Gemaakt door Olaf Tijhuis
Samenvatting Hoorcolleges & Werkgroepen Methoden en Technieken
van de Rechtswetenschap Week 1 t/m 4
Hoorcollege 1 Methodieken en technieken van de rechtswetenschap
Onderwerpen tijdens de komende weken:
1. De wetenschappelijke methode in het algemeen
2. De rechtswetenschappelijke methode
3. De rechtswetenschappelijke methode: interpretatie
Drie denkers:
1. Bertrand Russell: Logisch-positivisme
2. H.L.A. Hart: Rechtspositivisme, een Britse rechtsfilosoof, de vader van het
rechtspositivisme. Hij gaat al vroeg in op de methodiek van de rechtswetenschap.
3. Ronald Dworkin: Hermeneutiek (leer van de uitleg van teksten). Dworkin reageert op
Hart.
Logisch positivisme:
Het logisch-positivisme is een filosofische stroming uit de jaren 1920 die zich bezint op de
wetenschappelijke methode. Het is bovendien de basis voor het rechtspositivisme. Het
kenmerkt zich omdat men grote nadruk legt op het methodisch denken. We moeten ons
gaan oriënteren op de betrouwbare methode van de exacte wetenschap. De
wetenschappelijke methode is voor de hele wereld van belang, als wij ons hier meer mee
bezig houden zal de wereld beter worden. Russel heeft hoge verwachtingen van de
wetenschappelijke methode en vindt deze erg belangrijk, dit is terug te zien in de literatuur.
De wetenschappelijke manier van denken heeft in 150 jaar meer succes gehad dan in de
paar duizend jaar daarvoor zonder wetenschappelijke methode.
Grondlegger David Hume (1711-1776): Filosoof, essayist, historicus. Hij is bekend door
scepticisme (iemand die letterlijk kijkt, komen al uit de oudheid, naar alles en over alles in
het leven twijfelt, en vindt het nut van de twijfel erg belangrijk en stelt kritische vragen) in de
metafysica (onderdeel van de filosofie, onderzoekt het wezen van de werkelijkheid, niet
waarneming van de werkelijkheid). Deze sceptici twijfelden over alles in de metafysica. Hij is
de grondlegger van het positivisme, dit algemeen positivisme ging voor aan het logisch-
positivisme.
De filosoof Hume schreef het boek ‘A Treatise on Human Nature’, verscheen in 1739 en
1740. “It fell dead-born from the press, without reaching such distinction, as even to excite a
murmur among the zealots’’. Verdere werken van Hume: Treatise, werd bewerkt,
Philosophical Essays Concerning Human Understanding (1748), Na 1758 bekend als: An
Enquiry Concerning Human Understanding, Boek III bewerkt tot An Enquiry Concerning the
Principles of Morals (1751). Hume deed Kant ontwaken uit zijn “dogmatische sluimering”,
Kant bedoelt hiermee dat die erg onder de indruk was van de metafysica maar door Hume
werd hij meer sceptisch hierover.
Verdere werken als essayist: Dialogues Concerning Natural Religion geschreven in 1751
maar ongepubliceerd. Dialogen waarin het “argument from design” werd gefileerd, een
Samenvatting Hoorcolleges & Werkgroepen Methoden en Technieken
van de Rechtswetenschap Week 1 t/m 4
Hoorcollege 1 Methodieken en technieken van de rechtswetenschap
Onderwerpen tijdens de komende weken:
1. De wetenschappelijke methode in het algemeen
2. De rechtswetenschappelijke methode
3. De rechtswetenschappelijke methode: interpretatie
Drie denkers:
1. Bertrand Russell: Logisch-positivisme
2. H.L.A. Hart: Rechtspositivisme, een Britse rechtsfilosoof, de vader van het
rechtspositivisme. Hij gaat al vroeg in op de methodiek van de rechtswetenschap.
3. Ronald Dworkin: Hermeneutiek (leer van de uitleg van teksten). Dworkin reageert op
Hart.
Logisch positivisme:
Het logisch-positivisme is een filosofische stroming uit de jaren 1920 die zich bezint op de
wetenschappelijke methode. Het is bovendien de basis voor het rechtspositivisme. Het
kenmerkt zich omdat men grote nadruk legt op het methodisch denken. We moeten ons
gaan oriënteren op de betrouwbare methode van de exacte wetenschap. De
wetenschappelijke methode is voor de hele wereld van belang, als wij ons hier meer mee
bezig houden zal de wereld beter worden. Russel heeft hoge verwachtingen van de
wetenschappelijke methode en vindt deze erg belangrijk, dit is terug te zien in de literatuur.
De wetenschappelijke manier van denken heeft in 150 jaar meer succes gehad dan in de
paar duizend jaar daarvoor zonder wetenschappelijke methode.
Grondlegger David Hume (1711-1776): Filosoof, essayist, historicus. Hij is bekend door
scepticisme (iemand die letterlijk kijkt, komen al uit de oudheid, naar alles en over alles in
het leven twijfelt, en vindt het nut van de twijfel erg belangrijk en stelt kritische vragen) in de
metafysica (onderdeel van de filosofie, onderzoekt het wezen van de werkelijkheid, niet
waarneming van de werkelijkheid). Deze sceptici twijfelden over alles in de metafysica. Hij is
de grondlegger van het positivisme, dit algemeen positivisme ging voor aan het logisch-
positivisme.
De filosoof Hume schreef het boek ‘A Treatise on Human Nature’, verscheen in 1739 en
1740. “It fell dead-born from the press, without reaching such distinction, as even to excite a
murmur among the zealots’’. Verdere werken van Hume: Treatise, werd bewerkt,
Philosophical Essays Concerning Human Understanding (1748), Na 1758 bekend als: An
Enquiry Concerning Human Understanding, Boek III bewerkt tot An Enquiry Concerning the
Principles of Morals (1751). Hume deed Kant ontwaken uit zijn “dogmatische sluimering”,
Kant bedoelt hiermee dat die erg onder de indruk was van de metafysica maar door Hume
werd hij meer sceptisch hierover.
Verdere werken als essayist: Dialogues Concerning Natural Religion geschreven in 1751
maar ongepubliceerd. Dialogen waarin het “argument from design” werd gefileerd, een
