.2 Balans en resultatenrekening .............................................................................................18
3.3 Winst versus kasmutatie ....................................................................................................18
3.3.1 Afschrijvingen...............................................................................................................18
3.3.2 Voorzieningen ..............................................................................................................19
3.3.3 Rechtstreekse vermogensmutaties ................................................................................19
H4 Ondernemingsplan .................................................................................................................20
4.1 Startende ondernemingen in Europa en in Nederland: feiten en cijfers................................20
4.2 Functies van het ondernemingsplan....................................................................................20
4.3 Onderdelen van het ondernemingsplan ..............................................................................21
4.3.1 De kwalificaties van de ondernemer ..............................................................................21
4.3.2 Bedrijfsidee ..................................................................................................................21
4.3.3 Markt en marketingmix.................................................................................................21
4.3.4 Juridische aspecten.......................................................................................................22
4.3.5 Organisatie...................................................................................................................22
4.3.6 Financiën .....................................................................................................................22
H9 Beoordeling van de financiële structuur ..................................................................................22
9.1 Ratioanalyse ......................................................................................................................22
9.2 Rentabiliteitskengetallen....................................................................................................23
9.3 Solvabiliteitskengetallen ....................................................................................................26
9.4 Liquiditeitskengetal ............................................................................................................27
H11 Kostenstructuur....................................................................................................................28
H11.1 Vaste en variabele kosten ..............................................................................................28
11.1.1 Variabele kosten.........................................................................................................28
11.1.2 Vaste of constante kosten ...........................................................................................28
11.1.3 Totale kosten..............................................................................................................28
11.2 Break-evenanalyse ...........................................................................................................29
11.2.1 Veronderstellingen die ten grondslag liggen aan de break-evenanalyse .........................29
11.2.2 Veiligheidsmarge ........................................................................................................30
H12 Kostencalculaties..................................................................................................................30
12.1 Integrale kostprijs en normale bezetting ...........................................................................30
H13 Indirecte kosten....................................................................................................................31
13.1 Gevaren van onjuiste kostentoerekening ..........................................................................31
13.3 Opslagmethode ................................................................................................................31
, H1 Ondernemingen en hun functie in de economie.
Een onderneming kan worden omschreven als een winst strevende productieorganisatie.
1.1 Consumenten en producenten
Productiehuishouden, ook wel bedrijven genoemd, vervaardigen goederen en diensten en
verkopen deze aan de consumenten.
De economie houdt zich bezig met de vraagstukken die samenhangen met het streven naar
welvaart van de mens: hoe kan iemand optimaal voorzien in goederen en diensten, dat wil
zeggen met zo gering mogelijke opoffering van middelen.
De algemene economie houdt zich bezig met de relaties tussen consumenten en
producenten en tussen de producenten onderling.
Hierbij is onderscheidt te maken tussen micro-economie en macro-economie.
Micro-economie, de theorie van marktvormen: prijsvorming op een bepaalde markt.
Macro-economie: economische problemen van de maatschappij als geheel, zoals inflatie en
werkeloosheid.
De bedrijfseconomie richt zich op het economisch handelen binnen de productieorganisaties.
(Producten en diensten)
1.1.1 Een onderneming is een productieorganisatie
Een productieorganisatie opereert tussen 2 markten: op de inkoopmarkt worden de
productiemiddelen verkregen, op de verkoopmarkt worden de geproduceerde goederen of
diensten verkocht.
Machines, gebouwen etc. worden duurzame productiemiddelen genoemd omdat zij
gedurende langere tijd hun diensten aan de onderneming bewijzen.
FIGUUR 1.1 productieproces BLZ 17
De productieorganisatie is dus een samenwerkingsverband tussen productiefactoren arbeid
en kapitaal.
Onder kapitaal worden de grondstoffen en de duurzame productiemiddelen van een
onderneming verstaan.
,Inhoud
H1 Ondernemingen en hun functie in de economie. ...................................................................... 4
1.1 Consumenten en producenten............................................................................................. 4
1.1.1 Een onderneming is een productieorganisatie .......................................................... 4
1.1.2 Een onderneming streeft naar winst ........................................................................ 5
1.2 Profit- en non-profitorganisaties.......................................................................................... 6
1.3 Ondernemingsactiviteiten ................................................................................................... 6
1.3.1 Land- en mijnbouw ........................................................................................................ 6
1.3.2 Industrie ....................................................................................................................... 7
1.3.3 Handel .......................................................................................................................... 7
1.3.4 Dienstverlening ............................................................................................................. 8
1.4 Rechtsvormen van ondernemingen ..................................................................................... 8
1.4.1 Eenmanszaak (sole proprietorship) ................................................................................. 9
1.4.2 Vennootschap onder firma en Maatschap....................................................................... 9
1.4.3 Kapitaalvennootschap...................................................................................................10
1.4.4 Verschillen tussen bv en nv ...........................................................................................11
1.4.5 Coöperatie ...................................................................................................................11
1.5 Omzetbelasting..................................................................................................................12
1.5.1 Bijzondere situaties in de omzetbelasting ......................................................................13
1.6 Samenwerkingsvormen tussen ondernemingen ..................................................................13
1.6.1 Fusie en overname .......................................................................................................14
1.6.2 Franchising...................................................................................................................14
1.6.3 Kartelvorming ..............................................................................................................14
H2 Bedrijfseconomische vakgebieden en functies.........................................................................15
2.1 Bedrijfseconomische vakgebieden......................................................................................15
2.1.1 Ondernemingsfinanciering ............................................................................................15
2.1.2 Investeringen ...............................................................................................................15
2.1.3 Financiering .................................................................................................................15
2.1.4 Accounting ...................................................................................................................15
2.2 Relaties met andere vakgebieden .......................................................................................16
2.2.1 Boekhouden.................................................................................................................16
2.2.2 Ondernemingsrecht......................................................................................................16
2.2.3 Belastingrecht ..............................................................................................................17
2.2.4 Organisatiekunde .........................................................................................................17
2.3 Bedrijfseconomische functies .............................................................................................17
H3 Financiële overzichten ............................................................................................................18
, 3.1 Investering en financiering .................................................................................................18
3.2 Balans en resultatenrekening .............................................................................................18
3.3 Winst versus kasmutatie ....................................................................................................18
3.3.1 Afschrijvingen...............................................................................................................18
3.3.2 Voorzieningen ..............................................................................................................19
3.3.3 Rechtstreekse vermogensmutaties ................................................................................19
H4 Ondernemingsplan .................................................................................................................20
4.1 Startende ondernemingen in Europa en in Nederland: feiten en cijfers................................20
4.2 Functies van het ondernemingsplan....................................................................................20
4.3 Onderdelen van het ondernemingsplan ..............................................................................21
4.3.1 De kwalificaties van de ondernemer ..............................................................................21
4.3.2 Bedrijfsidee ..................................................................................................................21
4.3.3 Markt en marketingmix.................................................................................................21
4.3.4 Juridische aspecten.......................................................................................................22
4.3.5 Organisatie...................................................................................................................22
4.3.6 Financiën .....................................................................................................................22
H9 Beoordeling van de financiële structuur ..................................................................................22
9.1 Ratioanalyse ......................................................................................................................22
9.2 Rentabiliteitskengetallen....................................................................................................23
9.3 Solvabiliteitskengetallen ....................................................................................................26
9.4 Liquiditeitskengetal ............................................................................................................27
H11 Kostenstructuur....................................................................................................................28
H11.1 Vaste en variabele kosten ..............................................................................................28
11.1.1 Variabele kosten.........................................................................................................28
11.1.2 Vaste of constante kosten ...........................................................................................28
11.1.3 Totale kosten..............................................................................................................28
11.2 Break-evenanalyse ...........................................................................................................29
11.2.1 Veronderstellingen die ten grondslag liggen aan de break-evenanalyse .........................29
11.2.2 Veiligheidsmarge ........................................................................................................30
H12 Kostencalculaties..................................................................................................................30
12.1 Integrale kostprijs en normale bezetting ...........................................................................30
H13 Indirecte kosten....................................................................................................................31
13.1 Gevaren van onjuiste kostentoerekening ..........................................................................31
13.3 Opslagmethode ................................................................................................................31
, H1 Ondernemingen en hun functie in de economie.
Een onderneming kan worden omschreven als een winst strevende productieorganisatie.
1.1 Consumenten en producenten
Productiehuishouden, ook wel bedrijven genoemd, vervaardigen goederen en diensten en
verkopen deze aan de consumenten.
De economie houdt zich bezig met de vraagstukken die samenhangen met het streven naar
welvaart van de mens: hoe kan iemand optimaal voorzien in goederen en diensten, dat wil
zeggen met zo gering mogelijke opoffering van middelen.
De algemene economie houdt zich bezig met de relaties tussen consumenten en
producenten en tussen de producenten onderling.
Hierbij is onderscheidt te maken tussen micro-economie en macro-economie.
Micro-economie, de theorie van marktvormen: prijsvorming op een bepaalde markt.
Macro-economie: economische problemen van de maatschappij als geheel, zoals inflatie en
werkeloosheid.
De bedrijfseconomie richt zich op het economisch handelen binnen de productieorganisaties.
(Producten en diensten)
1.1.1 Een onderneming is een productieorganisatie
Een productieorganisatie opereert tussen 2 markten: op de inkoopmarkt worden de
productiemiddelen verkregen, op de verkoopmarkt worden de geproduceerde goederen of
diensten verkocht.
Machines, gebouwen etc. worden duurzame productiemiddelen genoemd omdat zij
gedurende langere tijd hun diensten aan de onderneming bewijzen.
FIGUUR 1.1 productieproces BLZ 17
De productieorganisatie is dus een samenwerkingsverband tussen productiefactoren arbeid
en kapitaal.
Onder kapitaal worden de grondstoffen en de duurzame productiemiddelen van een
onderneming verstaan.
