Medische kennisgebieden;
Module 4 - psychiatrie
(HVVP17MKE4)
Jaar 1 – periode 4
Week 14
zaterdag 9 april 2022
14:40
Psychiatrie voor verpleegkundigen:
Hoofdstuk 1; inleiding op psychiatrie en psychiatrische verpleegkunde
Mensen met lichte psychiatrische klachten krijgen via de huisartsenpraktijk hulp van de POH-GGZ.
Behandeling van licht-matig, niet complexe, psychiatrische stoornissen vindt plaats in de
generalistische basis-GGZ. Wanneer dit niet genoeg is of sprake is van een complexe ernstige
psychiatrische stoornis, volgt verwijzing naar de gespecialiseerde GGZ. Het uitgangspunt van de
geestelijke gezondheidszorg is het bieden van betaalbare en doeltreffende zorg dicht bij huis. Hierbij
ligt de focus op het behouden en bevorderen van participatie. Het is de verandering van
biopsychosociale model naar positieve gezondheid.
Zelfmanagement wordt gezien als het individuele vermogen van de persoon om waar mogelijk
gezondheidsproblemen te voorkomen, en wanneer deze toch optreden, om te kunnen gaan met de
symptomen, behandeling en gevolgen. Goed kunnen omgaan met je ziekte vergroot de kwaliteit van
leven. Om tot zelfmanagement te kunnen komen moet de cliënt in staat zijn informatie over de eigen
gezondheid te verkrijgen, te begrijpen en toe te passen op een manier die bijdraagt aan een betere
gezondheid van zichzelf en anderen. Beperkte gezondheidsvaardigheden maken het lastig om
zelfmanagement te ontwikkelen. Risicofactoren zijn: lage opleidingsniveau, hoge leeftijd, vermijden
van lees- en schrijfsituaties, ongemakkelijk of boos zijn bij vragen, ongezonde leefstijl, gebrekkige
motivatie etc. Het doel van het ondersteunen van zelfmanagement is behoud of verbetering van het
dagelijks functioneren in relatie tot gezondheid en ziekte of stoornis en de kwaliteit van leven. Niet
de ziekte, maar het leven staat centraal. Zelfregie in de dialoog met de professional gaat uit van 4
waarden; eigenaarschap, kracht, motivatie en contacten. Shared desicion making is een belangrijk
principe bij het bevorderen van zelfmanagement. Het belangrijkste doel is het verhogen van de
zelfeffectiviteit, het vertrouwen in de bekwaamheid om met succes invloed uit te oefenen op de
eigen omgeving.
Functioneel herstel betreft het herstel van psychische functies die als gevolg van de aandoening zijn
verminderd, aangetast of niet goed zijn ontwikkeld. Maatschappelijk herstel gaat over de mate
waarin iemand in staat is om zelfstandig te wonen, te werken en relaties aan te gaan. Persoonlijk
herstel daarbij gaat het om zelf betekenis kunnen geven aan de dingen die in het verleden zijn
gebeurd. GGZ-instellingen zijn druk bezig met herstelondersteunende zorg. De verpleegkundige
discipline richt zich op de gevolgen van een stoornis voor het menselijk functioneren. Ondersteunend
is de classificatie DSM (diagnostic and statistical manual of mental disorders). Klinisch redeneren is
een cyclisch proces waarbij wordt gekeken naar voorgeschiedenis, huidige situatie en krachten en
naar de toekomst vanuit de persoonlijke wensen van de cliënt en zijn naasten. Er wordt gericht op
risico-inschatting, vroegsignalering, probleemherkenning, interventie en monitoring. Met het ICF
model wordt menselijk functioneren en problemen daarvan op 3 perspectieven beschreven:
1. Het perspectief van het lichaam
, 2. Het perspectief van het menselijk handelen
3. Het perspectief van mens als deelnemer aan het maatschappelijk leven.
Ook worden belemmerende factoren en bevorderende externe en persoonlijke factoren in kaart
gebracht.
Bij interdisciplinair werken wordt optimaal gebruikgemaakt van elkaars kwaliteiten. Er zijn 14
zorgstandaardeden opgesteld voor de meest voorkomende psychiatrische stoornissen, hiermee kan
evidence based gewerkt worden. Het vak verpleegkunde heeft zich binnen de psychiatrie ontwikkeld
tot een stevig zelfstandig vakgebied dat in alle settings binnen de psychiatrie een belangrijke rol
vervuld. Mede dankzij de opkomst van de herstelbeweging en de veranderende visie op gezondheid,
waardoor de focus verschoof van klachten naar functioneren, heeft de verpleegkundige discipline
een veel belangrijkere positie gekregen.
Werkcollege:
,
, Week 15
zaterdag 9 april 2022
14:41
Psychiatrie voor verpleegkundigen:
Hoofdstuk 7; stemmingsstoornissen
Stemmingsstoornissen zijn langer durende ontregelingen van de gemoedstoestand. Het betref een
ernstige toestand die vrijwel elk aspect van het menselijk bestaan kan beïnvloeden.
Een disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis kan worden toegekend aan kinderen met een leeftijd
tussen 6-18 jaar met ernstige chronische prikkelbaarheid en frequente driftbuien. De stoornis komt
vaker voor bij jongens dan bij meisjes. De symptomen lijken op die van een bipolaire stoornis, maar
de oorzaak ligt anders. Individuele aanpak is de beste behandeloptie. Daarnaast wordt vaak
risperidon voorgeschreven.
Een depressieve stoornis uit zich in; erg somber, lusteloos en futloos, slechter concentreren, slaap
problemen, inactiviteit, zelfverwaarlozing, laag libido, piekeren, prikkelbaarheid, angst, gedachten
aan dood en soms kan het zelfs lijken op dementie -> pseudodementie. In extreme gevallen is er
sprake van waanachtig nihilisme; dit zijn gedachten dat men nooit meer zal herstellen of dat men van
alles fout heeft gedaan. Wat uiteindelijk zou kunnen leiden tot suïcidepogingen. Bij diagnose van
Module 4 - psychiatrie
(HVVP17MKE4)
Jaar 1 – periode 4
Week 14
zaterdag 9 april 2022
14:40
Psychiatrie voor verpleegkundigen:
Hoofdstuk 1; inleiding op psychiatrie en psychiatrische verpleegkunde
Mensen met lichte psychiatrische klachten krijgen via de huisartsenpraktijk hulp van de POH-GGZ.
Behandeling van licht-matig, niet complexe, psychiatrische stoornissen vindt plaats in de
generalistische basis-GGZ. Wanneer dit niet genoeg is of sprake is van een complexe ernstige
psychiatrische stoornis, volgt verwijzing naar de gespecialiseerde GGZ. Het uitgangspunt van de
geestelijke gezondheidszorg is het bieden van betaalbare en doeltreffende zorg dicht bij huis. Hierbij
ligt de focus op het behouden en bevorderen van participatie. Het is de verandering van
biopsychosociale model naar positieve gezondheid.
Zelfmanagement wordt gezien als het individuele vermogen van de persoon om waar mogelijk
gezondheidsproblemen te voorkomen, en wanneer deze toch optreden, om te kunnen gaan met de
symptomen, behandeling en gevolgen. Goed kunnen omgaan met je ziekte vergroot de kwaliteit van
leven. Om tot zelfmanagement te kunnen komen moet de cliënt in staat zijn informatie over de eigen
gezondheid te verkrijgen, te begrijpen en toe te passen op een manier die bijdraagt aan een betere
gezondheid van zichzelf en anderen. Beperkte gezondheidsvaardigheden maken het lastig om
zelfmanagement te ontwikkelen. Risicofactoren zijn: lage opleidingsniveau, hoge leeftijd, vermijden
van lees- en schrijfsituaties, ongemakkelijk of boos zijn bij vragen, ongezonde leefstijl, gebrekkige
motivatie etc. Het doel van het ondersteunen van zelfmanagement is behoud of verbetering van het
dagelijks functioneren in relatie tot gezondheid en ziekte of stoornis en de kwaliteit van leven. Niet
de ziekte, maar het leven staat centraal. Zelfregie in de dialoog met de professional gaat uit van 4
waarden; eigenaarschap, kracht, motivatie en contacten. Shared desicion making is een belangrijk
principe bij het bevorderen van zelfmanagement. Het belangrijkste doel is het verhogen van de
zelfeffectiviteit, het vertrouwen in de bekwaamheid om met succes invloed uit te oefenen op de
eigen omgeving.
Functioneel herstel betreft het herstel van psychische functies die als gevolg van de aandoening zijn
verminderd, aangetast of niet goed zijn ontwikkeld. Maatschappelijk herstel gaat over de mate
waarin iemand in staat is om zelfstandig te wonen, te werken en relaties aan te gaan. Persoonlijk
herstel daarbij gaat het om zelf betekenis kunnen geven aan de dingen die in het verleden zijn
gebeurd. GGZ-instellingen zijn druk bezig met herstelondersteunende zorg. De verpleegkundige
discipline richt zich op de gevolgen van een stoornis voor het menselijk functioneren. Ondersteunend
is de classificatie DSM (diagnostic and statistical manual of mental disorders). Klinisch redeneren is
een cyclisch proces waarbij wordt gekeken naar voorgeschiedenis, huidige situatie en krachten en
naar de toekomst vanuit de persoonlijke wensen van de cliënt en zijn naasten. Er wordt gericht op
risico-inschatting, vroegsignalering, probleemherkenning, interventie en monitoring. Met het ICF
model wordt menselijk functioneren en problemen daarvan op 3 perspectieven beschreven:
1. Het perspectief van het lichaam
, 2. Het perspectief van het menselijk handelen
3. Het perspectief van mens als deelnemer aan het maatschappelijk leven.
Ook worden belemmerende factoren en bevorderende externe en persoonlijke factoren in kaart
gebracht.
Bij interdisciplinair werken wordt optimaal gebruikgemaakt van elkaars kwaliteiten. Er zijn 14
zorgstandaardeden opgesteld voor de meest voorkomende psychiatrische stoornissen, hiermee kan
evidence based gewerkt worden. Het vak verpleegkunde heeft zich binnen de psychiatrie ontwikkeld
tot een stevig zelfstandig vakgebied dat in alle settings binnen de psychiatrie een belangrijke rol
vervuld. Mede dankzij de opkomst van de herstelbeweging en de veranderende visie op gezondheid,
waardoor de focus verschoof van klachten naar functioneren, heeft de verpleegkundige discipline
een veel belangrijkere positie gekregen.
Werkcollege:
,
, Week 15
zaterdag 9 april 2022
14:41
Psychiatrie voor verpleegkundigen:
Hoofdstuk 7; stemmingsstoornissen
Stemmingsstoornissen zijn langer durende ontregelingen van de gemoedstoestand. Het betref een
ernstige toestand die vrijwel elk aspect van het menselijk bestaan kan beïnvloeden.
Een disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis kan worden toegekend aan kinderen met een leeftijd
tussen 6-18 jaar met ernstige chronische prikkelbaarheid en frequente driftbuien. De stoornis komt
vaker voor bij jongens dan bij meisjes. De symptomen lijken op die van een bipolaire stoornis, maar
de oorzaak ligt anders. Individuele aanpak is de beste behandeloptie. Daarnaast wordt vaak
risperidon voorgeschreven.
Een depressieve stoornis uit zich in; erg somber, lusteloos en futloos, slechter concentreren, slaap
problemen, inactiviteit, zelfverwaarlozing, laag libido, piekeren, prikkelbaarheid, angst, gedachten
aan dood en soms kan het zelfs lijken op dementie -> pseudodementie. In extreme gevallen is er
sprake van waanachtig nihilisme; dit zijn gedachten dat men nooit meer zal herstellen of dat men van
alles fout heeft gedaan. Wat uiteindelijk zou kunnen leiden tot suïcidepogingen. Bij diagnose van
