Hoofdstuk 8 Energie en reactiesnelheid
Voorkennis
Er zijn verschillende soorten reacties:
Naam + Uitleg Reactievergelijking
Ontleding:
Uit één beginstof ontstaan twee of meer
reactieproducten.
Vormingsreactie:
Uit twee of meer beginstoffen ontstaan één
reactieproducten.
Verbranding:
De reactie van een stof met zuurstof onder
vuurverschijnselen. Als reactieproducten
ontstaan oxiden.
Het oplossen van stoffen is geen reactie, maar een toestandsverandering. Dat geldt ook voor
het indampen van een oplossing. Als zout oplost, laat de oplosvergelijking de verhouding van
de ionen in de zoutoplossing zien.
Bij een endotherme reactie is energie nodig.
Bij een exotherme reactie komt energie vrij.
Paragraaf 1 Energie-effect
Het energie-effect is het verschil tussen de energieniveaus van het begin- en eindproducten.
Energie die vrijkomt bij een reactie is een endotherme reactie. Denk hierbij aan licht, warmte
enz. In de beginstoffen is chemische energie opgeslagen die tijdens de reactie worden
verbruikt.
Als er uit de omgeving steeds energie moet worden toegevoegd om de reactie te laten
plaats vinden heb je te maken met een endotherme reactie.
Het energie-effect beperkt zich niet tot alleen chemische energie en warmte. Bij sommige
reacties is ook sprake van energie in andere vormen, zoals elektrische energie, licht of
geluid. De eenheid van energie is de Joule (J). Uit de wet van behouden van energie volgt dat
er voor het smelten van 1 kg ijs evenveel energie nodig is, als er vrijkomt van het stollen van
1 kg water.
Het verschil tussen de chemische energie in de beginstoffen en de reactieproducten geef je
weer in een energiediagram. De basis voor dit diagram is de reactievergelijking.
, Het energieverschil tussen het begin- en eindniveau is de reactiewarmte E.
Voor het aansteken van bijvoorbeeld aardgas is energie nodig, de activeringsenergie. Deze
energie brengt de stoffen in de geactiveerde of overgangstoestand.
Paragraaf 2 Rekenen met reactiewarmte
Je hebt verschillende soorten warmte:
Vormingswarmte
De vormingswarmte van een stof is de E van de vormingsreactie per mol stof uit de
niet-ontleedbare stoffen. De Binas tabel 57 vind je de meeste vormingswarmte. Als je
een negatieve vormingswarmte hebt is het een exotherme reactie. Als je een
positieve vormingswarmte hebt is het een endotherme reactie.
Ontledingswarmte
De ontledingswarmte van een stof is de E van de ontledingsreactie per mol stof in
de niet-ontleedbare stoffen. De wet van behouden van energie zegt dat voor het
ontleden van een stof precies dezelfde hoeveelheid stof nodig is als vrijkomt bij het
vormen van die stof.
Oploswarmte
Bij het oplossen van stoffen is er sprake van de oploswarmte. Voor een aantal stoffen
is de oploswarmte positief. Voor oplossen is dan energie nodig, het oplossen is een
endotherme reactie. Bij andere stoffen is de oploswarmte negatief: Bij het oplossen
komt energie vrij, het is een exotherm proces.
Verbrandingswarmte
Voorkennis
Er zijn verschillende soorten reacties:
Naam + Uitleg Reactievergelijking
Ontleding:
Uit één beginstof ontstaan twee of meer
reactieproducten.
Vormingsreactie:
Uit twee of meer beginstoffen ontstaan één
reactieproducten.
Verbranding:
De reactie van een stof met zuurstof onder
vuurverschijnselen. Als reactieproducten
ontstaan oxiden.
Het oplossen van stoffen is geen reactie, maar een toestandsverandering. Dat geldt ook voor
het indampen van een oplossing. Als zout oplost, laat de oplosvergelijking de verhouding van
de ionen in de zoutoplossing zien.
Bij een endotherme reactie is energie nodig.
Bij een exotherme reactie komt energie vrij.
Paragraaf 1 Energie-effect
Het energie-effect is het verschil tussen de energieniveaus van het begin- en eindproducten.
Energie die vrijkomt bij een reactie is een endotherme reactie. Denk hierbij aan licht, warmte
enz. In de beginstoffen is chemische energie opgeslagen die tijdens de reactie worden
verbruikt.
Als er uit de omgeving steeds energie moet worden toegevoegd om de reactie te laten
plaats vinden heb je te maken met een endotherme reactie.
Het energie-effect beperkt zich niet tot alleen chemische energie en warmte. Bij sommige
reacties is ook sprake van energie in andere vormen, zoals elektrische energie, licht of
geluid. De eenheid van energie is de Joule (J). Uit de wet van behouden van energie volgt dat
er voor het smelten van 1 kg ijs evenveel energie nodig is, als er vrijkomt van het stollen van
1 kg water.
Het verschil tussen de chemische energie in de beginstoffen en de reactieproducten geef je
weer in een energiediagram. De basis voor dit diagram is de reactievergelijking.
, Het energieverschil tussen het begin- en eindniveau is de reactiewarmte E.
Voor het aansteken van bijvoorbeeld aardgas is energie nodig, de activeringsenergie. Deze
energie brengt de stoffen in de geactiveerde of overgangstoestand.
Paragraaf 2 Rekenen met reactiewarmte
Je hebt verschillende soorten warmte:
Vormingswarmte
De vormingswarmte van een stof is de E van de vormingsreactie per mol stof uit de
niet-ontleedbare stoffen. De Binas tabel 57 vind je de meeste vormingswarmte. Als je
een negatieve vormingswarmte hebt is het een exotherme reactie. Als je een
positieve vormingswarmte hebt is het een endotherme reactie.
Ontledingswarmte
De ontledingswarmte van een stof is de E van de ontledingsreactie per mol stof in
de niet-ontleedbare stoffen. De wet van behouden van energie zegt dat voor het
ontleden van een stof precies dezelfde hoeveelheid stof nodig is als vrijkomt bij het
vormen van die stof.
Oploswarmte
Bij het oplossen van stoffen is er sprake van de oploswarmte. Voor een aantal stoffen
is de oploswarmte positief. Voor oplossen is dan energie nodig, het oplossen is een
endotherme reactie. Bij andere stoffen is de oploswarmte negatief: Bij het oplossen
komt energie vrij, het is een exotherm proces.
Verbrandingswarmte
