Vaders
Samenvatti ng Pedagogische Wetenschappen – Jaar 3
, 2
Inhoudsopgave
College 1: geschiedenis en aandacht voor vaders in onderzoek.............................................................3
Artikel Lamb.......................................................................................................................................3
Artikel Pleck........................................................................................................................................5
College 2: gehechtheid aan vaders.........................................................................................................6
Artikel Bretherton...............................................................................................................................6
Artikel Umemura................................................................................................................................8
Artikel Olsavsky..................................................................................................................................9
College 3: inleiding hersenen en hormonen vaderschap......................................................................11
Artikel Feldman................................................................................................................................11
Artikel Storey....................................................................................................................................14
Artikel Lotz........................................................................................................................................15
College 4: de biologie van vaders; hormonen en rolpatronen..............................................................16
Artikel Bos........................................................................................................................................19
Artikel Abraham................................................................................................................................20
Factsheets.........................................................................................................................................21
College 5: vaders en ontwikkeling kind................................................................................................22
Artikel Diniz......................................................................................................................................23
Artikel Kochanska.............................................................................................................................25
Artikel Meuwissen............................................................................................................................26
College 6: vaders en psychopathologie................................................................................................27
Artikel Barker....................................................................................................................................27
Artikel Flouri.....................................................................................................................................29
Artikel Ramchandani........................................................................................................................30
Artikel Majdandzic............................................................................................................................31
College 7: diversiteit in vaderschap......................................................................................................31
Artikel Golombok..............................................................................................................................34
Artikel Jones.....................................................................................................................................36
Artikel Ochi.......................................................................................................................................37
Tentamen: donderdag 2 februari 13:00 – 15:00
Stof: alle college aantekeningen, artikelen,
, 3
College 1: geschiedenis en aandacht voor vaders in
onderzoek
Waarom vaders?:
Ondervertegenwoordigd in onderzoek.
Lastig te betrekken bij onderzoek.
Rol van vaders minder belangrijk?
Meer aandacht voor vaders?
Moeders werken meer.
Veranderende opvattingen en attitudes.
Meer betrokkenheid van vaders.
Dynamischere relaties (alleenstaande vaders/homoseksuelen).
Culturele diversiteit (niet in iedere cultuur is de rol van de vader hetzelfde).
Artikel Lamb
In dit artikel wordt de geschiedenis besproken van onderzoeken naar betrokkenheid van vaders.
Zowel ons begrip als de definitie van vaderschap en vaderbetrokkenheid is door de tijd heen
veranderd. Vaderschap en de rollen die daarbij horen is altijd een multifaceted concept geweest,
maar ideeën over de hoofdtaak van vaders zijn veranderd. Vier fases/periodes in geschiedenis:
Morele leider (<1900): niet actief betrokken maar morele leider in huis/hiërarchisch verschil
vader en kind.
Kostwinnaar (rond industrialisatie): vader werkt in fabriek/gezinnen werden uit elkaar
gehaald/vader is niet dichtbij huis/vader verdient inkomen.
Rolmodel (rond WOII): Freud/sekse-rolmodel.
De zorgende vader (rond ’70):
Jaren ‘30 en ‘40:
Psychoanalytische theorie
Freud: maakte impact van relatie tussen ouder en kind duidelijk (electracomplex)
Sekse-rolmodel vooral voor zonen (voorbeeld).
Behaviorisme staat tegenover Freud (Watson).
Zonen moeten sterke krachtige burgers worden (geen knuffel geven).
Al het gedrag is aangeleerd.
Little albert.
Rond WOII:
Afwezigheid van vaders.
Eerste resultaten; problemen in de psychosociale ontwikkeling en schoolprestaties.
Rol van vader mogelijk bredere impact op gedrag dan eerder werd gedacht.
Afwezigheid vader ook positieve impact gehad; vrouwen gingen werken/namen
maatschappij over. Na de oorlog gingen de mannen weer werken en vrouwen zaten thuis.
Emancipatie in VS en US sneller door deze ontwikkeling.
Jaren ‘50 en ‘60:
Babyboom
Vader als kostwinnaar & ondersteuner van de moeder.
Spock
Kinderarts
Boek 1946: 40 talen en meer dan 50 miljoen verkocht.
Enorme impact gehad over hoe er gedacht werd over ouderschap.
Nederlandse opvoedingsadviezen zeiden het volgende:
, 4
Een vader moet meer zijn dan ‘’de man die bij ons aan tafel eet’’.
Adviezen voor vader via relatie met moeder (ondersteuning, begrip, trouw,
toewijding).
Spock was het hier niet mee eens; vond dit te weinig en zei dat vaders meer moesten
doen.
o Father as occasional helper: af en toe doet hij eens wat.
o hij moet al bij de aanvang een echte vader voor hen zijn.
Bowlby: monotropie = Kind heeft vooral een hechtingsfiguur nodig.
Moeder is primaire hechtingsfiguur.
Keek vooral naar primaten.
Jaren ‘70:
Biologie/genetica was fout, irrelevant of ‘’vies’’ door rassentheorieën uit de wereldoorlogen.
Principes uit de psychologie.
Voorleven > vaardigheden
Communi-idee; je moet samen de samenleving maken.
Emancipatie
opvoeden kan iedereen; ook vaders.
de vrije opvoeding/geen regels/kind is maakbaar.
Spock: vaders zijn evengoed als moeders in staat om kinderen en huishouding te verzorgen,
maar hun bijdrage verliest alle waarde als ze dit werk doen om hun vrouw een gunst te
bewijzen, aangezien ze daarmee stilzwijgend te kennen geven dat het eigenlijk niet hun werk
is.
Je bent er gewoon om te zorgen als vader en je bent een volwaardige opvoeder.
Deze rol moet je gewoon aannemen. Je bent er niet om je te bewijzen aan moeder.
Spock is in deze periode een uitzondering!
Jaren ’80:
Ouders bepalen opvoedingsdoelen.
Opvoedboeken voor vaders.
‘’bijna-net-zo-goed-als-mama-vaderschap’’
‘De onhandige vader’
Sarcastisch/humoristisch/kleinerend/neerbuigend/niet-serieus.
Vanaf de jaren ’90:
Campagnes
Vaders zijn thuis net zo onmisbaar als op het werk.
Meerdere dimensies
Meer serieuzere aandacht in de media
In schoolboeken wemelt het nog van stereotypes.
Nu:
Arbeid en zorg; wenselijkheid en werkelijkheid.
Emancipatiemonitor om de zoveel jaar van CBS om trends te zien (2016-2020):
Wenselijkheid: wat is ideaal.
o Geschikte aantal werkdagen voor moeders zonder schoolgaande kids; 3
dagen. Met schoolgaande kids; 4 dagen.
o Geschikte aantal werkdagen voor vaders zonder schoolgaande kids; 4 dagen.
o Ideaal is werk en zorg gelijk.
o Papadag volgens vrouwen wenselijk, mannen iets minder. Hoe ouder
mensen zijn hoe minder mensen het eens zijn met een papadag.
Samenvatti ng Pedagogische Wetenschappen – Jaar 3
, 2
Inhoudsopgave
College 1: geschiedenis en aandacht voor vaders in onderzoek.............................................................3
Artikel Lamb.......................................................................................................................................3
Artikel Pleck........................................................................................................................................5
College 2: gehechtheid aan vaders.........................................................................................................6
Artikel Bretherton...............................................................................................................................6
Artikel Umemura................................................................................................................................8
Artikel Olsavsky..................................................................................................................................9
College 3: inleiding hersenen en hormonen vaderschap......................................................................11
Artikel Feldman................................................................................................................................11
Artikel Storey....................................................................................................................................14
Artikel Lotz........................................................................................................................................15
College 4: de biologie van vaders; hormonen en rolpatronen..............................................................16
Artikel Bos........................................................................................................................................19
Artikel Abraham................................................................................................................................20
Factsheets.........................................................................................................................................21
College 5: vaders en ontwikkeling kind................................................................................................22
Artikel Diniz......................................................................................................................................23
Artikel Kochanska.............................................................................................................................25
Artikel Meuwissen............................................................................................................................26
College 6: vaders en psychopathologie................................................................................................27
Artikel Barker....................................................................................................................................27
Artikel Flouri.....................................................................................................................................29
Artikel Ramchandani........................................................................................................................30
Artikel Majdandzic............................................................................................................................31
College 7: diversiteit in vaderschap......................................................................................................31
Artikel Golombok..............................................................................................................................34
Artikel Jones.....................................................................................................................................36
Artikel Ochi.......................................................................................................................................37
Tentamen: donderdag 2 februari 13:00 – 15:00
Stof: alle college aantekeningen, artikelen,
, 3
College 1: geschiedenis en aandacht voor vaders in
onderzoek
Waarom vaders?:
Ondervertegenwoordigd in onderzoek.
Lastig te betrekken bij onderzoek.
Rol van vaders minder belangrijk?
Meer aandacht voor vaders?
Moeders werken meer.
Veranderende opvattingen en attitudes.
Meer betrokkenheid van vaders.
Dynamischere relaties (alleenstaande vaders/homoseksuelen).
Culturele diversiteit (niet in iedere cultuur is de rol van de vader hetzelfde).
Artikel Lamb
In dit artikel wordt de geschiedenis besproken van onderzoeken naar betrokkenheid van vaders.
Zowel ons begrip als de definitie van vaderschap en vaderbetrokkenheid is door de tijd heen
veranderd. Vaderschap en de rollen die daarbij horen is altijd een multifaceted concept geweest,
maar ideeën over de hoofdtaak van vaders zijn veranderd. Vier fases/periodes in geschiedenis:
Morele leider (<1900): niet actief betrokken maar morele leider in huis/hiërarchisch verschil
vader en kind.
Kostwinnaar (rond industrialisatie): vader werkt in fabriek/gezinnen werden uit elkaar
gehaald/vader is niet dichtbij huis/vader verdient inkomen.
Rolmodel (rond WOII): Freud/sekse-rolmodel.
De zorgende vader (rond ’70):
Jaren ‘30 en ‘40:
Psychoanalytische theorie
Freud: maakte impact van relatie tussen ouder en kind duidelijk (electracomplex)
Sekse-rolmodel vooral voor zonen (voorbeeld).
Behaviorisme staat tegenover Freud (Watson).
Zonen moeten sterke krachtige burgers worden (geen knuffel geven).
Al het gedrag is aangeleerd.
Little albert.
Rond WOII:
Afwezigheid van vaders.
Eerste resultaten; problemen in de psychosociale ontwikkeling en schoolprestaties.
Rol van vader mogelijk bredere impact op gedrag dan eerder werd gedacht.
Afwezigheid vader ook positieve impact gehad; vrouwen gingen werken/namen
maatschappij over. Na de oorlog gingen de mannen weer werken en vrouwen zaten thuis.
Emancipatie in VS en US sneller door deze ontwikkeling.
Jaren ‘50 en ‘60:
Babyboom
Vader als kostwinnaar & ondersteuner van de moeder.
Spock
Kinderarts
Boek 1946: 40 talen en meer dan 50 miljoen verkocht.
Enorme impact gehad over hoe er gedacht werd over ouderschap.
Nederlandse opvoedingsadviezen zeiden het volgende:
, 4
Een vader moet meer zijn dan ‘’de man die bij ons aan tafel eet’’.
Adviezen voor vader via relatie met moeder (ondersteuning, begrip, trouw,
toewijding).
Spock was het hier niet mee eens; vond dit te weinig en zei dat vaders meer moesten
doen.
o Father as occasional helper: af en toe doet hij eens wat.
o hij moet al bij de aanvang een echte vader voor hen zijn.
Bowlby: monotropie = Kind heeft vooral een hechtingsfiguur nodig.
Moeder is primaire hechtingsfiguur.
Keek vooral naar primaten.
Jaren ‘70:
Biologie/genetica was fout, irrelevant of ‘’vies’’ door rassentheorieën uit de wereldoorlogen.
Principes uit de psychologie.
Voorleven > vaardigheden
Communi-idee; je moet samen de samenleving maken.
Emancipatie
opvoeden kan iedereen; ook vaders.
de vrije opvoeding/geen regels/kind is maakbaar.
Spock: vaders zijn evengoed als moeders in staat om kinderen en huishouding te verzorgen,
maar hun bijdrage verliest alle waarde als ze dit werk doen om hun vrouw een gunst te
bewijzen, aangezien ze daarmee stilzwijgend te kennen geven dat het eigenlijk niet hun werk
is.
Je bent er gewoon om te zorgen als vader en je bent een volwaardige opvoeder.
Deze rol moet je gewoon aannemen. Je bent er niet om je te bewijzen aan moeder.
Spock is in deze periode een uitzondering!
Jaren ’80:
Ouders bepalen opvoedingsdoelen.
Opvoedboeken voor vaders.
‘’bijna-net-zo-goed-als-mama-vaderschap’’
‘De onhandige vader’
Sarcastisch/humoristisch/kleinerend/neerbuigend/niet-serieus.
Vanaf de jaren ’90:
Campagnes
Vaders zijn thuis net zo onmisbaar als op het werk.
Meerdere dimensies
Meer serieuzere aandacht in de media
In schoolboeken wemelt het nog van stereotypes.
Nu:
Arbeid en zorg; wenselijkheid en werkelijkheid.
Emancipatiemonitor om de zoveel jaar van CBS om trends te zien (2016-2020):
Wenselijkheid: wat is ideaal.
o Geschikte aantal werkdagen voor moeders zonder schoolgaande kids; 3
dagen. Met schoolgaande kids; 4 dagen.
o Geschikte aantal werkdagen voor vaders zonder schoolgaande kids; 4 dagen.
o Ideaal is werk en zorg gelijk.
o Papadag volgens vrouwen wenselijk, mannen iets minder. Hoe ouder
mensen zijn hoe minder mensen het eens zijn met een papadag.
