Jort geschiedenis
1. Een Verzuilde samenleving
Nederland voor de Tweede Wereldoorlog: verzuiling. Verdeling van de samenleving op grond van
verschillen in levens- en wereldbeschouwing. Politieke partijen, scholen, sportclubs, kranten enz.
Confessionelen Socialisten Liberalen
Doel Samenleving op basis van Gelijkheid en Zoveel mogelijk vrijheid
christelijke normen en gelijkwaardigheid voor de voor het individu om zich te
waarden. arbeidersklasse. ontplooien.
Sterkst verzuild: Minder verzuild: “Neutraal”:
- Politieke partijen - Politieke partijen - Politieke partijen
- Omroepen - Omroepen - Omroepen
- Kranten - Kranten - Kranten
- Scholen
- Verenigingen
Duitse bezetting van Nederland:
- Einde aan veel verzuilde instellingen door nazificatie.
- Sterk gevoel van nationale eenheid onder Nederlandse bevolking.
Progressieve Nederlanders hopen op definitieve doorbraak van de verzuiling.
Doorbraak mislukt.
Oorzaken:
Confessionele leiders waarschuwen voor socialisme Links-liberalen stappen uit PvdA
Oprichting Katholieke Volkspartij (KVP). Oprichting Volkspartij voor Vrijheid
en Democratie (VVD).
1
, 2. Einde aan de neutraliteitspolitiek
Tijdens Eerste en Tweede Wereldoorlog blijft Nederland neutraal.
Na de Tweede Wereldoorlog kiest Nederland de kant van de VS in de Koude Oorlog en staat mede
aan de basis van Europese samenwerking.
Koude Oorlog:
Nederland wordt lid van de NAVO militair bondgenootschap tegen communisme.
Europese samenwerking
Oprichting van Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS):
Gezamenlijk beheer van productie van kolen en staal.
Redenen:
- Voorkomen van nieuwe oorlog door controle op bewapening.
- Sterker staan tegen communistische dreiging van Sovjetunie.
3. Babyboom
Direct na Tweede Wereldoorlog komt er een babyboom.
Tot in de jaren 1970 is er sprake van natuurlijke bevolkingsgroei.
4. Wederopbouw en economische groei
Direct na de Tweede Wereldoorlog begint wederopbouw. Gebouwen, infrastructuur, industrie
Nederland wordt geleid door rooms-rode regeringen. Katholieke: KVP Sociaaldemocraten: PVDA
Marshallplan is grote steun voor wederopbouw:
Economische steun van de VS aan Europese landen.
Jaren 1950 en 1960: economische groei en toenemende industrialisatie. Oorzaken:
Geleide loonpolitiek: Wirtschaftswunder: Gas:
Laag houden van lonen Economisch herstel Vondst van aardgas
door de overheid van West-Duitsland in Groningen
groei van export en groei van handel groei van inkomsten
werkgelegenheid. met Duitsland. Van de overheid.
5. De maakbare samenleving
Rooms-rode regering gelooft in het idee van een maakbare samenleving:
Overheid oefent veel invloed uit op de samenleving om deze te veranderen.
Ideaal van regeringen:
Meer economische gelijkheid
Regeringen werkt veel samen met sociale partners. Organisaties van werkgevers en werknemers
Jaren 1950 en 1960: economische groei en toenemende industrialisatie.
Toenemende welvaart
Regering en sociale partners bouwen samen aan een verzorgingsstaat:
Staat waarbij de overheid de welvaart en het welzijn van de burgers garandeert.
Gezondheidszorg, onderwijs, werkgelegenheid, sociale zekerheid.
2