MK/KLRE Cardiologie en VFK
Deel 1: Cardiologie
Hoorcollege 1: Hartfalen en atriumfibrilleren
1.1 Het begrip hartfalen verklaren
20-30% van de bevolking krijgt hartfalen. Vooral ernstige kortademigheid bij inspanning en ’s
nachts. Goede behandeling is er nu nog niet en de zorgkosten zijn erg hoog.
Nieuwe terminologie – oude terminologie
EF= ejectiefractie
Termen bij hartfalen
Ejectiefractie en verschil met cardiac output
Ejectiefractie is niet hetzelfde als cardiac output
Ejectiefractie = maat voor de spierkracht van het hart (in %)
= % uitgepompt bloed t.o.v. totale vulling ventrikel
= voorbeeld normaal 50-70%
= voorbeeld bij hartfalen:
HErEF lager dan 40%
HFpEF hoger dan 50%
HFmEF 40-50%
Cardiac output = hartminuutvolume = (aantal L) dat per minuut uitgepompt wordt (L)
= slagvolume x hartfrequentie
= voorbeeld bij jonge man: 70 mL x 72
Nog meer metingen aan hart
Preload
- Eind-diastolisch volume in het ventrikel
- Maat voor uittrekking van ventrikel
- Hoe meer uitgerekt, hoe krachtiger het hart samentrekt (frank sterling mechanisme)
- Er moet wel genoeg bloed het hart in stromen
- Wordt lager bij HFpEF
Afterload
- De weerstand waartegen ventrikel bloed moet uitpompen
1
, - Verhoogd bij hartfalen door compensatiemechanismen lichaam (hypertensie/
vasoconstrictie).
Aanvullend onderzoek hartfalen
Beeldvorming
- ECG (ritmestoornissen, myocardinfarct)
- X-thorax (vergroot hart, pleuravocht, overvulling vaten)
- Ejectiefractie bepalen met echocardiografie
- MRI-scan hart (functie hart + kleppen.
Bloed
- BN_, NT-proBNP (verhoogd bij hartfalen, hoe ernstiger hartfalen hoe hoger)
- Volledig bloedbeeld
- Kreatinine (nier)
- Elektrolyten (Na, K)
- Glucose
- Leverfunctie
- Lipidenprofiel (hoeveel vet in het bloed)
- TSH (schildklier)
Preventief:
- Therapietrouw
- Oorzaken weghalen lifestyle
- Slapen hoofdeinde omhoog
- Natriumbeperking (bij III en IV: vochtbeperking)
- Wegen
- Compressiekousen bij perifeer oedeem
- Maatregelen voor verbetering conditie
- Griepvaccinatie
Medicatie
- Diuretica - verlaging volumebelasting door verhoogde urineproductie
o Bijwerking: spierpijn of zwakte in de bovenbenen en armen, ernstige
vermoeidheid, hartkloppingen, heftige buikklachten
- Nitraten – verlaging volumebelasting door veneuze vaatverwijding
2
, o Bijwerking: kloppende, bonzende hoofdpijn, soms met misselijkheid,
duizeligheid
- ACE-remmers – verlaging van de overbelasting door hypertensie door RR te verlagen
o Bijwerking: vooral kriebelhoest, als dit opspeelt gelijk stoppen. Anders kan het
zijn dat dit nooit meer weggaat.
- ARB’s – verlaging van de overbelasting door hypertensie door RR te verlagen
o Bijwerking: duizeligheid
- Aldosteronantagonisten – verlaging van overbelasting door hypertensie door RR te
verlagen
o Bijwerking: endocriene bijwerkingen
- Bètablokkers – vermindering van HF
o Bijwerking: bradycardie hypotensie toename dyspnoe en vermoeidheid koude
extremiteiten, duizeligheid
- Digoxine – vermindering van HF + bevordering van hartcontractilliteit (gegeven bij
hartfalen + atriumfibrilleren).
o Bijwerking: wazig zien en kleuren anders zien. Verder duizelig voelen, andere
stoornissen in het hartritme en huiduitslag.
5-jaars overleving is ongeveer 50%
Hartfalen zoveel mogelijk voorkomen:
- Niet roken, alcohol of drugs
- Geen obesitas
- Stress (hypertensie)
- Aandoeningen als nierinsufficiëntie/DM voorkomen
- Etc.
Hartritmestoornissen
Belangrijke soorten hartritmestoornissen
1. Atriumfibrilleren heel snel hartritme en onregelmatig. Vaak p toppen afwezig.
2. Ventrikeltachycardie HF 150-200, ritme ontstaat in ventrikels. Dit is niet goede
plek waardoor het hart heel snel gaat en geen goede cardiac output is. Patiënt valt
dan vaak flauw. Hiervoor kun je een defibrillator gebruiken. Als je niks doet overlijdt
de patiënt of gaat over in ventrikelfibrilleren en overlijdt de patiënt alsnog.
3
Deel 1: Cardiologie
Hoorcollege 1: Hartfalen en atriumfibrilleren
1.1 Het begrip hartfalen verklaren
20-30% van de bevolking krijgt hartfalen. Vooral ernstige kortademigheid bij inspanning en ’s
nachts. Goede behandeling is er nu nog niet en de zorgkosten zijn erg hoog.
Nieuwe terminologie – oude terminologie
EF= ejectiefractie
Termen bij hartfalen
Ejectiefractie en verschil met cardiac output
Ejectiefractie is niet hetzelfde als cardiac output
Ejectiefractie = maat voor de spierkracht van het hart (in %)
= % uitgepompt bloed t.o.v. totale vulling ventrikel
= voorbeeld normaal 50-70%
= voorbeeld bij hartfalen:
HErEF lager dan 40%
HFpEF hoger dan 50%
HFmEF 40-50%
Cardiac output = hartminuutvolume = (aantal L) dat per minuut uitgepompt wordt (L)
= slagvolume x hartfrequentie
= voorbeeld bij jonge man: 70 mL x 72
Nog meer metingen aan hart
Preload
- Eind-diastolisch volume in het ventrikel
- Maat voor uittrekking van ventrikel
- Hoe meer uitgerekt, hoe krachtiger het hart samentrekt (frank sterling mechanisme)
- Er moet wel genoeg bloed het hart in stromen
- Wordt lager bij HFpEF
Afterload
- De weerstand waartegen ventrikel bloed moet uitpompen
1
, - Verhoogd bij hartfalen door compensatiemechanismen lichaam (hypertensie/
vasoconstrictie).
Aanvullend onderzoek hartfalen
Beeldvorming
- ECG (ritmestoornissen, myocardinfarct)
- X-thorax (vergroot hart, pleuravocht, overvulling vaten)
- Ejectiefractie bepalen met echocardiografie
- MRI-scan hart (functie hart + kleppen.
Bloed
- BN_, NT-proBNP (verhoogd bij hartfalen, hoe ernstiger hartfalen hoe hoger)
- Volledig bloedbeeld
- Kreatinine (nier)
- Elektrolyten (Na, K)
- Glucose
- Leverfunctie
- Lipidenprofiel (hoeveel vet in het bloed)
- TSH (schildklier)
Preventief:
- Therapietrouw
- Oorzaken weghalen lifestyle
- Slapen hoofdeinde omhoog
- Natriumbeperking (bij III en IV: vochtbeperking)
- Wegen
- Compressiekousen bij perifeer oedeem
- Maatregelen voor verbetering conditie
- Griepvaccinatie
Medicatie
- Diuretica - verlaging volumebelasting door verhoogde urineproductie
o Bijwerking: spierpijn of zwakte in de bovenbenen en armen, ernstige
vermoeidheid, hartkloppingen, heftige buikklachten
- Nitraten – verlaging volumebelasting door veneuze vaatverwijding
2
, o Bijwerking: kloppende, bonzende hoofdpijn, soms met misselijkheid,
duizeligheid
- ACE-remmers – verlaging van de overbelasting door hypertensie door RR te verlagen
o Bijwerking: vooral kriebelhoest, als dit opspeelt gelijk stoppen. Anders kan het
zijn dat dit nooit meer weggaat.
- ARB’s – verlaging van de overbelasting door hypertensie door RR te verlagen
o Bijwerking: duizeligheid
- Aldosteronantagonisten – verlaging van overbelasting door hypertensie door RR te
verlagen
o Bijwerking: endocriene bijwerkingen
- Bètablokkers – vermindering van HF
o Bijwerking: bradycardie hypotensie toename dyspnoe en vermoeidheid koude
extremiteiten, duizeligheid
- Digoxine – vermindering van HF + bevordering van hartcontractilliteit (gegeven bij
hartfalen + atriumfibrilleren).
o Bijwerking: wazig zien en kleuren anders zien. Verder duizelig voelen, andere
stoornissen in het hartritme en huiduitslag.
5-jaars overleving is ongeveer 50%
Hartfalen zoveel mogelijk voorkomen:
- Niet roken, alcohol of drugs
- Geen obesitas
- Stress (hypertensie)
- Aandoeningen als nierinsufficiëntie/DM voorkomen
- Etc.
Hartritmestoornissen
Belangrijke soorten hartritmestoornissen
1. Atriumfibrilleren heel snel hartritme en onregelmatig. Vaak p toppen afwezig.
2. Ventrikeltachycardie HF 150-200, ritme ontstaat in ventrikels. Dit is niet goede
plek waardoor het hart heel snel gaat en geen goede cardiac output is. Patiënt valt
dan vaak flauw. Hiervoor kun je een defibrillator gebruiken. Als je niks doet overlijdt
de patiënt of gaat over in ventrikelfibrilleren en overlijdt de patiënt alsnog.
3
