Maatschappijwetenschappen hoofdstuk 6
Politiek in de praktijk - Paragraaf 1
Polity Structuren en organisaties, gespecialiseerde en
gezaghebbende overheidsinstellingen.
Politics Zijn de processen waarlang conflicten worden
opgelost via strijd en consensus.
Policy Is het beleid over hoe de samenleving eruit zou
moeten zien en welke middelen hiervoor nodig zijn.
Als een politiek regime geaccepteerd wordt door de bevolking noemen we dat een legitiem politiek systeem.
Een bestaand politiek systeem heeft het geweldsmonopolie. Geweldsmonopolie = de overheid mag als enige
geweld mag gebruiken. In Nederland is dat alleen de politie en de krijgsmacht.
Als groepsvorming leidt tot representatie van een groep in het parlement, bevordert dat de bindingen van
burgers met de parlementaire democratie en de legitimiteit van dat systeem
Dus de ontevredenheid van de Nederlandse kiezers met ‘de politiek’ dan gaat het vooral over politici en het
politieke debat (politics) en niet over het politieke systeem (polity).
(politics), de ontevredenheid van kiezers met de politiek, wordt vaak gesproken over; ‘de kloof tussen burger
en politiek’. Daarmee wordt bedoeld dat een deel van de burgers zich niet vertegenwoordigd voelt. Met als
gevolg dat er een probleem is met de politieke cohesie. Politieke cohesie = de binding met de staat waarin
men woont en op de binding met de natie waartoe zij behoort. Maar ook op de binding met de lidstaten.
Probleemgebieden m.b.t. de politieke cohesie van Kees Schuyt;
1. De politieke betrokkenheid
2. De bestuurlijke schaalvergroting
3. Gemankeerde communicatie
Kernconcept: Sociale cohesie
Het aantal en de kwaliteit van de bindingen die mensen in een ruimer sociaal kader met elkaar hebben, het
gevoel een groep te zijn, lid te zijn van een gemeenschap, de mate van verantwoordelijkheid voor elkaars
welzijn, en de mate waarin anderen daar ook een beroep op kunnen doen.
, Kernconcept: Representatie
Is de vertegenwoordiging van een groep in politieke organisaties door één of enkele betrokkenen die
namens de groep optrede.
Kernconcept: Representativiteit
Is de mate waarin de (politieke) besluiten, de standpunten of achtergrondkenmerken van
vertegenwoordigers overeenkomen met die van de groep die vertegenwoordigd wordt.
Denk aan; volksvertegenwoordigers, bij een democratie ligt de politieke macht bij de burgers, er is dan
sprake van volkssoevereiniteit. Een regeringsvorm waarbij de macht van de regeerders uiteindelijk afkomstig
is van de burgers, die via algemene verkiezingen bepalen welke partijen macht mogen krijgen.
Een representatieve democratie met politieke partijen moeten de wensen van het volk wel weerspiegeld
worden, ze moeten zichzelf kunnen herkennen in de besluiten die genomen worden.
Bij representativiteit wordt gekeken naar overeenkomsten op de volgende punten;
1. Achtergrondkenmerken. (Leeftijd, geslacht, woonplaats, opleidingsniveau)
2. Standpunten. (Komen de standpunten terug van de partij waar de kiezer op stemt?, milieu, eco)
3. Besluiten. (Komt dat geen overeen met de standpunten van partij en besluiten van kabinet)
Modellen van representatie
1. Afspiegelingsmodel. De volksvertegenwoordiging moet zoveel mogelijk lijken op de samenstelling
van het volk zelf.
De volksvertegenwoordiging moet zoveel mogelijk lijken op de samenstelling van het volk zelf. De
gedachte is dat volkssoevereiniteit het beste wordt gegarandeerd als de vertegenwoordigers
dezelfde soort mensen zijn als de groepen die ze vertegenwoordigen. In praktijk; niet haalbaar.
2. Rolmodel. Is de representativiteit hoog als de standpunten van de volksvertegenwoordiger lijken op
dat van het volk.
De gekozene moeten zich laten leiden door zijn of haar eigen mening en zich niet moet laten leiden
door de meningen van kiezers. In praktijk; volgen ze niet eigen mening maar volgen partijlijn.
3. Partijenmodel. Politieke partijen spelen een sleutelrol in een democratie, omdat verschillende
partijen de verschillende standpunten binnen het volk vertegenwoordigen.
Focus ligt hierbij op niet op de vertegenwoordigers maar op de politieke partijen. Het is een
afspiegeling van de verschillende opvattingen in de samenleving. In praktijk; is er dus sprake van
hoge representativiteit als volksvertegenwoordigers van politieke partijen zich aan hun
verkiezingsprogramma’s houden.
Politiek in de praktijk - Paragraaf 1
Polity Structuren en organisaties, gespecialiseerde en
gezaghebbende overheidsinstellingen.
Politics Zijn de processen waarlang conflicten worden
opgelost via strijd en consensus.
Policy Is het beleid over hoe de samenleving eruit zou
moeten zien en welke middelen hiervoor nodig zijn.
Als een politiek regime geaccepteerd wordt door de bevolking noemen we dat een legitiem politiek systeem.
Een bestaand politiek systeem heeft het geweldsmonopolie. Geweldsmonopolie = de overheid mag als enige
geweld mag gebruiken. In Nederland is dat alleen de politie en de krijgsmacht.
Als groepsvorming leidt tot representatie van een groep in het parlement, bevordert dat de bindingen van
burgers met de parlementaire democratie en de legitimiteit van dat systeem
Dus de ontevredenheid van de Nederlandse kiezers met ‘de politiek’ dan gaat het vooral over politici en het
politieke debat (politics) en niet over het politieke systeem (polity).
(politics), de ontevredenheid van kiezers met de politiek, wordt vaak gesproken over; ‘de kloof tussen burger
en politiek’. Daarmee wordt bedoeld dat een deel van de burgers zich niet vertegenwoordigd voelt. Met als
gevolg dat er een probleem is met de politieke cohesie. Politieke cohesie = de binding met de staat waarin
men woont en op de binding met de natie waartoe zij behoort. Maar ook op de binding met de lidstaten.
Probleemgebieden m.b.t. de politieke cohesie van Kees Schuyt;
1. De politieke betrokkenheid
2. De bestuurlijke schaalvergroting
3. Gemankeerde communicatie
Kernconcept: Sociale cohesie
Het aantal en de kwaliteit van de bindingen die mensen in een ruimer sociaal kader met elkaar hebben, het
gevoel een groep te zijn, lid te zijn van een gemeenschap, de mate van verantwoordelijkheid voor elkaars
welzijn, en de mate waarin anderen daar ook een beroep op kunnen doen.
, Kernconcept: Representatie
Is de vertegenwoordiging van een groep in politieke organisaties door één of enkele betrokkenen die
namens de groep optrede.
Kernconcept: Representativiteit
Is de mate waarin de (politieke) besluiten, de standpunten of achtergrondkenmerken van
vertegenwoordigers overeenkomen met die van de groep die vertegenwoordigd wordt.
Denk aan; volksvertegenwoordigers, bij een democratie ligt de politieke macht bij de burgers, er is dan
sprake van volkssoevereiniteit. Een regeringsvorm waarbij de macht van de regeerders uiteindelijk afkomstig
is van de burgers, die via algemene verkiezingen bepalen welke partijen macht mogen krijgen.
Een representatieve democratie met politieke partijen moeten de wensen van het volk wel weerspiegeld
worden, ze moeten zichzelf kunnen herkennen in de besluiten die genomen worden.
Bij representativiteit wordt gekeken naar overeenkomsten op de volgende punten;
1. Achtergrondkenmerken. (Leeftijd, geslacht, woonplaats, opleidingsniveau)
2. Standpunten. (Komen de standpunten terug van de partij waar de kiezer op stemt?, milieu, eco)
3. Besluiten. (Komt dat geen overeen met de standpunten van partij en besluiten van kabinet)
Modellen van representatie
1. Afspiegelingsmodel. De volksvertegenwoordiging moet zoveel mogelijk lijken op de samenstelling
van het volk zelf.
De volksvertegenwoordiging moet zoveel mogelijk lijken op de samenstelling van het volk zelf. De
gedachte is dat volkssoevereiniteit het beste wordt gegarandeerd als de vertegenwoordigers
dezelfde soort mensen zijn als de groepen die ze vertegenwoordigen. In praktijk; niet haalbaar.
2. Rolmodel. Is de representativiteit hoog als de standpunten van de volksvertegenwoordiger lijken op
dat van het volk.
De gekozene moeten zich laten leiden door zijn of haar eigen mening en zich niet moet laten leiden
door de meningen van kiezers. In praktijk; volgen ze niet eigen mening maar volgen partijlijn.
3. Partijenmodel. Politieke partijen spelen een sleutelrol in een democratie, omdat verschillende
partijen de verschillende standpunten binnen het volk vertegenwoordigen.
Focus ligt hierbij op niet op de vertegenwoordigers maar op de politieke partijen. Het is een
afspiegeling van de verschillende opvattingen in de samenleving. In praktijk; is er dus sprake van
hoge representativiteit als volksvertegenwoordigers van politieke partijen zich aan hun
verkiezingsprogramma’s houden.
