Samenvatting Medische kennis gebieden 3 HVVP17MKE3

Hoorcollege medische kennis toets 3

Hoorcollege 3 het centrale zenuwstelsel
Bouw en functies zenuwstelsel
Complex communicatienetwerk
 Bestaat uit hersenen, ruggenmerg en zenuwen

5 algemene functies
1. Regulatie activiteiten van weefsels en organen
2. Coördinatie van activiteiten van weefsels en organen
3. Regulatie en coördinatie van vegetatieve functies
4. Coördinatie van contacten met de buitenwereld
5. Coördinatie van psychische functies

Anatomische indeling
CZS
 Hersenen
 Ruggenmerg
PZS
 Hersenzenuwen
 Ruggenmergzenuwen
 Zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsels

Hersenvliezen (meninges)
 Dura mater (harde vlies) bescherming voor de hersenen. Ligt tegen de schedel aan
zorgt voor een soort ophangvlies voor de hersenen. 6
 Arachnoidea mater (spinnenwebvlies) er zit hier
een bindweefselstructuur vandaar de naam. Daar
onder zit de liquor 7
 Pia mater (het zachte vlies) ligt direct op de
hersenen wordt ook wel het vaatvlies genoemd. 8
Bij achterhoofdsgat gaan hersenvliezen over in
ruggenmergvliezen.

Hersenventrikels en liquor
De hersenventrikels (binnenkamers)
 Het hersenvocht = liquor cerebrospinalis




Liquor cerebrospinalis
(hersenvocht)
Liquor:
 Weefselvocht
(afkomstig uit bloed)

,  Vorming in plexus choroïdeus (ventrikelwand-Pia ater)

 500ml/ per dag
 Afvoer via granulationes arachnoideales
Functies liquor:
 Aanvoeren O2, voedingstoffen (m.n. glucose)
 Afvoeren afvalstoffen
 Constante inwendige druk
 Bescherming tegen stoten en schokken
 Ondersteunt gewicht van hersenweefsel
Bloed-hersenbarrière:
Selectief doorlaten van stoffen
 Liquor heeft constante samenstelling

Doorbloeding -aanvoer
 Hoog zuurstof- en glucosegebruik
 750 ml bloed/min naar hersenen
 Lastig: tegen zwaartekracht in

 Aanvoer:
- Via aa. Carotis interna (Inwendige
halsslagader)
- Via aa. Vertebralis (wervelslagaders)

 Collaterale circulatie: cirkel van
Willis (heel belangrijk om te weten
ook dat het van de hals en
wervelslagaders komt.)
(Slechts bij 25-30% compleet)
Dat cirkeltje in het plaatje is een soort beveiligingssysteem als de bloedstroom van
een bepaald punt dan niet meer goed werkt kan het nog via een andere kant binnen
komen 1 op de 3 personen heeft zon compleet cirkeltje deze mensen hebben dan ook
minder klachten tijdens bijvoorbeeld een CVA of hersenbloeding aangezien er nog
van andere kanten bloed kan komen.

Functies grote hersenen (cerebrum)

 Motoriek
 Sensorische info (horen, zien, proeven, ruiken…)
 Bewustzijn
 Dromen
 Denken
 Emoties
 Geheugen
 Intelligentie
 Creativiteit



Uitwendige bouw

,  2 hemisferen (hersenhelft): gescheiden door de fissura longitudinalis (in het
midden de gleuf tussen de 2 hersenhelften.
 Cortex aan de buitenkant (grijze stof/schors) en medulla aan de binnenkant
alle verbindingen tussen de hersenhelften (witte stof)
Hersenkwabben (goed weten welke 4 met de dingen wat er gebeurd)
- Frontaal
 Willekeurige motoriek
 Executieve functies: plannen, impulsbeheersing, doelgericht handelen.
 Inleveren (empathie), rem op gedrag (inhibitie)
- Pariëtaal
 Zintuigen/ cognitieve functies (lezen/rekenen/ aandacht)
- Temporaal
 Geheugen/ herkenning
- Occiptiaal
 Zicht

, Inwendige bouw – schorsgebieden (kleiner dan de kwabben)
Verdeling in:
 Motorisch: het bewegen. Voor de centrale sulcus* is motorisch
 Sensorisch: de zintuigen waar de info binnen komt. Na de centrale sulcus is
sensorisch

 Primaire schors: hoort het geluid maar geen koppeling aan welk geluid? Je ziet
wat maar geen koppeling aan wat je ziet.
 Secundaire schors: betekenis aan het geluid wat je hoort. Betekenis aan wat je
ziet.

*sulcus is de groef tussen de 2 hersenhelften.

Inwendige bouw- spraakgebieden
Spraakgebieden heeft de uitzondering dat het
maar aan 1 kant zit voor de rest zit alles aan
beide kanten.
 Enkelzijdig aanwezig
 Meestal linkerhersenhelft

Brocacentrum
 Motorisch spraakcentrum
 Besturing van spieren mondt/keelholte

Wernickecentrum:
 Begrip van taal/spraak
 Sensorisch spraakcentrum

Primaire motorische schors (LINKS)
 Tong en mond en handen zijn grote gebieden voor de hersenen. Deze gebieden
hebben ook veel meer zenuwbanen om al die bewegingen uit te kunnen voeren
Primaire sensorisch schors (RECHTS)
 Grote oren, grote onderlip, grote handen alles is veel specifieker en neemt dus
ook een groter oppervlak in de hersenen.
 Zon poppetje hieronder noem je een Homunculus