Het verbeteren van samenwerking
vanuit integraal zicht
XXXXX
Studentnummer: XXXXX
Datum: 9 januari 2023
NCOI Master Management, Cultuur en Verandering (MCC)
Beroepsproduct: Ontwerp
,Voorwoord
Als adviseur Onderwijs & Kwaliteit bij XXXXX zet ik mij samen met het team van het
stafbureau in om scholen te adviseren en ondersteunen bij het versterken van de
onderwijskwaliteit. Daarnaast ben ik betrokken bij de (door)ontwikkeling van kwaliteitsbeleid.
Dit beroepsproduct is een ontwerp van een integrale organisatieverandering op basis van
een ontwerpvraag. Deze opdracht van NCOI past uitermate goed bij de situatie waarin
XXXXX zich bevindt. XXXXX staat aan het einde van een periode waarin ‘de basis op orde’
centraal heeft gestaan, wat op veel scholen en op bestuursniveau onvoldoende het geval
was. Er is de afgelopen jaren met succes een functionerend systeem van kwaliteitszorg
ontwikkeld en geïmplementeerd. Van hieruit is de wens ontstaan om door te ontwikkelen en
het integraal samenwerken en cyclisch en navolgbaar handelen van de adviseurs te
versterken. Dit biedt een prachtige kans voor mij om de gevolgde masterclasses aan elkaar
en aan de praktijk te verbinden.
Het proces om vanuit deze breed gestelde opdracht te komen tot een duidelijke vraag,
heldere criteria en specificaties en tenslotte het globale ontwerp was boeiend, veelomvattend
en intensief. Het heeft mij mooie kansen geboden om de organisatie beter te duiden en mijn
vaardigheden als adviseur te verrijken en verstevigen.
Ik wil mijn gezin wederom bedanken voor hun eindeloze steun en geduld. Ook bedank ik
mijn medestudent en partner in crime XXXXX die mij tijdens ons sparmomenten enorm heeft
geholpen met haar kritische blik en haar vrolijke insteek.
XXXXX
XXXXX, 8 januari 2023
Bron omslagafbeelding: CBS advies (2023)
2
,Samenvatting
In dit beroepsproduct wordt een aanzet gegeven tot een plan van aanpak dat antwoord wil
geven op een ontwerpvraag van XXXXX. Dit ontwerp biedt voldoende grond om te worden
uitgewerkt tot een volledig eindproduct.
De ontwerpvraag die aan de basis ligt van dit beroepsproduct, is voortgekomen uit de
ontwikkelingen die bij XXXXX de laatste jaren hebben plaatsgevonden. De organisatie
bevindt zich nu aan het einde van een intensieve transitie waarmee de basis op orde is
gekomen. Binnen het ontwikkelde kwaliteitszorgsysteem werken de stafteams HR, Financiën
en Onderwijs & Kwaliteit volgens XXXXX nog teveel afzonderlijk van elkaar, wat
belemmerend werkt bij het eenduidig adviseren van scholen. Dit organisatieprobleem ligt aan
de basis van dit beroepsproduct. Na overleg met XXXXX en vanuit vooronderzoek is de
ontwerpvraag geformuleerd als: Welk ontwerp voor integraal zicht op de scholen bevordert
de samenwerking tussen stafteams binnen XXXXX ?
De huidige situatie bij XXXXX is in kaart gebracht, hierdoor werd helder dat het nieuwe
kwaliteitssysteem krachtig vorm heeft gekregen, maar dat gewaakt moet worden voor teveel
bureaucratie. Ook bleek dat het gedrag en de cultuur op het stafbureau niet zijn verbonden
aan de visie en de kernwaarden van XXXXX . Tevens werd helder dat XXXXX over haar
stafteam de cruciale factoren voor het werken met een succesvol team nog niet compleet in
beeld had. Daarom werden de bouwstenen cultuur en gedrag nader geanalyseerd.
Deze analyses brachten aan het licht dat er sprake is van risico’s. Ondervertegenwoordigd in
het gedrag van de stafleden zijn de eigenschappen stabiel, sociaal en support gevend. Ook
zijn risico’s gemeten op onderling vertrouwen en het nemen van verantwoordelijkheid. Dit
beïnvloedt de stafeffectiviteit op een nadelige manier. Geconcludeerd werd dat hierop
ontwikkeling nodig is.
Dit leverde een aantal ontwerpeisen voor het gewenste organisatieontwerp op. Deze
specificaties en condities zijn vastgesteld met behulp van de integrale ontwerpketen van
Kuipers et al. (2010). Zo moet het nieuwe ontwerp onder meer de regelcapaciteit vergroten
en open communicatie en wisselende participatie van relevante betrokkenen mogelijk
maken.
In het globaal overzicht van het nieuwe ontwerp wordt onder meer geschetst dat met een
innovatieve, participerende samenwerking in relevante, wisselende samenstelling de
ontwerpvraag beantwoord kan worden. Hierbij kan XXXXX zich tegelijkertijd gaan richten op
het creëren en onderhouden van feeling met de missie en visie bij het stafteam. Daarmee
wordt samenhang gecreëerd tussen de ontwikkeling van de mate van vertrouwen in elkaar
en in de gemeenschappelijke doelen en visie. Hiertoe wordt een inhoudelijke dialoog
aanbevolen middels de humble inquiry methode van Schein (2020).
Ook wordt in het nieuwe ontwerp geadviseerd om een integrale schoolkaart vorm te geven,
deze op een centrale plek beschikbaar te maken en als basis voor een integrale
schoolbespreking te gaan hanteren. Deze gewenste ontwikkelingen moet bottom-up vorm
krijgen, zodat het stafteam eigenaarschap voelt, wat de betrokkenheid verhoogt.
3
, Inhoud
Voorwoord............................................................................................................................... 2
Samenvatting.......................................................................................................................... 3
1. De organisatievraag............................................................................................................ 5
1.1 Organisatie.................................................................................................................... 5
1.2 Situatie........................................................................................................................... 5
1.3 Ontwerpvraag................................................................................................................6
1.4 Onderliggende vraag.....................................................................................................7
1.5 Afbakening van het begrip samenwerking.....................................................................8
2. Beschrijving huidige ist- situatie..........................................................................................9
2.1 Strategie........................................................................................................................ 9
2.2 Cultuur......................................................................................................................... 10
2.3 Structuur...................................................................................................................... 11
2.4 Systemen..................................................................................................................... 12
2.5 Gedrag......................................................................................................................... 13
2.6 Conclusie..................................................................................................................... 13
3. Analyse............................................................................................................................. 15
3.1 Bouwsteen 1: Cultuur..................................................................................................15
3.2 Bouwsteen 2: Gedrag..................................................................................................16
3.3 Conclusie..................................................................................................................... 17
4. Ontwerpeisen gewenste soll-situatie.................................................................................18
4.1 Ontwerpeisen.............................................................................................................. 18
4.1.1 Specificaties.......................................................................................................... 18
4.1.2 Condities............................................................................................................... 18
4.2 Samenhang ontwerpspecificaties................................................................................19
5. Beschrijving gewenste soll-situatie....................................................................................20
5.1 Schets nieuw ontwerp en bijdrage aan organisatieprobleem.......................................20
6. Reflectie............................................................................................................................ 21
Bibliografie............................................................................................................................ 23
Bijlagen................................................................................................................................. 25
Bijlage I 5W’s + H.............................................................................................................. 25
Bijlage II Mc Kinsey schematisch..........................................................................................26
Bijlage III Strategische agenda..........................................................................................27
Bijlage IV Uitslag DISC-vragenlijst stafteam XXXXX december 2023................................28
Bijlage V OCAI-uitslag stafteam XXXXX december 2022..................................................29
4
vanuit integraal zicht
XXXXX
Studentnummer: XXXXX
Datum: 9 januari 2023
NCOI Master Management, Cultuur en Verandering (MCC)
Beroepsproduct: Ontwerp
,Voorwoord
Als adviseur Onderwijs & Kwaliteit bij XXXXX zet ik mij samen met het team van het
stafbureau in om scholen te adviseren en ondersteunen bij het versterken van de
onderwijskwaliteit. Daarnaast ben ik betrokken bij de (door)ontwikkeling van kwaliteitsbeleid.
Dit beroepsproduct is een ontwerp van een integrale organisatieverandering op basis van
een ontwerpvraag. Deze opdracht van NCOI past uitermate goed bij de situatie waarin
XXXXX zich bevindt. XXXXX staat aan het einde van een periode waarin ‘de basis op orde’
centraal heeft gestaan, wat op veel scholen en op bestuursniveau onvoldoende het geval
was. Er is de afgelopen jaren met succes een functionerend systeem van kwaliteitszorg
ontwikkeld en geïmplementeerd. Van hieruit is de wens ontstaan om door te ontwikkelen en
het integraal samenwerken en cyclisch en navolgbaar handelen van de adviseurs te
versterken. Dit biedt een prachtige kans voor mij om de gevolgde masterclasses aan elkaar
en aan de praktijk te verbinden.
Het proces om vanuit deze breed gestelde opdracht te komen tot een duidelijke vraag,
heldere criteria en specificaties en tenslotte het globale ontwerp was boeiend, veelomvattend
en intensief. Het heeft mij mooie kansen geboden om de organisatie beter te duiden en mijn
vaardigheden als adviseur te verrijken en verstevigen.
Ik wil mijn gezin wederom bedanken voor hun eindeloze steun en geduld. Ook bedank ik
mijn medestudent en partner in crime XXXXX die mij tijdens ons sparmomenten enorm heeft
geholpen met haar kritische blik en haar vrolijke insteek.
XXXXX
XXXXX, 8 januari 2023
Bron omslagafbeelding: CBS advies (2023)
2
,Samenvatting
In dit beroepsproduct wordt een aanzet gegeven tot een plan van aanpak dat antwoord wil
geven op een ontwerpvraag van XXXXX. Dit ontwerp biedt voldoende grond om te worden
uitgewerkt tot een volledig eindproduct.
De ontwerpvraag die aan de basis ligt van dit beroepsproduct, is voortgekomen uit de
ontwikkelingen die bij XXXXX de laatste jaren hebben plaatsgevonden. De organisatie
bevindt zich nu aan het einde van een intensieve transitie waarmee de basis op orde is
gekomen. Binnen het ontwikkelde kwaliteitszorgsysteem werken de stafteams HR, Financiën
en Onderwijs & Kwaliteit volgens XXXXX nog teveel afzonderlijk van elkaar, wat
belemmerend werkt bij het eenduidig adviseren van scholen. Dit organisatieprobleem ligt aan
de basis van dit beroepsproduct. Na overleg met XXXXX en vanuit vooronderzoek is de
ontwerpvraag geformuleerd als: Welk ontwerp voor integraal zicht op de scholen bevordert
de samenwerking tussen stafteams binnen XXXXX ?
De huidige situatie bij XXXXX is in kaart gebracht, hierdoor werd helder dat het nieuwe
kwaliteitssysteem krachtig vorm heeft gekregen, maar dat gewaakt moet worden voor teveel
bureaucratie. Ook bleek dat het gedrag en de cultuur op het stafbureau niet zijn verbonden
aan de visie en de kernwaarden van XXXXX . Tevens werd helder dat XXXXX over haar
stafteam de cruciale factoren voor het werken met een succesvol team nog niet compleet in
beeld had. Daarom werden de bouwstenen cultuur en gedrag nader geanalyseerd.
Deze analyses brachten aan het licht dat er sprake is van risico’s. Ondervertegenwoordigd in
het gedrag van de stafleden zijn de eigenschappen stabiel, sociaal en support gevend. Ook
zijn risico’s gemeten op onderling vertrouwen en het nemen van verantwoordelijkheid. Dit
beïnvloedt de stafeffectiviteit op een nadelige manier. Geconcludeerd werd dat hierop
ontwikkeling nodig is.
Dit leverde een aantal ontwerpeisen voor het gewenste organisatieontwerp op. Deze
specificaties en condities zijn vastgesteld met behulp van de integrale ontwerpketen van
Kuipers et al. (2010). Zo moet het nieuwe ontwerp onder meer de regelcapaciteit vergroten
en open communicatie en wisselende participatie van relevante betrokkenen mogelijk
maken.
In het globaal overzicht van het nieuwe ontwerp wordt onder meer geschetst dat met een
innovatieve, participerende samenwerking in relevante, wisselende samenstelling de
ontwerpvraag beantwoord kan worden. Hierbij kan XXXXX zich tegelijkertijd gaan richten op
het creëren en onderhouden van feeling met de missie en visie bij het stafteam. Daarmee
wordt samenhang gecreëerd tussen de ontwikkeling van de mate van vertrouwen in elkaar
en in de gemeenschappelijke doelen en visie. Hiertoe wordt een inhoudelijke dialoog
aanbevolen middels de humble inquiry methode van Schein (2020).
Ook wordt in het nieuwe ontwerp geadviseerd om een integrale schoolkaart vorm te geven,
deze op een centrale plek beschikbaar te maken en als basis voor een integrale
schoolbespreking te gaan hanteren. Deze gewenste ontwikkelingen moet bottom-up vorm
krijgen, zodat het stafteam eigenaarschap voelt, wat de betrokkenheid verhoogt.
3
, Inhoud
Voorwoord............................................................................................................................... 2
Samenvatting.......................................................................................................................... 3
1. De organisatievraag............................................................................................................ 5
1.1 Organisatie.................................................................................................................... 5
1.2 Situatie........................................................................................................................... 5
1.3 Ontwerpvraag................................................................................................................6
1.4 Onderliggende vraag.....................................................................................................7
1.5 Afbakening van het begrip samenwerking.....................................................................8
2. Beschrijving huidige ist- situatie..........................................................................................9
2.1 Strategie........................................................................................................................ 9
2.2 Cultuur......................................................................................................................... 10
2.3 Structuur...................................................................................................................... 11
2.4 Systemen..................................................................................................................... 12
2.5 Gedrag......................................................................................................................... 13
2.6 Conclusie..................................................................................................................... 13
3. Analyse............................................................................................................................. 15
3.1 Bouwsteen 1: Cultuur..................................................................................................15
3.2 Bouwsteen 2: Gedrag..................................................................................................16
3.3 Conclusie..................................................................................................................... 17
4. Ontwerpeisen gewenste soll-situatie.................................................................................18
4.1 Ontwerpeisen.............................................................................................................. 18
4.1.1 Specificaties.......................................................................................................... 18
4.1.2 Condities............................................................................................................... 18
4.2 Samenhang ontwerpspecificaties................................................................................19
5. Beschrijving gewenste soll-situatie....................................................................................20
5.1 Schets nieuw ontwerp en bijdrage aan organisatieprobleem.......................................20
6. Reflectie............................................................................................................................ 21
Bibliografie............................................................................................................................ 23
Bijlagen................................................................................................................................. 25
Bijlage I 5W’s + H.............................................................................................................. 25
Bijlage II Mc Kinsey schematisch..........................................................................................26
Bijlage III Strategische agenda..........................................................................................27
Bijlage IV Uitslag DISC-vragenlijst stafteam XXXXX december 2023................................28
Bijlage V OCAI-uitslag stafteam XXXXX december 2022..................................................29
4
