Hoorcollege Tachtig jaar oorlog. Nieuwe perspectieven op de Nederlandse Opstand
Aantekeningen blok II
HC7 22/03/2016
Overleven in Noord en Zuid, 1585-1607
Twee weken geleden
- Opstand als Europees conflict, 1585-1607
- Internationale ontwikkelingen bieden overlevingskans Opstand
- Maar steeds meer partijen hebben ook belang bij voortzetting conflict
→ factor die mee gaat spelen in verklaring at de oorlog uiteindelijk 80 jaar gaat duren
Deze week: landelijke en lokale interpretatiekaders
1. Leven en overleven in oorlogstijd, 1585-1607
2. Verschillen en overeenkomsten noord-zuid
3. Rol van ballingen
Met name in de Zuidelijke Nederlanden
Noodzaak, discipline vergroten
→ klachten verminderen
Wat merken mensen van de oorlog?
Enorme verschillen:
- Steden – platteland
- Hollland – rest van de Republiek
- Frontierzones
De grenszones tussen de strijdende partijen
In de steden:
Meeste aandacht: plunderingen, Antwerpen, Naarden, etc.
Maar hebben daarnaast ook op andere manieren met de oorlog te maken:
- Inkwartiering
Potentieel probleem
Soldaten slecht betaald, lieten betalen aan gastheer/vrouw na, ruzies over het ‘pakket’
Rede om Willem van Oranje te steunen.
Niet alleen Spaanse inkwartiering, maar ook Staatse soldaten.
Soms zelfs aan vijand overgeven.
Hoe de inkwartiering dragelijker maken?
’t Hart:
Steden gaan geld betalen i.p.v. de soldaten. Regelmatiger betaald: goede afspraken maken
en mensen kunnen gaan bepalen wie/wat ze in huis willen hebben.
Kan ook een goede inkomstenbron worden. Inkwartiering wordt dus aantrekkelijker.
- Ordeproblemen
- Voedseltekorten
Platteland afgebrand
- Vluchtelingen
Voortdurend mensen die vluchten.
Vaak maar kort: plattelanders, slecht voor oogsten en boeren (vee verkopen)
Kan een zware last zijn.
Soldaten komen niet alleen:
Aantekeningen blok II
HC7 22/03/2016
Overleven in Noord en Zuid, 1585-1607
Twee weken geleden
- Opstand als Europees conflict, 1585-1607
- Internationale ontwikkelingen bieden overlevingskans Opstand
- Maar steeds meer partijen hebben ook belang bij voortzetting conflict
→ factor die mee gaat spelen in verklaring at de oorlog uiteindelijk 80 jaar gaat duren
Deze week: landelijke en lokale interpretatiekaders
1. Leven en overleven in oorlogstijd, 1585-1607
2. Verschillen en overeenkomsten noord-zuid
3. Rol van ballingen
Met name in de Zuidelijke Nederlanden
Noodzaak, discipline vergroten
→ klachten verminderen
Wat merken mensen van de oorlog?
Enorme verschillen:
- Steden – platteland
- Hollland – rest van de Republiek
- Frontierzones
De grenszones tussen de strijdende partijen
In de steden:
Meeste aandacht: plunderingen, Antwerpen, Naarden, etc.
Maar hebben daarnaast ook op andere manieren met de oorlog te maken:
- Inkwartiering
Potentieel probleem
Soldaten slecht betaald, lieten betalen aan gastheer/vrouw na, ruzies over het ‘pakket’
Rede om Willem van Oranje te steunen.
Niet alleen Spaanse inkwartiering, maar ook Staatse soldaten.
Soms zelfs aan vijand overgeven.
Hoe de inkwartiering dragelijker maken?
’t Hart:
Steden gaan geld betalen i.p.v. de soldaten. Regelmatiger betaald: goede afspraken maken
en mensen kunnen gaan bepalen wie/wat ze in huis willen hebben.
Kan ook een goede inkomstenbron worden. Inkwartiering wordt dus aantrekkelijker.
- Ordeproblemen
- Voedseltekorten
Platteland afgebrand
- Vluchtelingen
Voortdurend mensen die vluchten.
Vaak maar kort: plattelanders, slecht voor oogsten en boeren (vee verkopen)
Kan een zware last zijn.
Soldaten komen niet alleen:
