Geschiedenis Confucianisme, communisme & kapitalisme in China
1.
Confucius (meester Kong) klassieke denker. China had eeuwenlang zijn gedachten als basis gehad.
Belangrijk waren onderlinge menselijke verhoudingen en deugden.
“wens een ander niet toe wat je jezelf ook niet zou wensen”
Rekening houden met meerdere belangen bij beslissingen
Fatsoenlijk gedragen: op het juiste moment het juiste doen
Bijdragen aan grotere gemeenschap (familie, samenleving, vaderland)
Kinderen moeten ouders gehoorzamen en eren
Mensen met hogere rang moesten zich aan deze confuciaanse regels houden.
Het werd ingevoerd als officiële leer van het keizerrijk. Alle bestuurders moesten dus worden
getraind erin (ambtenaren)examens in de leer van Confucius om tot de status van
bestuursambtenaar te worden toegelaten. Niks mocht eraan worden veranderd.
Anders dan in Europa waar heersers hun macht kregen door afstamming niet door examens. Dit
vasthouden aan de leer leidde tot verstarring: origineel denken werd niet beloond, om de examens
te halen moest je de gedachten van Confucius precies volgen. Keizers stonden in contact met de
hemel, daarom was het zo belangrijk dat zij het juiste deden, deden ze dat niet dan reageerde de
“hemel” daarop met straffen (hongersnoden door slechte oogsten). Ook leidde de leer tot een
gebrek aan originaliteit.
Rondom China was China het meest machtige en ontwikkelde land. Daardoor beschouwde ze zich als
het middelpunt van de wereld: “het rijk van het midden”. Alles wat van daarbuiten kwam was
minderwaardig en barbaars. De buitenwereld moest op afstand gehouden worden (want er was toch
niks beters) Chinese muur.
Qing-dynastie: laatste keizerlijke dynastie van China. (1644-1912). Eind van de 18 e eeuw begon het te
verzwakken: systeem onvoldoende in staat problemen op te lossen.
2.
Modern imperialisme: bepaald land veroveren met economische redenen, bv. om grondstoffen daar
te halen wat in het eigen land niet is, rijk krijgen, grondgebied uitbreiden koloniën
(ontdekkers&hervormers), christendom overal verspreiden.
Door industriële revolutie ontwikkelde Europa een grote technische voorsprong op de rest van de
wereld (ook China en Japan dus). Japan werd door VS gedwongen havens te openen voor
wereldhandel hierdoor ontwikkelde Japan snel tot een industriële natie. Hierdoor werd het een
bedreiging voor China, die juist de westerse invloeden probeerde af te weren.
Opiumoorlog
China had geen belangstelling voor westerse producten, maar Europeanen wel voor sommige
Chinese producten. Hierdoor ontstond ongelijke handelsbalans (chinezen kregen zilver maar
andersom niet). China kreeg uiteindelijk wél belangstelling voor het verdovende middel opium.
Ze kregen een verslaving
Overheid probeerde import tegen te houden
Britten en Fransen reageerden hierop met militaire confrontatie
Hierdoor ontstonden in de 19e eeuw de opiumoorlogen (1840/1860). Aanleiding: de opiumhandel,
maar eigenlijk ging het meer om toegang tot de Chinese markt. Europa won deze oorlogen en China
raakte verdeeld onder buitenlandse partijen. In sommige delen van China ontstonden Europese
invloedssferen. Ze werden gedwongen verdragen af te sluiten die in het voordeel waren van de
buitenlanders = ongelijke verdragen (ze namen bijvoorbeeld importheffingen over). Ook gingen de
, winsten naar het westen waardoor armoede in China toenam. China was een semikoloniaal gebied,
grote delen werden door buitenlandse mogendheden bestuurd. Er waren tekenen die erop duidden
dat de keizerlijke Qing-dynastie de situatie niet aankon.
Dit koloniseren van landen in Azië en Afrika om op zoek te gaan naar nieuwe grondstoffen en
afzetmarkten is het modern imperialisme dat ontstond in de 19 e eeuw.
3.
Doordat het keizerlijke bestuur verzwakte kwamen er massale opstanden (ontevredenheid onder
bevolking) waarin religieuze en politieke denkbeelden een rol speelden.
Taiping- opstand
In zuiden van China. Aanvoerder was religieuze sekteleider die zich beriep op eigen bedachte versie
christendom (denkt dat hij broer is van Jezus). Hij was meerdere keren gezakt voor
ambtenarenexamens waardoor hij gefrustreerd was over keizerlijke bewind. Ze streefden naar:
Afschaffing confucianisme (met zijn conservatieve tradities), leidt tot ongelijke klassen
Opheffing privé-eigendom
Verdeling van het land onder de boeren
Gelijkheid tussen man en vrouw
Emancipatiebeweging voor Chinese vrouwen en boeren (KA 34). Ook een beetje socialistisch
omdat ze herverdeling willen van land.
Taiping veroverde Nanjing en het werd door hen uitgeroepen tot de hoofdstad van hun “hemelse
koninkrijk”. Alleen met steun van Europeanen lukte het de keizerlijke troepen om Taiping te
onderdrukken.
Nian- opstand
In noorden van China, tegelijk met Taiping- opstand. Aanleiding waren grote overstromingen waarop
het keizerlijk bewind niet goed kon reageren met hulp. Er was geen geld om te herstellen door de
ongelijke verdragen. Ze waren dus tegen armoede “dood de rijken, help de armen!” Ook hier werden
keizerlijke troepen geholpen door buitenlanders waardoor ze een eind konden maken aan de
opstand. (was dit niet bij beide gebeurd, betekende dat wss het einde van de Qing-dynastie).
Na de opstanden beseften de keizerlijke autoriteiten dat ze wel moesten verwesteren (wel met
tegenzin) = zelfversterkingsbeweging.
In tweede helft 19e keizerlijke troon vaak bezet door jonge/zwakke heersers uit Qing-dynastie.
Keizerin-weduwe Cixi trad dan op als regentes en ze was bezig achter de schermen. Mensen denken
dat ze samenspande met de Europeanen om zo de belangen van haar eigen volk op te offeren. Maar
miss probeerde ze het beste ervan te maken…. Miss had ze niet eens zoveel macht dat ze dat kon
doen. In ieder geval is haar reputatie niet goed, ook door verhalen Europeanen (vergiftiging aan het
hof).
Bokseropstand
Deze opstand was tegen de aanwezigheid van westerlingen en modernisering. Ze wilden de
onafhankelijkheid van China herstellen. Ook waren ze tegen de keizer.
Deze opstand mislukte doordat Europese mogendheden (actief in China) met een troepenmacht de
orde in China herstelde.
4.
1.
Confucius (meester Kong) klassieke denker. China had eeuwenlang zijn gedachten als basis gehad.
Belangrijk waren onderlinge menselijke verhoudingen en deugden.
“wens een ander niet toe wat je jezelf ook niet zou wensen”
Rekening houden met meerdere belangen bij beslissingen
Fatsoenlijk gedragen: op het juiste moment het juiste doen
Bijdragen aan grotere gemeenschap (familie, samenleving, vaderland)
Kinderen moeten ouders gehoorzamen en eren
Mensen met hogere rang moesten zich aan deze confuciaanse regels houden.
Het werd ingevoerd als officiële leer van het keizerrijk. Alle bestuurders moesten dus worden
getraind erin (ambtenaren)examens in de leer van Confucius om tot de status van
bestuursambtenaar te worden toegelaten. Niks mocht eraan worden veranderd.
Anders dan in Europa waar heersers hun macht kregen door afstamming niet door examens. Dit
vasthouden aan de leer leidde tot verstarring: origineel denken werd niet beloond, om de examens
te halen moest je de gedachten van Confucius precies volgen. Keizers stonden in contact met de
hemel, daarom was het zo belangrijk dat zij het juiste deden, deden ze dat niet dan reageerde de
“hemel” daarop met straffen (hongersnoden door slechte oogsten). Ook leidde de leer tot een
gebrek aan originaliteit.
Rondom China was China het meest machtige en ontwikkelde land. Daardoor beschouwde ze zich als
het middelpunt van de wereld: “het rijk van het midden”. Alles wat van daarbuiten kwam was
minderwaardig en barbaars. De buitenwereld moest op afstand gehouden worden (want er was toch
niks beters) Chinese muur.
Qing-dynastie: laatste keizerlijke dynastie van China. (1644-1912). Eind van de 18 e eeuw begon het te
verzwakken: systeem onvoldoende in staat problemen op te lossen.
2.
Modern imperialisme: bepaald land veroveren met economische redenen, bv. om grondstoffen daar
te halen wat in het eigen land niet is, rijk krijgen, grondgebied uitbreiden koloniën
(ontdekkers&hervormers), christendom overal verspreiden.
Door industriële revolutie ontwikkelde Europa een grote technische voorsprong op de rest van de
wereld (ook China en Japan dus). Japan werd door VS gedwongen havens te openen voor
wereldhandel hierdoor ontwikkelde Japan snel tot een industriële natie. Hierdoor werd het een
bedreiging voor China, die juist de westerse invloeden probeerde af te weren.
Opiumoorlog
China had geen belangstelling voor westerse producten, maar Europeanen wel voor sommige
Chinese producten. Hierdoor ontstond ongelijke handelsbalans (chinezen kregen zilver maar
andersom niet). China kreeg uiteindelijk wél belangstelling voor het verdovende middel opium.
Ze kregen een verslaving
Overheid probeerde import tegen te houden
Britten en Fransen reageerden hierop met militaire confrontatie
Hierdoor ontstonden in de 19e eeuw de opiumoorlogen (1840/1860). Aanleiding: de opiumhandel,
maar eigenlijk ging het meer om toegang tot de Chinese markt. Europa won deze oorlogen en China
raakte verdeeld onder buitenlandse partijen. In sommige delen van China ontstonden Europese
invloedssferen. Ze werden gedwongen verdragen af te sluiten die in het voordeel waren van de
buitenlanders = ongelijke verdragen (ze namen bijvoorbeeld importheffingen over). Ook gingen de
, winsten naar het westen waardoor armoede in China toenam. China was een semikoloniaal gebied,
grote delen werden door buitenlandse mogendheden bestuurd. Er waren tekenen die erop duidden
dat de keizerlijke Qing-dynastie de situatie niet aankon.
Dit koloniseren van landen in Azië en Afrika om op zoek te gaan naar nieuwe grondstoffen en
afzetmarkten is het modern imperialisme dat ontstond in de 19 e eeuw.
3.
Doordat het keizerlijke bestuur verzwakte kwamen er massale opstanden (ontevredenheid onder
bevolking) waarin religieuze en politieke denkbeelden een rol speelden.
Taiping- opstand
In zuiden van China. Aanvoerder was religieuze sekteleider die zich beriep op eigen bedachte versie
christendom (denkt dat hij broer is van Jezus). Hij was meerdere keren gezakt voor
ambtenarenexamens waardoor hij gefrustreerd was over keizerlijke bewind. Ze streefden naar:
Afschaffing confucianisme (met zijn conservatieve tradities), leidt tot ongelijke klassen
Opheffing privé-eigendom
Verdeling van het land onder de boeren
Gelijkheid tussen man en vrouw
Emancipatiebeweging voor Chinese vrouwen en boeren (KA 34). Ook een beetje socialistisch
omdat ze herverdeling willen van land.
Taiping veroverde Nanjing en het werd door hen uitgeroepen tot de hoofdstad van hun “hemelse
koninkrijk”. Alleen met steun van Europeanen lukte het de keizerlijke troepen om Taiping te
onderdrukken.
Nian- opstand
In noorden van China, tegelijk met Taiping- opstand. Aanleiding waren grote overstromingen waarop
het keizerlijk bewind niet goed kon reageren met hulp. Er was geen geld om te herstellen door de
ongelijke verdragen. Ze waren dus tegen armoede “dood de rijken, help de armen!” Ook hier werden
keizerlijke troepen geholpen door buitenlanders waardoor ze een eind konden maken aan de
opstand. (was dit niet bij beide gebeurd, betekende dat wss het einde van de Qing-dynastie).
Na de opstanden beseften de keizerlijke autoriteiten dat ze wel moesten verwesteren (wel met
tegenzin) = zelfversterkingsbeweging.
In tweede helft 19e keizerlijke troon vaak bezet door jonge/zwakke heersers uit Qing-dynastie.
Keizerin-weduwe Cixi trad dan op als regentes en ze was bezig achter de schermen. Mensen denken
dat ze samenspande met de Europeanen om zo de belangen van haar eigen volk op te offeren. Maar
miss probeerde ze het beste ervan te maken…. Miss had ze niet eens zoveel macht dat ze dat kon
doen. In ieder geval is haar reputatie niet goed, ook door verhalen Europeanen (vergiftiging aan het
hof).
Bokseropstand
Deze opstand was tegen de aanwezigheid van westerlingen en modernisering. Ze wilden de
onafhankelijkheid van China herstellen. Ook waren ze tegen de keizer.
Deze opstand mislukte doordat Europese mogendheden (actief in China) met een troepenmacht de
orde in China herstelde.
4.
