Biologie Nectar samenvatting Hoofdstuk 8 Kenmerken van ecosystemen VWO4

Biologie samenvatting H8 Kenmerken van ecosystemen
8.1
 Ecosystemen = abiotische en biotische factoren samen in een complex samenspel en
in afgegrensde gebieden.
 Kringlopen van stoffen = zorgen ervoor dat een ecosysteem zijn grondstoffen kan
hergebruiken.
 Producenten = staan aan het begin vd voedselketen. Bouwen uit anorganische
stoffen (zoals h2o en co2) organische stoffen op (zoals glucose)
 Anorganische stoffen = eenvoudige stof die vrij in de natuur voorkomt, bijv. water,
zuurstof en kalkzout. Bevat geen c-keten of c-h-bindingen.
 Organische stof = stof gemaakt door een organisme, bijv. glucose of eiwit. Bevat een
c-keten en c-h-bindingen.
 Voortgezette assimilatie = opbouw van andere organische stoffen (zoals zetmeel,
eiwitten etc.) met glucose als grondstof.
 Consumenten = organismen die hun organische stoffen uit andere organismen halen.
 Detritus = dode resten van planten en dieren.
 Detrituseters = zijn o.a. wormen, pissebedden en kevers, halen hun voedsel uit afval
van dode resten planten en dieren.
 Reducenten= hier komen alle restjes uit de voedselketen terecht. Afbrekers.
Bacteriën en schimmels. Zetten organische stoffen om in anorganische stoffen.
 Draagkracht = max populatiegrootte die een gebied gedurende lange tijd kan
onderhouden.
 Populatiedynamiek = schommelingen in de populatiegrootte of het verdwijnen en
ontstaan van populaties.
 Verstoring = een snelle en blijvende verandering in een ecosysteem.


8.2
 Stralingsenergie vd zon = aardatmosfeer absorbeert en reflecteert t grootste
gedeelte, slechts een klein deel bereikt het aardoppervlak.
 Trofisch niveau = alle producenten samen met alle consumenten van de eerste orde
het tweede niveau etc.
 Biomassa = massa van energierijke organische stoffen. Gebruiken onderzoekers vaak
ipv aantallen. Zo kun je zien hoe het zit met de energie in een voedselketen.
 Drooggewicht = versgewicht min het gewicht aan water. Eenvoudigere manier om de
hoeveelheid energierijke stoffen van organismen te bepalen. Hiermee werken
biologen in de praktijk i.p.v. biomassa. Is incl. mineralen.
 Zo kun je een piramide van biomassa maken.

,  Piramide van productiviteit = jaargemiddelde van piramides van biomassa in een
ecosysteem geeft biologen informatie over de energiestroom.
 Heterotrofe organismen = organismen die hun organische stoffen binnen rijgen via
dierlijk en/of plantaardig voedsel.
 Opgenomen organische stoffen kunnen gebruikt worden als brandstof of bouwstof.
 Voedselketen is vitaal = dan is de hoeveelheid gegeten organismen op jaarbasis gelijk
met het aantal geboren organismen.
 Energiestroomschema = schema vd stroom van energie door de verschillende
trofische niveaus in een ecosysteem.
 Fytoplankton = eencellig. Algen en cyanobacteriën. Zijn in staat fotosynthese uit te
voeren.
 Bruto primaire productie (BPP) = eerste stap van de voedselketen. De hoeveelheid
energie uit zonlicht die producenten vastleggen in hun organische stoffen. De
hoeveelheid organische stoffen die de producenten maken.
 Netto primaire productie (NPP) = de hoeveelheid organische stoffen die overblijven,
nadat de producenten zelf een deel hebben gebruikt als brandstof. Dit is beschikbaar
voor de herbivoren en omnivoren in de voedselketen.
 Eutrofiëring = verrijking van het oppervlaktewater met voedingsstoffen.
 Algenbloei = waterbloei, explosieve toename van fytoplankton.
 Zoöplankton = alg-etende eencelligen.


8.3
 Composteren = het gecontroleerd afbreken van organische stoffen. Gebeurt vooral
door reducenten.
 Humuslaag = bodemlaag met nog niet verteerde resten van organismen, dode
planten of dieren. Dit is een rijke voedingsbodem voor bacteriën en schimmels.




 Hoe snel compostering verloopt hangt af van:
- Temperatuur: bij hoge temp. Sneller
- Soorten schimmels en bacterie soorten
- Samenstelling van het afval
- Stikstofgehalte


Koolstof kringloop