3.5 De regering
Wat is het verschil tussen het kabinet en de regering?
Regering: koning en ministers
Kabinet: ministers en staatssecretarissen
Het kabinet
Partijen die de regering willen gaan vormen moeten:
het eens zijn over toekomstig beleid.
de steun hebben van de meerderheid (min. 76 zetels) in de Tweede Kamer.
Dit heet een kabinetsformatie.
Vorming van het kabinet
1. welke partijen kunnen en willen samenwerken?
De Tweede Kamer kiest een informateur die onderzoekt welke partijen samen een
meerderheid hebben en willen samenwerken en daarmee een coalitie vormen.
Coalitie: Een samenwerkingsverband van twee of meer partijen.
Oppositie: Partijen die niet in het kabinet zitten.
De coalitiepartijen stellen een regeerakkoord op met daarin de plannen voor de
komende jaren.
2. Wie komt er in het kabinet?
De formateur (meestal de toekomstige minister-president) zoekt naar
geschikte ministers en staatssecretarissen.
Het aantal zetels dat een regeringspartij in de Tweede Kamer heeft, bepaalt
vaak het aantal kabinetsleden dat een partij mag leveren.
De regering
Constitutionele monarchie: Een staatsvorm waarin de taken en bevoegdheden van
het staatshoofd zijn vastgelegd.
Belangrijke taken van de koning(in):
Handtekening plaatsen onder wetten.
De troonrede voorlezen tijdens Prinsjesdag.
Ministers en staatssecretarissen beëdigd.
14
, Zich laten informeren over het beleid door de minister-president.
Taken van het kabinet
De minister-president (premier) leidt het kabinet. Taken van het kabinet zijn:
Opstellen van wetsvoorstellen.
Uitvoeren van aangenomen wetsvoorstellen.
Leidinggeven aan hun ministerie.
Het jaarlijks opstellen van de rijksbegroting
Prinsjesdag
Prinsjesdag is jaarlijks op de derde dinsdag in september.
Op Prinsjesdag wordt:
Troonrede met daarin de plannen voor het komende jaar uitgelegd.
De Miljoenennota (Rijksbegroting) aangeboden door de Minister van
Financiën aan de Tweede Kamer.
Ministers en staatssecretarissen
Een minister heeft een eigen beleidsterrein en (meestal) een eigen
ministerie.
Een staatssecretaris neemt een deel van het beleidsterrein van de minister
op zich.
Minister zonder portefeuille: minister die geen eigen ministerie heeft.
Ministeriële verantwoordelijkheid
De koning is onschendbaar.
Kabinet is verantwoordelijk voor gedragingen van het Koninklijk Huis.
Politieke verantwoordelijkheid: Het kabinet draagt verantwoordelijkheid voor
de inhoud en uitvoering van wetten. Daarmee ook voor hun ambtenaren en
voorgaande bestuurders.
15
Wat is het verschil tussen het kabinet en de regering?
Regering: koning en ministers
Kabinet: ministers en staatssecretarissen
Het kabinet
Partijen die de regering willen gaan vormen moeten:
het eens zijn over toekomstig beleid.
de steun hebben van de meerderheid (min. 76 zetels) in de Tweede Kamer.
Dit heet een kabinetsformatie.
Vorming van het kabinet
1. welke partijen kunnen en willen samenwerken?
De Tweede Kamer kiest een informateur die onderzoekt welke partijen samen een
meerderheid hebben en willen samenwerken en daarmee een coalitie vormen.
Coalitie: Een samenwerkingsverband van twee of meer partijen.
Oppositie: Partijen die niet in het kabinet zitten.
De coalitiepartijen stellen een regeerakkoord op met daarin de plannen voor de
komende jaren.
2. Wie komt er in het kabinet?
De formateur (meestal de toekomstige minister-president) zoekt naar
geschikte ministers en staatssecretarissen.
Het aantal zetels dat een regeringspartij in de Tweede Kamer heeft, bepaalt
vaak het aantal kabinetsleden dat een partij mag leveren.
De regering
Constitutionele monarchie: Een staatsvorm waarin de taken en bevoegdheden van
het staatshoofd zijn vastgelegd.
Belangrijke taken van de koning(in):
Handtekening plaatsen onder wetten.
De troonrede voorlezen tijdens Prinsjesdag.
Ministers en staatssecretarissen beëdigd.
14
, Zich laten informeren over het beleid door de minister-president.
Taken van het kabinet
De minister-president (premier) leidt het kabinet. Taken van het kabinet zijn:
Opstellen van wetsvoorstellen.
Uitvoeren van aangenomen wetsvoorstellen.
Leidinggeven aan hun ministerie.
Het jaarlijks opstellen van de rijksbegroting
Prinsjesdag
Prinsjesdag is jaarlijks op de derde dinsdag in september.
Op Prinsjesdag wordt:
Troonrede met daarin de plannen voor het komende jaar uitgelegd.
De Miljoenennota (Rijksbegroting) aangeboden door de Minister van
Financiën aan de Tweede Kamer.
Ministers en staatssecretarissen
Een minister heeft een eigen beleidsterrein en (meestal) een eigen
ministerie.
Een staatssecretaris neemt een deel van het beleidsterrein van de minister
op zich.
Minister zonder portefeuille: minister die geen eigen ministerie heeft.
Ministeriële verantwoordelijkheid
De koning is onschendbaar.
Kabinet is verantwoordelijk voor gedragingen van het Koninklijk Huis.
Politieke verantwoordelijkheid: Het kabinet draagt verantwoordelijkheid voor
de inhoud en uitvoering van wetten. Daarmee ook voor hun ambtenaren en
voorgaande bestuurders.
15
