Inhoudsopgave
Samenvatting...................................................................................................................................................... 1
Hoofdstuk 1: Probleemanalyse............................................................................................................................ 5
1.1 Inleiding................................................................................................................................................................5
1.2 Doelstelling en PICO.............................................................................................................................................6
1.3 Essentiële variabelen............................................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: Onderzoeksmethode...................................................................................................................... 8
2.1 Zoekstrategie.......................................................................................................................................................8
2.2 In- en exclusiecriteria...........................................................................................................................................8
2.3 Zoektermen..........................................................................................................................................................8
2.4 Resultaten van de zoekactie................................................................................................................................9
Hoofdstuk 3: Resultaten.................................................................................................................................... 11
3.1 Artikel 1..............................................................................................................................................................11
3.2 Artikel 2..............................................................................................................................................................12
3.3 Artikel 3..............................................................................................................................................................13
3.4 Artikel 4..............................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 4: Discussie....................................................................................................................................... 15
4.1 Verwachtingen vanuit de probleemstelling.......................................................................................................15
4.2 Sterke en zwakke aspecten................................................................................................................................15
4.3 Implicaties voor de praktijk................................................................................................................................16
Hoofdstuk 5: Conclusie en aanbeveling.............................................................................................................. 17
5.1 Conclusie............................................................................................................................................................17
5.2 Advies.................................................................................................................................................................17
Literatuurlijst.................................................................................................................................................... 18
Bijlage 1: Beoordeling artikel 1.......................................................................................................................... 20
Bijlage 2: Beoordeling artikel 2.......................................................................................................................... 23
Bijlage 3: Beoordeling artikel 3.......................................................................................................................... 26
Bijlage 4: Beoordeling artikel 4.......................................................................................................................... 29
Samenvatting
Probleembeschrijving
Uit onderzoek is gebleken dat slaapproblemen één van de meest voorkomende
1
, problemen zijn bij kinderen met autismespectrumstoornis. Slapeloosheid komt
veel vaker voor bij kinderen met autismespectrumstoornis dan bij leeftijdsgenoten
zonder autismespectrumstoornis. Slecht slapen heeft een negatieve invloed op de
ontwikkeling van kinderen. Het kan leiden tot aandachtsproblemen,
gedragsproblemen en het ontwikkelen van problemen met betrekking tot het
reguleren van emoties. Ook kan er minder sociaal gedrag gezien laten worden.
Veel voorkomende slaapproblemen zijn moeite hebben met inslapen, ’s nachts
langdurig wakker zijn, vroeg wakker worden en last hebben van nachtmerries.
Op de verpleegafdeling is momenteel alleen sprake van medicamenteuze
interventies ten behoeve van slapeloosheid bij kinderen met
autismespectrumstoornis. Nadeel van medicatie is dat er bijwerkingen kunnen
ontstaan, waardoor er weer andere medicatie of interventies nodig zijn om de
bijwerkingen te bestrijden. Als alternatief van niet-medicamenteuze interventie is
massagetherapie naar voren gekomen. Door middel van dit onderzoek zal
gekeken worden naar de effectiviteit van massagetherapie op de slaapkwaliteit bij
kinderen met autismespectrumstoornis.
Onderzoeksvraag (evt. m.b.v. een PICO)
P Kinderen met
autismespectrumstoornis
I Massagetherapie
C -
O Bevorderen van de slaapkwaliteit
De onderzoeksvraag luidt: Wat is het effect van massagetherapie bij kinderen
met autismespectrumstoornis op het bevorderen van de slaapkwaliteit?
Zoekstrategie
Met behulp van de PIO en de onderzoeksvraag is een zoekstrategie opgesteld met
zoekcriteria en samengestelde zoektermen. Aan de hand van dit zoekplan zijn er
via PubMed meerdere wetenschappelijke artikelen gevonden en zijn er uiteindelijk
vier wetenschappelijke artikelen geselecteerd.
Kritische beoordeling (betrouwbaarheid)
De vier geselecteerde wetenschappelijke artikelen zijn beoordeeld door middel
van de beoordelingslijst wetenschappelijke onderzoekspublicaties van de
Hogeschool Utrecht. Tevens zijn twee van de vier artikelen peerreviewd.
Resultaten
Er zijn vier wetenschappelijke artikelen opgenomen in dit onderzoek.
In de meta-analyse van Cuomo et al. (2010) zijn vijf interventies onderzocht
(melatonine therapie, gedragsgerelateerde interventies, voorlichting aan ouders,
massage- en aromatherapie of het geven van multivitaminen/ijzertabletten) bij
verschillende soorten slaapproblemen bij kinderen met autismespectrumstoornis.
Uit de resultaten blijkt dat geen van de interventies effectief is bij alle soorten
slaapproblemen. Melatonine therapie, gedragsgerelateerde interventies en
voorlichting aan ouders lijken het meest effectief te zijn op verbetering van
meerdere slaapprobleemdomeinen in vergelijking met andere interventies Er is
2
Samenvatting...................................................................................................................................................... 1
Hoofdstuk 1: Probleemanalyse............................................................................................................................ 5
1.1 Inleiding................................................................................................................................................................5
1.2 Doelstelling en PICO.............................................................................................................................................6
1.3 Essentiële variabelen............................................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: Onderzoeksmethode...................................................................................................................... 8
2.1 Zoekstrategie.......................................................................................................................................................8
2.2 In- en exclusiecriteria...........................................................................................................................................8
2.3 Zoektermen..........................................................................................................................................................8
2.4 Resultaten van de zoekactie................................................................................................................................9
Hoofdstuk 3: Resultaten.................................................................................................................................... 11
3.1 Artikel 1..............................................................................................................................................................11
3.2 Artikel 2..............................................................................................................................................................12
3.3 Artikel 3..............................................................................................................................................................13
3.4 Artikel 4..............................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 4: Discussie....................................................................................................................................... 15
4.1 Verwachtingen vanuit de probleemstelling.......................................................................................................15
4.2 Sterke en zwakke aspecten................................................................................................................................15
4.3 Implicaties voor de praktijk................................................................................................................................16
Hoofdstuk 5: Conclusie en aanbeveling.............................................................................................................. 17
5.1 Conclusie............................................................................................................................................................17
5.2 Advies.................................................................................................................................................................17
Literatuurlijst.................................................................................................................................................... 18
Bijlage 1: Beoordeling artikel 1.......................................................................................................................... 20
Bijlage 2: Beoordeling artikel 2.......................................................................................................................... 23
Bijlage 3: Beoordeling artikel 3.......................................................................................................................... 26
Bijlage 4: Beoordeling artikel 4.......................................................................................................................... 29
Samenvatting
Probleembeschrijving
Uit onderzoek is gebleken dat slaapproblemen één van de meest voorkomende
1
, problemen zijn bij kinderen met autismespectrumstoornis. Slapeloosheid komt
veel vaker voor bij kinderen met autismespectrumstoornis dan bij leeftijdsgenoten
zonder autismespectrumstoornis. Slecht slapen heeft een negatieve invloed op de
ontwikkeling van kinderen. Het kan leiden tot aandachtsproblemen,
gedragsproblemen en het ontwikkelen van problemen met betrekking tot het
reguleren van emoties. Ook kan er minder sociaal gedrag gezien laten worden.
Veel voorkomende slaapproblemen zijn moeite hebben met inslapen, ’s nachts
langdurig wakker zijn, vroeg wakker worden en last hebben van nachtmerries.
Op de verpleegafdeling is momenteel alleen sprake van medicamenteuze
interventies ten behoeve van slapeloosheid bij kinderen met
autismespectrumstoornis. Nadeel van medicatie is dat er bijwerkingen kunnen
ontstaan, waardoor er weer andere medicatie of interventies nodig zijn om de
bijwerkingen te bestrijden. Als alternatief van niet-medicamenteuze interventie is
massagetherapie naar voren gekomen. Door middel van dit onderzoek zal
gekeken worden naar de effectiviteit van massagetherapie op de slaapkwaliteit bij
kinderen met autismespectrumstoornis.
Onderzoeksvraag (evt. m.b.v. een PICO)
P Kinderen met
autismespectrumstoornis
I Massagetherapie
C -
O Bevorderen van de slaapkwaliteit
De onderzoeksvraag luidt: Wat is het effect van massagetherapie bij kinderen
met autismespectrumstoornis op het bevorderen van de slaapkwaliteit?
Zoekstrategie
Met behulp van de PIO en de onderzoeksvraag is een zoekstrategie opgesteld met
zoekcriteria en samengestelde zoektermen. Aan de hand van dit zoekplan zijn er
via PubMed meerdere wetenschappelijke artikelen gevonden en zijn er uiteindelijk
vier wetenschappelijke artikelen geselecteerd.
Kritische beoordeling (betrouwbaarheid)
De vier geselecteerde wetenschappelijke artikelen zijn beoordeeld door middel
van de beoordelingslijst wetenschappelijke onderzoekspublicaties van de
Hogeschool Utrecht. Tevens zijn twee van de vier artikelen peerreviewd.
Resultaten
Er zijn vier wetenschappelijke artikelen opgenomen in dit onderzoek.
In de meta-analyse van Cuomo et al. (2010) zijn vijf interventies onderzocht
(melatonine therapie, gedragsgerelateerde interventies, voorlichting aan ouders,
massage- en aromatherapie of het geven van multivitaminen/ijzertabletten) bij
verschillende soorten slaapproblemen bij kinderen met autismespectrumstoornis.
Uit de resultaten blijkt dat geen van de interventies effectief is bij alle soorten
slaapproblemen. Melatonine therapie, gedragsgerelateerde interventies en
voorlichting aan ouders lijken het meest effectief te zijn op verbetering van
meerdere slaapprobleemdomeinen in vergelijking met andere interventies Er is
2
