Samenvatting Alle tentamenstof goederenrecht jaar 2 UU

Samenvatting goederenrecht
Denk aan PRUC opbouw in een antwoord; probleem, regel, uitvoering, conclusie ( = IRAC)

Week 1 Eigendom van onroerende zaken, beperkte genotsrechten en overdracht onder
voorbehoud van een beperkt recht
Bestanddelen
 Art 3:4 lid 1: verkeersopvattingscriterium; bij dit criterium kijk je wat krachtens
verkeersopvatting onderdeel van een zaak uitmaakt
o HR Depex/Curatoren (r.o. 3.7) 
1. Constructief op elkaar afgestemd
2. Als onvoltooid beschouwd
 Art 3:4 lid 2: fysieke criterium; zaak kan worden losgemaakt van de hoofdzaak zonder
schade van betekenis

Natrekking en zaaksvorming
 Natrekking  voorwerp wordt onderdeel van de hoofdzaak
o Doorbreken van natrekking is niet mogelijk bij roerende zaken
o Bij onroerende wel via recht van opstal art 5:101 BW; hier is te zien dat
natrekking niet altijd bepalend is, er kan veel afgesproken worden tussen partijen
 Zaaksvorming  er wordt een geheel nieuwe identiteit gevormd (art 5:16 BW)
o Er moet een geheel nieuwe zaak zijn ontstaan en deze moet door iemand zijn
gevormd

Soorten rechten
 Absolute rechten  werken tegen iedereen
o Hebben droit de suite = zaaksgevolg
 Relatieve rechten  afgebakende groep personen
 Zakelijke rechten  onderdeel van de absolute, rusten steeds op een zaak

Vereisten voor overdracht ex art 3:84 BW
 Geldige titel
o Koop, ruil, schenking
o Huur en bruikleen zijn geen geldige titels
o Vernietiging heeft terugwerkende kracht; achteraf gezien is er nooit een geldige
titel geweest
o Bij ontbinding blijft de titel geldig
 Levering
o Onroerende zaken en andere registergoederen  art 3:89 lid 1 BW
- Notariële akte & inschrijving in openbare registers
o Roerende zaken en niet-registergoederen art 3:90 lid 1 BW
 Beschikkingsbevoegdheid

Levering onroerende zaken
 Art 3:89 BW; notariële akte + inschrijving in openbare registers

Levering van roerende zaken
 Art 3:90 BW

,Overdracht onder voorbehoud van een beperkt recht
 Art 3:81 lid 1 tweede zin BW
 Voorbeeld: overdracht van een woning onder voorbehoud van een recht van
erfpacht  ouders schenken hun woning aan kind en kunnen erin blijven wonen.

Eigendom
 Zakelijk recht
 Heeft droit de suite; als een zaak gestolen wordt, blijft de eigendom behouden
 Overdraagbaar ex art 3:83 BW
 Revindicatie art 5:2 BW, je krijgt het bezit van het goed terug, niet eigendom, dat had
je al  verjaart na 20 jaar ex art 3:306 BW
 Eigenaar van een zaak is ook eigenaar van al haar bestanddelen  art 5:14 (roerend)
& 5:20 (onroerend)

Beperkte rechten
 Algemeen
o Beperkte rechten op goederen zijn absolute rechten en hebben dan ook de
daaraan verboden eigenschappen.
o Ze behouden hun werking tegen de opvolgende verkrijgers = zaaksgevolg
o Dus als een goed met een daarop gevestigd beperkt recht wordt overgedragen,
gaan het beperkte recht gewoon mee en blijft het in stand (hangt samen met
nemo-plus beginsel)
o Wanneer een eigenaar van een huis bezwaard met een beperkt recht dit
verkoopt, kan het eigendomsrecht alleen overgedragen worden met het beperkte
recht (nemo-plus beginsel)
 Erfpacht art 5:85 BW  erfpachter heeft bevoegdheid om eens anders onroerende
zaak te houden en te gebruiken
o Zakelijk recht
o Kan alleen gevestigd worden op onroerende zaken
o De tegenprestatie = ‘canon’
o Je kan op deze manier eigenaar blijven, maar iemand anders heeft voor een
bepaalde periode het gebruik van de zaak
 Opstal art 5:101 BW  in, op of boven een onroerende zaak van een ander
gebouwen werken of beplantingen in eigendom hebben of verkrijgen
o Zakelijk recht
o Hiermee kan je natrekking onderbreken
 Vruchtgebruik art 3:201 BW  goederen die aan een ander toebehoren gebruik en
vruchten van plukken
o Veel gebruikt in erfrecht en op een vordering (rente)
o Ontstaat door vestiging (eisen 3:84 gelden) of verjaring
o Eindigt wanneer de gerechtigde overlijdt
 Erfdienstbaarheid art 5:70 BW  bijvoorbeeld over erf van de buurman lopen om bij
je huis te komen
o Dienende erf: de buurman, die duldt dat jij over zijn erf loopt
o Heersende erf: jij, hebt het recht gebruik te maken van het dienende erf
o Als er een nieuwe eigenaar komt voor het dienende erf, dan krijgt hiij dit
dienende erf mét erfdienstbaarheid.

,  Beperkte rechten in boek 3: kunnen op zaken en vorderingen
 Beperkte rechten in boek 5: kunnen enkel op zaken

Afhankelijke rechten
 Gaan teniet met het recht waaraan zij zijn verbonden en kunnen alleen overgaan op
een andere persoon in samenhang met het hoofdrecht
 Bij erfdienstbaarheid om over het erf van de buurman te lopen, is het recht van
erfdienstbaarheid dus afhankelijk van het eigendomsrecht van het heersende erf
 Afhankelijke rechten leiden geen eigen goederenrechtelijk bestaan  kunnen dus
ook niet worden overgedragen
 Pand en hypotheek horen bij de vordering

Overig
 Numerus clausus beginsel:
Houdt in dat zakelijke rechten enkel bestaan voor zover de wet ze voorschrijft.
Hierdoor kunnen contractpartijen niet zelf contractueel nieuwe zakelijke rechten
vormen.
 Doorkruisingsproblematiek bij indirecte vereniging:
De toepasselijkheid van de Portacabin-leer op gevallen van indirecte vereniging kan
de restrictieve koers van HR Dépex/Curatoren doorkruisen. Dit is het geval als een
indirect met de grond verenigde zaak níet kwalificeert als bestanddeel, maar wel
naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven.
 Nemo-plus beginsel
Je kan niet meer rechten overdragen dan dat je hebt.
 Artikel van Van der Linden
Het artikel gaat over de twee manieren van natrekking. Van der Linden vindt het raar
dat er twee wegen bestaan in het leerstuk natrekking. En dat een goed dan via de
ene weg wel bestanddeel wordt en via de andere weg wordt het geen bestanddeel.

Jurisprudentie week 1
 HR Dépex/Curatoren
o Bestanddelen art 3:4 BW
o Constructief op elkaar afgestemd
o OF
o Onvoltooid
 HR Portacabin (art 3:3 BW)
o Is een portacabin een onroerend goed?
o Een gebouw kan duurzaam met de grond verenigd zijn als het naar aard en
inrichting bestemd is om voor een langere tijd op dezelfde plek te blijven.
o Mogelijkheid tot verplaatsen is niet relevant
o Of het bestemd is om duurzaam te verblijven hangt o.a. af van de bedoeling van
de bouwer, voor zover dit naar buiten kenbaar is.
 HR WKK
o Bezwaar tegen verplichte voldoening van overdrachtsbelasting, want WKK is geen
onroerende zaak  is WKK een onroerende zaak?
o Geoordeeld dat de WKK een onroerende zaak is
o Noemen in antwoord als het gaat om indirecte vereniging met de grond