Thema 1
Hoofdstuk 3, Hulpboek medische kennis (Decompensatio
cordis)
Decompensatio cordis = Hartfalen.
= Het hart is onvoldoende in staat om het bloed rond te pompen. Klachten
ontstaan doordat er een verminderde bloedtoevoer naar organen is en/of
door een verminderde afvoer van het bloed.
Oorzaak van hartfalen: ziekten en afwijkingen die het hart aantasten
(groot infarct, hoge bloeddruk of een klepafwijking).
Bij hartfalen kunnen symptomen ontstaan als gevolg van een afgenomen
pompfunctie (linkerhelft) of een afgenomen zuigfunctie van het hart
(rechterhelft).
Linkerhelft hart: als de pompfunctie van deze helft onvoldoende is,
krijgen de organen weinig zuurstof en voeding, waardoor vermoeidheid
optreedt. Nieren kunnen minder goed functioneren, regeling hoeveelheid
vocht en zuivering van het bloed is ontregeld vocht en urine in de
bloedvaten. Hierdoor worden de hartfalen nog ernstiger.
Rechter helft: als de zuigfunctie onvoldoende is, hoopt het bloed zich op
in de longen en ontstaan er problemen in de ademhaling. Het bloed hoopt
zich op in diverse lichaamsdelen, buik, lever en onderbenen, waardoor
oedeem ontstaat.
Acuut hartfalen: de klachten ontstaan binnen 24 uur (bv. na een
hartinfarct).
Chronisch hartfalen: als de lachten zich geleidelijk over een langere
periode ontwikkelen.
De oorzaak van hartfalen:
- Het hart kan niet goed samentrekken en pompt dan onvoldoende
bloed naar het lichaam en de longen (systolische disfunctie)
- Het hart kan niet goed ontspannen doordat de wand stugger en
dikker is geworden. Het hart kan zich dan onvoldoende vullen tijdens
de diastole (diastolische disfunctie). De zuigfunctie is verstoord: er
blijft meer bloed aanwezig in de aders en in de weefsels. Dit kan
stuwing en uittreden van extra weefselvocht uit de bloedbaan
veroorzaken.
directe oorzaken hartfalen:
- Hartinfarct een gedeelte van het hartspierweefsel sterft af en het
hart kan minder goed pompen.
- Hartkleppen die lekken (insufficiëntie) of niet goed open gaan
(stenose). Het kost meer moeite en hart raakt overbelast.
- Hartritmestoornis .
, - Als gevolg van COPD kunnen longweefsel en de bloedvaten in de
longen aangetast zijn. hierdoor ontstaat een hogere bloeddruk in
de longslagaders. De rechterkamer zal dan een hogere druk moeten
opbrengen en dit leidt uiteindelijk tot vergroting van de
rechterventrikel en tot decompensatie van de rechterharthelft.
- Hypertensie hart wordt gedurende zwaar belast en moet hart
werken.
- Cardiomyopathie: ziekte van de hartspier door diverse oorzaken. Het
hart is hierdoor verwijd, stug en verdikt.
Indirecte oorzaken hartfalen:
- Koorts : stofwisseling is hoger, hart moet harder werken.
- anemie (bloedarmoede): zuurstoftransport is verminderd, het hart
moet hierdoor harder werken om meer bloed rond te pompen.
- Hyperthyreoidie (te sterk werkende schildklier) of hypothyreoidie (te
traag werkende schildklier).
- nierinsufficiëntie: de nieren verwijderen te weinig vocht uit het
lichaam, waardoor het zich ophoopt in de bloedvaten. Het hart wordt
te sterk belast.
- Bepaalde medicatie remt de hartfunctie.
Behandeling van hartfalen:
Medicamenteus:
Diuretica
ACE-remmers
Aanvullende medicatie:
bèta blokkers
spironolacton
digoxine
antistolling
nitraten
Niet-medicamenteus:
- preventie:
bestrijden risicofactoren hart- en vaatziekten, (hypertensie, hoog
cholesterol, overgewicht, roken)
- algemene aanpak:
gezonde leefstijl
aandacht voor snelle gewichtstoename, verslechtering conditie
slaaphouding
geen NSAID’s
- behandeling oorzaak:
hartinfarct
klepafwijking
ritmestoornis
hoge bloeddruk
longziekte
indirecte oorzaken, bv koorts of anemie