4.2 Worden wie je bent
Gedurende je hele leven maak je deel uit van allerlei groepen. Overal gelden normen en gewoonten
die je je eigen moet maken om mee te kunnen doen er erbij te horen.
Nature of nurture?
Elk mens is uniek en heeft een combinatie van kenmerken of eigenschappen die niemand anders
heeft. Maar hoe word je wie je bent? Wordt je gedrag meer bepaald door aangeboren of door
aangeleerde eigenschappen? Deze vragen staan centraal in het zogeheten nature-nurturedebat.
Nature-aanhangers denken dat vooral aangeboren eigenschappen ons gedrag bepalen.
Nurture-aanhangers zeggen juist dat gedrag vooral aangeleerd is en dat de omgeving en cultuur
waarin je opgroeit, bepalend zijn. Tegenwoordig is de gangbare gedachte dat ons gedrag het
resultaat is van een wisselwerking tussen aanleg en omgeving. Wie je bent wordt bepaald door je
aangeboren eigenschappen, je ervaringen in het leven én door de groepen en cultuur waar je deel
van uitmaakt.
Cultuuroverdracht
Stap voor stap leer je hoe je je wel en niet hoort te gedragen. Deze cultuuroverdracht noemen we
ook wel socialisatie, het proces waarbij mensen de waarden, normen en andere cultuurkenmerken
leren van de groep en de samenleving waarbij ze horen. Iedereen heeft vanaf zijn geboorte met
socialisatie te maken en krijgt de cultuur mee van de samenleving waarin hij opgroeit. Zonder
socialisatie, dus zonder mensen om je heen, zul je nooit leren functioneren in de samenleving.
Waar vindt socialisatie plaats?
Socialisatie vindt plaats binnen de groepen waartoe je, al dan niet zelf gekozen, behoort. Daarnaast
spelen ook de overheid en de media een grote rol is socialisatie. De overheid legt normen in de wet
vast waaraan iedereen zich moet houden. Ook de media beïnvloeden je doen en denken. Al deze
groepen en organisaties die specifieke waarden, normen en gewoonten overdragen noemen we
socialiserende instituties.
Hoe vindt socialisatie plaats?
Socialisatie vindt plaats via imitatie, informatie en sociale controle.
Imitatie zien we vooral bij kinderen. Door de mensen in hun directe omgeving na te doen, leren ze
een hele hoop.
Informatie is het geven van aanwijzingen over hoe je iets aanpakt en hoe je een ruzie oplost of ze
leren je hoe een democratie werkt. Om mee te kunnen komen in de samenleving is leren door
overdracht door informatie van belang.
Sociale controle zijn de manieren waarop mensen anderen stimuleren of dwingen zich aan de
geldende normen te houden. Je krijgt voortdurend signalen van je omgeving, waarbij goed gedrag
wordt beloond en verkeerd gedrag bestraft.
Internalisatie
Uiteindelijk leidt socialisatie tot internalisatie. Daarmee bedoelen we dat mensen zich waarden,
normen en gewoonten eigen maken en zich automatisch gaan gedragen zoals hun omgeving van hen
verwacht. Als je om je heen kijkt zie je talloze voorbeelden van geïnternaliseerd gedrag. Soms