Samenvatting Aardrijkskunde Arm en Rijk
Paragraaf 1.1 Leven in Ethiopië
Ligging
Slechte bereikbaarheid > Slechte infrastructuur, want je hebt minder verharde wegen en grote delen
van Ethiopië zijn niet aangesloten op het wegennet, daarom kost het veel tijd, geld en moeite om
producten of goederen te vervoeren. > Belangrijke centrale voorzieningen en markten zijn
onbereikbaar.
De mensen: demografie
snelle bevolkingsgroei > oorzaak is natuurlijke groei. Niet al te extreme sterfte cijfer maar wel een
extreme hoge kindersterfte > oorzaak is dat bijna 2/3 van de Ethiopische kinderen lijd aan chronische
ondervoeding. Veel wonen nog op platteland maar steden hebben een aantrekkingskracht op de
bewoners van het platteland. Plattelandsbevolking groeit in een nog hoger tempo dan stedelijke
bevolking.
De mensen: cultuur
Vele etnische groepen met eigen cultuur > Communicatie in het land is lastig door vele talen en
plaatselijke dialecten. Engels is belangrijkste vreemde taal. De overheid gebruikt de voertaal het
Amhara. Ethiopië ligt op de grens van 2 cultuurgebieden > aanhangers van Orthodoxe kerk en Islam.
Op het platteland komt het grootfamilie vaak voor > Veel ouders houden hun kinderen vaak van
school af om te werken op het platteland > Daarom is het analfabetisme heel hoog in Ethiopië.
De mensen: politiek
Reden van armoede > uitbuiting van de armen door de heersende, rijke klasse d.m.v. corruptie en
vriendjes politiek. Ook territoriale conflicten zorgen voor armoede > hoge uitgaven aan het leger en
nationale veiligheid gaan ten koste van zaken als infrastructuur, onderwijs en gezondheidszorg etc.
Ethiopië is een federatie van 9 staten > elk staat is autonoom en heeft eigen volk en taal. Regering
wilde hiermee alle etnische groepen bij elkaar samenbrengen maar dit werkt in de praktijk echter
niet. De overheid probeert aan alle voorwaardes van Good Governance te voldoen > fraude en
corruptie stevig aangepakt, maar voor vrijheid van meningsuiting is nog steeds weinig ruimte.
De mensen: Economie:
Ethiopië is een van de armste landen van Afrika > maar de economie loopt snel vooruit en de
koopkracht groeit. Inkomstverschillen worden wel groter > De boeren en landarbeiders blijven arm.
Er is wel een opkomende middenklasse. De hogere militairen, politici en bestuursambtenaren
hebben nu maatschappelijke posities.
Landbouw weinig productief
3/4 van de arbeidskrachten werkt in de landbouw > Economie wordt kwetsbaar voor misoogsten en
prijsschommelingen op de wereldmarkt > de bijdrage van de landbouw aan het bbp blijft ver achter >
de productiviteit in de primaire sector is laag. Commerciële landbouw is gericht op het maken van
winst door verkoop van producten. Laatste jaren groeit de exportlandbouw hard > belangrijke
exportproducten zijn koffie en een opkomend handelsgewas voor de export is bamboe.
Een groeiende industrie
Een effect van globalisering is merkbaar > de textiel- en kledingfabricage kan de overbevolking op
het platteland helpen opvangen. Uitvoer van voedingsmiddelen aan Europa is moeilijk > er zijn hoge
eisen aan kwaliteit en gezondheid. Ethiopië heeft laagste loonkosten van de wereld > buitenlandse
bedrijven investeren daarom in de economie van Ethiopië. Turkije is de grootste investeerder.
Werkloosheid daalt, maar er is toch een enorme verborgen werkloosheid in Ethiopië. Door de
culturele historie en indrukwekkende natuur > zorgt voor toerisme > is goed voor het bbp.
1
, Samenvatting Aardrijkskunde Arm en Rijk
Paragraaf 1.2 Ethiopië: een paradijs boven de evenaar
De natuurlijke omgeving
Rift Valley > een kloof als gevolg van platentektoniek > noord-zuid verbinding in Ethiopië zijn lastig.
Ondanks dat Ethiopië dicht bij de evenaar ligt heeft het een gematigd klimaat. Het neerslagpatroon
vertoont veel variatie > Dit noem je neerslagvariabiliteit > hoe groter de neerslagvariabiliteit, hoe
riskanter de akkerbouw is. Hoe droger het bodemgebruik is, hoe extensiever de veehouderij is.
Vier neerslaggebieden:
Elk neerslaggebied heeft een eigen neerslagregiem: de hoeveelheid en verdeling van neerslag in 1
jaar. Regel: hoe droger een gebied > hoe minder voorspelbaar of het gaat regenen, hoeveel het gaat
regenen en wanneer het gebeurt.
- De aride of droge zone: droogtelandbouw in rivierdalen en diepe valleien
- De semi-aride of halfdroge zone: 2 natte periodes per jaar > akkerbouw en extensieve veeteelt
- De sub-humide of vrij natte zone: savannegebied, halfjaar neerslag > Mais en weinig vee
- De humide of zeer natte zone: de zomertijd is ook regentijd > veel bos word gekapt
Landbouw en regenseizoen
de bega is het droge seizoen, de belg kleine regentijd van begin februari tot mei en de kiremt is de
grote natte seizoen van juni tot september. In de kiremt word meet dan 80% van de gewassen
verbouwd. Blijft de regen tot juni uit > voedselvoorziening komt in gevaar. In het midden en westen >
voldoende eten door graanoverschot. In het noorden > landbouw is kwetsbaarder door wisselende
regenval.
Landbouw en grondbezit
Door gunstig klimaat > veel mogelijkheden voor land- en tuinbouw. Maar door grondbezit
verhoudingen wordt niet alle geschikte grond gebruikt voor commerciële landbouw. 95% van de
landbouwgewassen verbouwd in het hoogland > kleine boeren zijn zelfvoorzienend > bij overschot
verkopen ze hun producten tegen lage prijzen. Door bevolkingsgroei > opbrengst daalt per inwoner >
kleine akkers > geen overschot > klein deel van producten komt op de markt terecht. Een boer met
weinig land heeft niet genoeg geld voor landbouwmachines. Andere oorzaak voor weinig productie >
grond is van overheid en word voor weinig verhuurt aan boeren > geen zin om te investeren in een
stuk land dat niet van hem is want > overheid kan elk moment het land afnemen en de opbrengsten
blijven alsnog laag. Boer plant geen bomen om zijn grond te beschermen want: grond kwijt > bomen
kwijt > geld weg > toekomst weg. Dit is een reden waarom er nog maar 2.7% van het land is bebost.
De huidige machthebbers verhuren hectaren grond aan multinationals > dit noem je landleasing
Mens en milieu
Droge gebieden hebben te lijden van overbegrazing > land wordt kaalgevreten > door winderosie en
verzilting raakt grond onbruikbaar > hierdoor neemt het draagkracht van de grond af > gevolgen
hiervan zijn voedseltekorten, overstromingen etc.
Afhankelijkheid van het buitenland
Ethiopië raakt steeds dieper in de schulden omdat > De export van koffie en andere producten
leveren niet genoeg op om de kosten van de import van voedsel, oliemachines en kapitaalgoederen
te betalen.
Globaliserende landbouw: de overheid investeert te weinig in eigen bevolking en steekt de
verdiensten van buitenlandse bedrijven in eigen zak. Door steun op de plaatselijke boeren hoopt de
overheid dat de kennis en afzetstructuur van moderne landbouw positief invloed heeft op de kleine
boeren.
2
Paragraaf 1.1 Leven in Ethiopië
Ligging
Slechte bereikbaarheid > Slechte infrastructuur, want je hebt minder verharde wegen en grote delen
van Ethiopië zijn niet aangesloten op het wegennet, daarom kost het veel tijd, geld en moeite om
producten of goederen te vervoeren. > Belangrijke centrale voorzieningen en markten zijn
onbereikbaar.
De mensen: demografie
snelle bevolkingsgroei > oorzaak is natuurlijke groei. Niet al te extreme sterfte cijfer maar wel een
extreme hoge kindersterfte > oorzaak is dat bijna 2/3 van de Ethiopische kinderen lijd aan chronische
ondervoeding. Veel wonen nog op platteland maar steden hebben een aantrekkingskracht op de
bewoners van het platteland. Plattelandsbevolking groeit in een nog hoger tempo dan stedelijke
bevolking.
De mensen: cultuur
Vele etnische groepen met eigen cultuur > Communicatie in het land is lastig door vele talen en
plaatselijke dialecten. Engels is belangrijkste vreemde taal. De overheid gebruikt de voertaal het
Amhara. Ethiopië ligt op de grens van 2 cultuurgebieden > aanhangers van Orthodoxe kerk en Islam.
Op het platteland komt het grootfamilie vaak voor > Veel ouders houden hun kinderen vaak van
school af om te werken op het platteland > Daarom is het analfabetisme heel hoog in Ethiopië.
De mensen: politiek
Reden van armoede > uitbuiting van de armen door de heersende, rijke klasse d.m.v. corruptie en
vriendjes politiek. Ook territoriale conflicten zorgen voor armoede > hoge uitgaven aan het leger en
nationale veiligheid gaan ten koste van zaken als infrastructuur, onderwijs en gezondheidszorg etc.
Ethiopië is een federatie van 9 staten > elk staat is autonoom en heeft eigen volk en taal. Regering
wilde hiermee alle etnische groepen bij elkaar samenbrengen maar dit werkt in de praktijk echter
niet. De overheid probeert aan alle voorwaardes van Good Governance te voldoen > fraude en
corruptie stevig aangepakt, maar voor vrijheid van meningsuiting is nog steeds weinig ruimte.
De mensen: Economie:
Ethiopië is een van de armste landen van Afrika > maar de economie loopt snel vooruit en de
koopkracht groeit. Inkomstverschillen worden wel groter > De boeren en landarbeiders blijven arm.
Er is wel een opkomende middenklasse. De hogere militairen, politici en bestuursambtenaren
hebben nu maatschappelijke posities.
Landbouw weinig productief
3/4 van de arbeidskrachten werkt in de landbouw > Economie wordt kwetsbaar voor misoogsten en
prijsschommelingen op de wereldmarkt > de bijdrage van de landbouw aan het bbp blijft ver achter >
de productiviteit in de primaire sector is laag. Commerciële landbouw is gericht op het maken van
winst door verkoop van producten. Laatste jaren groeit de exportlandbouw hard > belangrijke
exportproducten zijn koffie en een opkomend handelsgewas voor de export is bamboe.
Een groeiende industrie
Een effect van globalisering is merkbaar > de textiel- en kledingfabricage kan de overbevolking op
het platteland helpen opvangen. Uitvoer van voedingsmiddelen aan Europa is moeilijk > er zijn hoge
eisen aan kwaliteit en gezondheid. Ethiopië heeft laagste loonkosten van de wereld > buitenlandse
bedrijven investeren daarom in de economie van Ethiopië. Turkije is de grootste investeerder.
Werkloosheid daalt, maar er is toch een enorme verborgen werkloosheid in Ethiopië. Door de
culturele historie en indrukwekkende natuur > zorgt voor toerisme > is goed voor het bbp.
1
, Samenvatting Aardrijkskunde Arm en Rijk
Paragraaf 1.2 Ethiopië: een paradijs boven de evenaar
De natuurlijke omgeving
Rift Valley > een kloof als gevolg van platentektoniek > noord-zuid verbinding in Ethiopië zijn lastig.
Ondanks dat Ethiopië dicht bij de evenaar ligt heeft het een gematigd klimaat. Het neerslagpatroon
vertoont veel variatie > Dit noem je neerslagvariabiliteit > hoe groter de neerslagvariabiliteit, hoe
riskanter de akkerbouw is. Hoe droger het bodemgebruik is, hoe extensiever de veehouderij is.
Vier neerslaggebieden:
Elk neerslaggebied heeft een eigen neerslagregiem: de hoeveelheid en verdeling van neerslag in 1
jaar. Regel: hoe droger een gebied > hoe minder voorspelbaar of het gaat regenen, hoeveel het gaat
regenen en wanneer het gebeurt.
- De aride of droge zone: droogtelandbouw in rivierdalen en diepe valleien
- De semi-aride of halfdroge zone: 2 natte periodes per jaar > akkerbouw en extensieve veeteelt
- De sub-humide of vrij natte zone: savannegebied, halfjaar neerslag > Mais en weinig vee
- De humide of zeer natte zone: de zomertijd is ook regentijd > veel bos word gekapt
Landbouw en regenseizoen
de bega is het droge seizoen, de belg kleine regentijd van begin februari tot mei en de kiremt is de
grote natte seizoen van juni tot september. In de kiremt word meet dan 80% van de gewassen
verbouwd. Blijft de regen tot juni uit > voedselvoorziening komt in gevaar. In het midden en westen >
voldoende eten door graanoverschot. In het noorden > landbouw is kwetsbaarder door wisselende
regenval.
Landbouw en grondbezit
Door gunstig klimaat > veel mogelijkheden voor land- en tuinbouw. Maar door grondbezit
verhoudingen wordt niet alle geschikte grond gebruikt voor commerciële landbouw. 95% van de
landbouwgewassen verbouwd in het hoogland > kleine boeren zijn zelfvoorzienend > bij overschot
verkopen ze hun producten tegen lage prijzen. Door bevolkingsgroei > opbrengst daalt per inwoner >
kleine akkers > geen overschot > klein deel van producten komt op de markt terecht. Een boer met
weinig land heeft niet genoeg geld voor landbouwmachines. Andere oorzaak voor weinig productie >
grond is van overheid en word voor weinig verhuurt aan boeren > geen zin om te investeren in een
stuk land dat niet van hem is want > overheid kan elk moment het land afnemen en de opbrengsten
blijven alsnog laag. Boer plant geen bomen om zijn grond te beschermen want: grond kwijt > bomen
kwijt > geld weg > toekomst weg. Dit is een reden waarom er nog maar 2.7% van het land is bebost.
De huidige machthebbers verhuren hectaren grond aan multinationals > dit noem je landleasing
Mens en milieu
Droge gebieden hebben te lijden van overbegrazing > land wordt kaalgevreten > door winderosie en
verzilting raakt grond onbruikbaar > hierdoor neemt het draagkracht van de grond af > gevolgen
hiervan zijn voedseltekorten, overstromingen etc.
Afhankelijkheid van het buitenland
Ethiopië raakt steeds dieper in de schulden omdat > De export van koffie en andere producten
leveren niet genoeg op om de kosten van de import van voedsel, oliemachines en kapitaalgoederen
te betalen.
Globaliserende landbouw: de overheid investeert te weinig in eigen bevolking en steekt de
verdiensten van buitenlandse bedrijven in eigen zak. Door steun op de plaatselijke boeren hoopt de
overheid dat de kennis en afzetstructuur van moderne landbouw positief invloed heeft op de kleine
boeren.
2
