College 1-2: Introductie
Immunologie is de interactie tussen micro-organismen en het verdedigingssysteem. De immunologie
bestudeert de mechanismen die mensen, dieren en planten gebruiken om zich te verweren tegen
lichaamsvreemde ziekteverwekkers, zoals bacteriën of virussen. Deze biologische ziekteverwekkers
worden ook wel pathogenen genoemd.
Soorten pathogenen
1. Schimmels meercellig Groot
2. Parasieten meercellig
3. Bacteriën eencellig prokaryotisch
4. Virussen niet levend ding
5. Prionen molecuul Klein
3 levels of host verdediging
1. Fysieke barrière
- Mechanische en chemische handelingen
- Meteen effectief
- Passieve verdediging
- Voorbeelden: huid, galzuur in maag, slijmvliezen, neusharen
2. Aangeboren immuunsysteem (innate)
- Effectief wanneer barrière breekt (bvb huid breekt open bij wondje)
- Actieve verdediging
- Snel effectief (minuten/uren)
- Bacterie komt binnen → arresteren → hulptroepen oproepen → fagocyten ruimen
op
3. Adaptieve immuunsysteem (adaptive)
- Actieve verdediging
- Genereert herinnering voor volgende verdediging
- Duurt een aantal dagen totdat het effectief is
- Cellen: dendritische cel, T-helper cel, B-cellen
Cellen van het innate en adaptive immuunsysteem
,Complement immuunsysteem
- Onderdeel van het innate immuunsysteem
- Groep van serum eiwitten die circuleren in
inactieve vorm
- Wanneer ze geactiveerd worden kan dit leiden tot:
1. Target cell membrane lysis
2. Chemotaxis (aantrekken van andere cellen)
3. Opsonisation to enhance phagocytosis
Haematopoëse
- De ontwikkeling van bloedcellen
- Vindt plaats in beenmerg
- Begint met multipotentiële stamcel welke hierna elk type bloedcel kan worden
- Delen van multipotentiële stamcel: progeny cellen + multipotentiële stamcel
1. Myeloid progenitor cell
2. Lymhoid progenitor cell
- Myeloid progenitor cell: monocyten, macrophages, granulocyten
- Lymphoid progenitor cell: lymfocyten (T- and B-cells), NK cells, dendritic cells
In het beenmerg worden de T-cel precursors gemaakt. Deze T-cel precursors migreren vervolgens
naar de thymus, waar ze gefilterd worden op basis van goede werking.
Lymfoïde weefsels
1. Primary lymphoid tissue
- Beenmerg en thymus
- Hier vindt de productie van lymfocyten plaats
- B-cellen worden gemaakt in beenmerg en ontwikkelen hier ook verder
, - T-cellen worden gemaakt in beenmerg en ontwikkelen zich verder in thymus
2. Secondary lymphoid tissue
- Peyer’s patch, lymph nodes en spleen
- Hier worden adaptieve immuun reacties geïnitieerd
- Deze weefsels hebben georganiseerde gebieden met T- en B-cellen
- Lymph nodes: activatie van T-cellen
Activatie van fagocyten
- Voorbeelden: granulocyten, monocyten, macrofagen en dendritische cellen
- Fagocyten hebben receptoren op hun celmembraan waarmee ze de antigenen op
indringende micro-organismen (pathogenen) herkennen.
- De receptoren op de celmembraan heten Patern Recognition Receptors (PRR)
- PRR herkennen Pathogen Associated Molecular Pattern (PAMP) op het pathogen
- Bij herkennen van PAMP met PRR wordt fagocytose geïnduceerd
- Toll-like receptor is een voorbeeld van een PRR die specifieke PAMPs herkent
- Er zijn veel verschillende Toll-like receptors die zowel op als in het celmembraan zitten
Receptoren van B- en T cellen
- Lymfocyten herkennen alleen “self” en “non-self” en maken geen onderscheid tussen
schadelijk en niet schadelijk
- B-cellen hebben BCR en T-cellen hebben TCR
- De BCR secreert soluble antibodies en bindt met antigenen
- De TCR herkent peptides van pathogen in combinatie met MHC eiwit op APC cellen
, Stages of immunity
Wanneer je een snee in je vinger hebt, wordt er een natuurlijke barrière verbroken. Er kunnen nu
pathogenen het lichaam binnen dringen. Gezonde cellen gaan een alarm signaal uitzenden zodat
macrofagen en mast cellen geactiveerd worden. De macrofagen en mast cellen herkennen de PAMPs
van het pathogen met hun PRR en ruimen de pathogenen op middels fagocytose.
Neutrofielen worden geactiveerd en eten alles op, zelfs je eigen gezonde cellen. Ze leven daarom
maar erg kort om dit te voorkomen. Een ontstekingsreactie vindt plaats in je vinger en je vinger zwelt
op. Tijdens innate immune response worden antigenen van de pathogen getransporteerd door
dendritische cellen naar lymfe knopen. In deze lymfe knopen zoeken de dendritische cellen naar de
passende T-helper cellen (via peptide/MHC complex). Wanneer dendritische cel de juiste T-cel
gevonden heeft, wordt deze geactiveerd. Het adaptive immune system wordt geactiveerd. De
geactiveerde T-helper cel gaat zich heel vaak delen:
1. de helft gaat naar de ontstekingsplaats waar ze de macrofagen weer activeren
2. de andere helft gaat op zoek naar de juiste B-cellen en activeren deze
De B-cellen gaan delen en secreren antibodies welke de pathogen neutralizeren. Wanneer de infectie
uiteindelijk over is, worden sommige T-helper cellen memory cellen voor in de toekomst. Ook
sommige B-cellen blijven leven en blijven een kleine hoeveelheid antibodies produceren voor in de
toekomst.
Mechanisme van endocytose
- lysosomen (met enzym) fuseren met fagosoom → degradatie van inhoud
- Fagocyten: macrofagen en neutrofielen
Immunologie is de interactie tussen micro-organismen en het verdedigingssysteem. De immunologie
bestudeert de mechanismen die mensen, dieren en planten gebruiken om zich te verweren tegen
lichaamsvreemde ziekteverwekkers, zoals bacteriën of virussen. Deze biologische ziekteverwekkers
worden ook wel pathogenen genoemd.
Soorten pathogenen
1. Schimmels meercellig Groot
2. Parasieten meercellig
3. Bacteriën eencellig prokaryotisch
4. Virussen niet levend ding
5. Prionen molecuul Klein
3 levels of host verdediging
1. Fysieke barrière
- Mechanische en chemische handelingen
- Meteen effectief
- Passieve verdediging
- Voorbeelden: huid, galzuur in maag, slijmvliezen, neusharen
2. Aangeboren immuunsysteem (innate)
- Effectief wanneer barrière breekt (bvb huid breekt open bij wondje)
- Actieve verdediging
- Snel effectief (minuten/uren)
- Bacterie komt binnen → arresteren → hulptroepen oproepen → fagocyten ruimen
op
3. Adaptieve immuunsysteem (adaptive)
- Actieve verdediging
- Genereert herinnering voor volgende verdediging
- Duurt een aantal dagen totdat het effectief is
- Cellen: dendritische cel, T-helper cel, B-cellen
Cellen van het innate en adaptive immuunsysteem
,Complement immuunsysteem
- Onderdeel van het innate immuunsysteem
- Groep van serum eiwitten die circuleren in
inactieve vorm
- Wanneer ze geactiveerd worden kan dit leiden tot:
1. Target cell membrane lysis
2. Chemotaxis (aantrekken van andere cellen)
3. Opsonisation to enhance phagocytosis
Haematopoëse
- De ontwikkeling van bloedcellen
- Vindt plaats in beenmerg
- Begint met multipotentiële stamcel welke hierna elk type bloedcel kan worden
- Delen van multipotentiële stamcel: progeny cellen + multipotentiële stamcel
1. Myeloid progenitor cell
2. Lymhoid progenitor cell
- Myeloid progenitor cell: monocyten, macrophages, granulocyten
- Lymphoid progenitor cell: lymfocyten (T- and B-cells), NK cells, dendritic cells
In het beenmerg worden de T-cel precursors gemaakt. Deze T-cel precursors migreren vervolgens
naar de thymus, waar ze gefilterd worden op basis van goede werking.
Lymfoïde weefsels
1. Primary lymphoid tissue
- Beenmerg en thymus
- Hier vindt de productie van lymfocyten plaats
- B-cellen worden gemaakt in beenmerg en ontwikkelen hier ook verder
, - T-cellen worden gemaakt in beenmerg en ontwikkelen zich verder in thymus
2. Secondary lymphoid tissue
- Peyer’s patch, lymph nodes en spleen
- Hier worden adaptieve immuun reacties geïnitieerd
- Deze weefsels hebben georganiseerde gebieden met T- en B-cellen
- Lymph nodes: activatie van T-cellen
Activatie van fagocyten
- Voorbeelden: granulocyten, monocyten, macrofagen en dendritische cellen
- Fagocyten hebben receptoren op hun celmembraan waarmee ze de antigenen op
indringende micro-organismen (pathogenen) herkennen.
- De receptoren op de celmembraan heten Patern Recognition Receptors (PRR)
- PRR herkennen Pathogen Associated Molecular Pattern (PAMP) op het pathogen
- Bij herkennen van PAMP met PRR wordt fagocytose geïnduceerd
- Toll-like receptor is een voorbeeld van een PRR die specifieke PAMPs herkent
- Er zijn veel verschillende Toll-like receptors die zowel op als in het celmembraan zitten
Receptoren van B- en T cellen
- Lymfocyten herkennen alleen “self” en “non-self” en maken geen onderscheid tussen
schadelijk en niet schadelijk
- B-cellen hebben BCR en T-cellen hebben TCR
- De BCR secreert soluble antibodies en bindt met antigenen
- De TCR herkent peptides van pathogen in combinatie met MHC eiwit op APC cellen
, Stages of immunity
Wanneer je een snee in je vinger hebt, wordt er een natuurlijke barrière verbroken. Er kunnen nu
pathogenen het lichaam binnen dringen. Gezonde cellen gaan een alarm signaal uitzenden zodat
macrofagen en mast cellen geactiveerd worden. De macrofagen en mast cellen herkennen de PAMPs
van het pathogen met hun PRR en ruimen de pathogenen op middels fagocytose.
Neutrofielen worden geactiveerd en eten alles op, zelfs je eigen gezonde cellen. Ze leven daarom
maar erg kort om dit te voorkomen. Een ontstekingsreactie vindt plaats in je vinger en je vinger zwelt
op. Tijdens innate immune response worden antigenen van de pathogen getransporteerd door
dendritische cellen naar lymfe knopen. In deze lymfe knopen zoeken de dendritische cellen naar de
passende T-helper cellen (via peptide/MHC complex). Wanneer dendritische cel de juiste T-cel
gevonden heeft, wordt deze geactiveerd. Het adaptive immune system wordt geactiveerd. De
geactiveerde T-helper cel gaat zich heel vaak delen:
1. de helft gaat naar de ontstekingsplaats waar ze de macrofagen weer activeren
2. de andere helft gaat op zoek naar de juiste B-cellen en activeren deze
De B-cellen gaan delen en secreren antibodies welke de pathogen neutralizeren. Wanneer de infectie
uiteindelijk over is, worden sommige T-helper cellen memory cellen voor in de toekomst. Ook
sommige B-cellen blijven leven en blijven een kleine hoeveelheid antibodies produceren voor in de
toekomst.
Mechanisme van endocytose
- lysosomen (met enzym) fuseren met fagosoom → degradatie van inhoud
- Fagocyten: macrofagen en neutrofielen
