GKB TENTAMEN
Contents
Effectief leren ................................................................................................................................................ 2
Hoofdstuk 1 ............................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 3, vragen stellen ...................................................................................................................... 6
Adaptief onderwijs, Stevens ......................................................................................................................... 9
MDI en WOKHUT ........................................................................................................................................ 10
De zes rollen van de leraar.......................................................................................................................... 11
1. Wat doet de effectieve leraar? ........................................................................................................... 11
2. Wat we weten uit onderzoek.............................................................................................................. 12
3. Leren en reflecteren............................................................................................................................ 15
4. Gastheer .............................................................................................................................................. 16
5. Presentator ......................................................................................................................................... 18
6. Didacticus ............................................................................................................................................ 20
7.Pedagoog ............................................................................................................................................. 23
8 Afsluiter ................................................................................................................................................ 26
Wijze lessen ................................................................................................................................................ 28
Inzichten.................................................................................................................................................. 28
Bouwstenen ............................................................................................................................................ 29
1
,Effectief leren
Hoofdstuk 1
1.1 Sleutelbegrippen
6 sleutelbegrippen voor lesgeven
1. Een heldere structuur in de opbouw van de leerstof
Er moet een begin, midden en einde zijn. Ook moet een leraar betekenis geven aan de les (sb 3)
2. Het juiste niveau van de leerstof
Leren met de woorden onthouden, begrijpen, integreren en toepassen.
3. Betekenis geven aan de leerstof
Docent moet leerlingen duidelijk maken waarom het belangrijk is dat ze dit leren.
4. Individuele aanspreekbaarheid.
De docent gebruikt de vormen van interactie zodat ‘niet meedoen’ zichtbaar wordt.
5. Zichtbaarheid van leren/denken
De leraar moet de leerprocessen van de leerling zichtbaar maken.
6. Aandacht voor nieuwsgierigheid en motivatie.
Er wordt effectief geleerd wanneer er een positief klimaat heerst in de klas, de docent duidelijk uitlegt
en er structuur in de klas is en het lukt om leerlingen betrokken te krijgen.
Betekenis geven
Een docent moet goed kunnen aangeven waarom iets belangrijk is, niet alleen voor de komende toets
maar voor de toekomst van de leerling.
- Wat is het doel van effectief leren?
De docent wil met de sleutelbegrippen bereiken dat alle leerlingen de basisinformatie en
vaardigheden beheersen.
- Wat zijn de belangrijkste kenmerken van effectief leren?
Betekenis geven, individuele aanspreekbaarheid, leren zichtbaar maken en motivatie.
- Voorbeeld:
Docent begint de les met duidelijk maken wat de voorkennis is. Vraagt daarna wat ze hier aan
hebben.
- Waarom effectief leren gebruiken?
Motivatie wordt sterk gestimuleerd, leerlingen worden afwezig wanneer ze niet genoeg
aandacht krijgen en de docent krijgt veel meer inzicht in het leerproces.
Door deze vragen van Perkins te stellen aan jezelf voor het introduceren van een nieuw thema kan een
docent heel erg helpen.
Door het hebben van voorkennis kan nieuwe informatie een duidelijkere plek krijgen in het hoofd van
een leerling.
Goede vragen voor lesvoorbereiding:
- Bij welke voorkennis of ervaringen sluit het les doel aan?
- Hoe kunnen leerlingen de komende kennis op korte termijn gebruiken?
- Met welke vakken heeft het nog meer te maken
2
, Individuele aanspreekbaarheid
Dit is een instrument wat een leraar kan gebruiken om iedere leerling zich aangesproken te laten voelen.
Veel leerlingen brengen de dag luisterend door, hier vangen ze niet veel van op. De docent moet er voor
zorgen dat hij na elk onderwerp de hele klas weer mee neemt.
Dit kan de docent doen door zijn vragen met individuele aanspreekbaarheid te doen, iedereen moet de
vraag voor zichzelf beantwoorden en kan na de denktijd bevraagt worden.
Zichtbaarheid
Om zichtbaarheid te krijgen moet de leraar een adequate manier van vragen stellen gebruiken en een
functioneel gebruik van samenwerken toepassen. De docent moet rondlopen, vragen stellen, na
checken.
Motivatie
Intrinsiek: eigen motivatie van leerlingen zoals; ambitie, doorzettingsvermogen en nieuwsgierigheid.
Extrinsiek: gedreven door beloning en straf.
6 factoren voor nieuwsgierigheid:
1. Betekenis geven
2. Interesse in de leerling en veiligheid
3. Positieve benadering
4. Succesbeleving
5. Individuele aanspreekbaarheid
6. Feedback, kennis van de resultaten
2) Leerlingen moeten zich veilig en gerespecteerd voelen, nieuwsgierigheid mag niet afgestraft worden.
De leerling moet voelen dat de docent naast je staat, je aandacht en steun geeft.
3) De docent moet er vanuit gaan dat elke leerling iets kan, niet kunnen leren maakt een leerling geen
slecht persoon.
4) Ervaren van succes motiveert, positieve feedback is key. Leerlingen moeten zich gezien en uitgedaagd
voelen.
5) Wanneer leerlingen doorkrijgen dat ze kunnen wegkomen met niets doen, is hun stimulans weg.
6) Feedback is een krachtig instrument in het leerproces van een leerling.
1.2 Leren en leeractiviteiten
Leren gericht op:
Wendbaar, flexibel gebruik: creatief toepassen
Beklijving, verankeren: integreren
Beheersing en inzicht: onthouden en begrijpen
Wanneer 1 van de 3 ontbreekt, verliezen de andere 2 kracht van waarde.
Leertheorie
Hoe leerlingen leren, hierboven is een leertheorie. Bij integreren activeert de leerling zijn voorkennis,
waarna de leerling de nieuwe kennis hier aan kan vastknopen. Integreren is gericht op lange termijn
kennis. De leraar kan door de gestelde vragen door de leerlingen bepalen wat het niveau is.
3
Contents
Effectief leren ................................................................................................................................................ 2
Hoofdstuk 1 ............................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 3, vragen stellen ...................................................................................................................... 6
Adaptief onderwijs, Stevens ......................................................................................................................... 9
MDI en WOKHUT ........................................................................................................................................ 10
De zes rollen van de leraar.......................................................................................................................... 11
1. Wat doet de effectieve leraar? ........................................................................................................... 11
2. Wat we weten uit onderzoek.............................................................................................................. 12
3. Leren en reflecteren............................................................................................................................ 15
4. Gastheer .............................................................................................................................................. 16
5. Presentator ......................................................................................................................................... 18
6. Didacticus ............................................................................................................................................ 20
7.Pedagoog ............................................................................................................................................. 23
8 Afsluiter ................................................................................................................................................ 26
Wijze lessen ................................................................................................................................................ 28
Inzichten.................................................................................................................................................. 28
Bouwstenen ............................................................................................................................................ 29
1
,Effectief leren
Hoofdstuk 1
1.1 Sleutelbegrippen
6 sleutelbegrippen voor lesgeven
1. Een heldere structuur in de opbouw van de leerstof
Er moet een begin, midden en einde zijn. Ook moet een leraar betekenis geven aan de les (sb 3)
2. Het juiste niveau van de leerstof
Leren met de woorden onthouden, begrijpen, integreren en toepassen.
3. Betekenis geven aan de leerstof
Docent moet leerlingen duidelijk maken waarom het belangrijk is dat ze dit leren.
4. Individuele aanspreekbaarheid.
De docent gebruikt de vormen van interactie zodat ‘niet meedoen’ zichtbaar wordt.
5. Zichtbaarheid van leren/denken
De leraar moet de leerprocessen van de leerling zichtbaar maken.
6. Aandacht voor nieuwsgierigheid en motivatie.
Er wordt effectief geleerd wanneer er een positief klimaat heerst in de klas, de docent duidelijk uitlegt
en er structuur in de klas is en het lukt om leerlingen betrokken te krijgen.
Betekenis geven
Een docent moet goed kunnen aangeven waarom iets belangrijk is, niet alleen voor de komende toets
maar voor de toekomst van de leerling.
- Wat is het doel van effectief leren?
De docent wil met de sleutelbegrippen bereiken dat alle leerlingen de basisinformatie en
vaardigheden beheersen.
- Wat zijn de belangrijkste kenmerken van effectief leren?
Betekenis geven, individuele aanspreekbaarheid, leren zichtbaar maken en motivatie.
- Voorbeeld:
Docent begint de les met duidelijk maken wat de voorkennis is. Vraagt daarna wat ze hier aan
hebben.
- Waarom effectief leren gebruiken?
Motivatie wordt sterk gestimuleerd, leerlingen worden afwezig wanneer ze niet genoeg
aandacht krijgen en de docent krijgt veel meer inzicht in het leerproces.
Door deze vragen van Perkins te stellen aan jezelf voor het introduceren van een nieuw thema kan een
docent heel erg helpen.
Door het hebben van voorkennis kan nieuwe informatie een duidelijkere plek krijgen in het hoofd van
een leerling.
Goede vragen voor lesvoorbereiding:
- Bij welke voorkennis of ervaringen sluit het les doel aan?
- Hoe kunnen leerlingen de komende kennis op korte termijn gebruiken?
- Met welke vakken heeft het nog meer te maken
2
, Individuele aanspreekbaarheid
Dit is een instrument wat een leraar kan gebruiken om iedere leerling zich aangesproken te laten voelen.
Veel leerlingen brengen de dag luisterend door, hier vangen ze niet veel van op. De docent moet er voor
zorgen dat hij na elk onderwerp de hele klas weer mee neemt.
Dit kan de docent doen door zijn vragen met individuele aanspreekbaarheid te doen, iedereen moet de
vraag voor zichzelf beantwoorden en kan na de denktijd bevraagt worden.
Zichtbaarheid
Om zichtbaarheid te krijgen moet de leraar een adequate manier van vragen stellen gebruiken en een
functioneel gebruik van samenwerken toepassen. De docent moet rondlopen, vragen stellen, na
checken.
Motivatie
Intrinsiek: eigen motivatie van leerlingen zoals; ambitie, doorzettingsvermogen en nieuwsgierigheid.
Extrinsiek: gedreven door beloning en straf.
6 factoren voor nieuwsgierigheid:
1. Betekenis geven
2. Interesse in de leerling en veiligheid
3. Positieve benadering
4. Succesbeleving
5. Individuele aanspreekbaarheid
6. Feedback, kennis van de resultaten
2) Leerlingen moeten zich veilig en gerespecteerd voelen, nieuwsgierigheid mag niet afgestraft worden.
De leerling moet voelen dat de docent naast je staat, je aandacht en steun geeft.
3) De docent moet er vanuit gaan dat elke leerling iets kan, niet kunnen leren maakt een leerling geen
slecht persoon.
4) Ervaren van succes motiveert, positieve feedback is key. Leerlingen moeten zich gezien en uitgedaagd
voelen.
5) Wanneer leerlingen doorkrijgen dat ze kunnen wegkomen met niets doen, is hun stimulans weg.
6) Feedback is een krachtig instrument in het leerproces van een leerling.
1.2 Leren en leeractiviteiten
Leren gericht op:
Wendbaar, flexibel gebruik: creatief toepassen
Beklijving, verankeren: integreren
Beheersing en inzicht: onthouden en begrijpen
Wanneer 1 van de 3 ontbreekt, verliezen de andere 2 kracht van waarde.
Leertheorie
Hoe leerlingen leren, hierboven is een leertheorie. Bij integreren activeert de leerling zijn voorkennis,
waarna de leerling de nieuwe kennis hier aan kan vastknopen. Integreren is gericht op lange termijn
kennis. De leraar kan door de gestelde vragen door de leerlingen bepalen wat het niveau is.
3
