Gezinspedagogiek samenvatting
Boek: opgroeien in het hedendaagse gezin druk 2 + 12 artikelen
Inhoudsopgave
College 1: het gezin in evolutionair perspectief – rol van moeders en anderen................................................2
Artikel Hrdy...........................................................................................................................................................7
College 2: het gezin in historisch perspectief.................................................................................................. 9
Hoofdstuk 2........................................................................................................................................................17
Hoofdstuk 3........................................................................................................................................................18
College 3: invloeden buiten het gezin........................................................................................................... 19
Hoofdstuk 8........................................................................................................................................................27
Hoofdstuk 9........................................................................................................................................................28
Hoofdstuk 11......................................................................................................................................................28
Artikel Harris......................................................................................................................................................28
College 4: de rol van SES in het gezin............................................................................................................ 30
Artikel Conger.....................................................................................................................................................36
Artikel Luthar......................................................................................................................................................38
College 5: invloed van media in het gezin..................................................................................................... 38
Hoofdstuk 10......................................................................................................................................................47
College 6: gezinsfunctioneren....................................................................................................................... 47
Artikel Epstein....................................................................................................................................................53
Artikel Holtom-Viesel..........................................................................................................................................54
Hoofdstuk 6........................................................................................................................................................54
College 7: moderne gezinsvormen, deel 1..................................................................................................... 54
College 8: gezinssamenstelling..................................................................................................................... 63
Hoofdstuk 4........................................................................................................................................................71
Paragraaf 3.7.....................................................................................................................................................71
Artikel Cao..........................................................................................................................................................72
College 9: moderne gezinsvormen deel 2..................................................................................................... 73
College 10: ziekte in het gezin...................................................................................................................... 78
Artikel Klassen....................................................................................................................................................84
Artikel Palermo...................................................................................................................................................84
Artikel Luecken...................................................................................................................................................84
Artikel Mikolajczak.............................................................................................................................................84
,College 1: het gezin in evolutionair perspectief – rol van moeders en anderen
Onderwerpen:
- Gedeelde omgeving: de invloed van het gezin op de ontwikkeling
- Baby: hoe overleef ik…
- Opvoeding en steun binnen en buiten het gezin
1) Gedeelde omgeving: de invloed van het gezin op de ontwikkeling
Wie of wat bepaalt hoe een kind zich ontwikkelt?
3 bronnen van invloed:
- Gedeelde omgeving
- Genen
- Unieke omgeving
Gedragsgenetica (in het kort)
Probeert de grootte van de invloeden van genen (“nature”) en omgeving (“nurture”)
op het fenotype te schatten.
Fenotype wordt gevormd door:
- Gedeelde omgeving (C= common environment)
- Unieke omgeving (E= error (omdat alle fouten en dingen die we niet weten
ook hierin zit))
- Genen (G= genes)*
*heet tegenwoordig ook wel A= additive genetic effect
Genen en omgeving kunnen elkaar versterken
- Assortative mating: mensen kiezen mensen die genetisch bij hun passen
- Correlatie tussen genen en omgeving
Kind kiest omgeving die bij hem past
Omgeving kan uitkomst gen versterken
Genetische bagage kind roept reacties omgeving op
Sociale interactie met genetisch verwante personen
- Interactie tussen genen en omgeving: G x O
Genetische ontvankelijkheid bepaalt invloed van
omgevingsinvloeden
Nature en nurture: differentiële ontvankelijkheid
Invloeden van buiten op basis van genen
anders voor iedereen. Veel/weinig
veerkracht.
, De drie gebieden (G, C, E) beïnvloeden elkaar
- Ouders (C) invloed op keuze peers (E)
- Differentiële ontvankelijkheid (G) invloed op effect ouders
(C)
- Monozygote tweeling (eeneiig) (G) lokt eendere opvoeding
uit (C) – G lijkt groter bij MZ
2) Baby: hoe overleef ik…
Gezinspedagogiek: focus op het gezin (gedeelde omgeving)
Waarom leven wij in gezinsvorm? Leren van verre familie
- Verschil mens – aap
- Taal?
- Gedeelde doelen en intenties?
- Ladygina Kohts: https://www.youtube.com/watch?v=8imskoHg (Min 7-
9)
Aapje sneller ontwikkelt met kind samen
- Friendship & sign language: apen laten praten:
https://www.youtube.com/watch?v=YqIc4_UO6qc
Grootste verschil: mensen zijn “the world’s experts at mind reading”
“People participate with others in collaborative activities with shared goals and
intentions” (Tomasello)
“People prefer to spend money on other people” (Dunn et al., 2008)
Apen:
- Begrip van doelen en intenties anderen
- Begrijpen wat anderen zien, horen
- Geen begrip van false-beliefs (kunnen niet voorspellen wat iemand gaat doen
die verkeerd geïnformeerd is)
Sociale intelligentie
- Machiavellian intelligence hypothesis: gebruik maken van inside
information (weten wat een ander weet)
- Machiavellian intelligence zichtbaar in gedrag:
Iemand de schuld geven of vergeven
Liegen of waarheid vertellen
Bondjes sluiten
Beloftes maken of breken
Regels maken of overtreden
Iemand misleiden
Dieren doen dit niet… alleen mensen, maar waarom dan?
Mensen zijn beter in mind-reading
- Waarom? Baby-mens andere zorg nodig dan baby-aap?
Een aap hoeft haar kind niet neer te leggen, mensen vaak wel
Environment of Evolutionary Adaptedness (EEA): we zijn gevormd in
een bepaalde periode/omgeving waarin we toen geleefd hebben, om je te
kunnen handhaven en een aantal van die dingen zijn nog aanwezig.
- Gehechtheidsgedrag heeft overlevingswaarde
- Bowlby: nabijheid moeder (monotropie!) essentieel voor overleven
Boek: opgroeien in het hedendaagse gezin druk 2 + 12 artikelen
Inhoudsopgave
College 1: het gezin in evolutionair perspectief – rol van moeders en anderen................................................2
Artikel Hrdy...........................................................................................................................................................7
College 2: het gezin in historisch perspectief.................................................................................................. 9
Hoofdstuk 2........................................................................................................................................................17
Hoofdstuk 3........................................................................................................................................................18
College 3: invloeden buiten het gezin........................................................................................................... 19
Hoofdstuk 8........................................................................................................................................................27
Hoofdstuk 9........................................................................................................................................................28
Hoofdstuk 11......................................................................................................................................................28
Artikel Harris......................................................................................................................................................28
College 4: de rol van SES in het gezin............................................................................................................ 30
Artikel Conger.....................................................................................................................................................36
Artikel Luthar......................................................................................................................................................38
College 5: invloed van media in het gezin..................................................................................................... 38
Hoofdstuk 10......................................................................................................................................................47
College 6: gezinsfunctioneren....................................................................................................................... 47
Artikel Epstein....................................................................................................................................................53
Artikel Holtom-Viesel..........................................................................................................................................54
Hoofdstuk 6........................................................................................................................................................54
College 7: moderne gezinsvormen, deel 1..................................................................................................... 54
College 8: gezinssamenstelling..................................................................................................................... 63
Hoofdstuk 4........................................................................................................................................................71
Paragraaf 3.7.....................................................................................................................................................71
Artikel Cao..........................................................................................................................................................72
College 9: moderne gezinsvormen deel 2..................................................................................................... 73
College 10: ziekte in het gezin...................................................................................................................... 78
Artikel Klassen....................................................................................................................................................84
Artikel Palermo...................................................................................................................................................84
Artikel Luecken...................................................................................................................................................84
Artikel Mikolajczak.............................................................................................................................................84
,College 1: het gezin in evolutionair perspectief – rol van moeders en anderen
Onderwerpen:
- Gedeelde omgeving: de invloed van het gezin op de ontwikkeling
- Baby: hoe overleef ik…
- Opvoeding en steun binnen en buiten het gezin
1) Gedeelde omgeving: de invloed van het gezin op de ontwikkeling
Wie of wat bepaalt hoe een kind zich ontwikkelt?
3 bronnen van invloed:
- Gedeelde omgeving
- Genen
- Unieke omgeving
Gedragsgenetica (in het kort)
Probeert de grootte van de invloeden van genen (“nature”) en omgeving (“nurture”)
op het fenotype te schatten.
Fenotype wordt gevormd door:
- Gedeelde omgeving (C= common environment)
- Unieke omgeving (E= error (omdat alle fouten en dingen die we niet weten
ook hierin zit))
- Genen (G= genes)*
*heet tegenwoordig ook wel A= additive genetic effect
Genen en omgeving kunnen elkaar versterken
- Assortative mating: mensen kiezen mensen die genetisch bij hun passen
- Correlatie tussen genen en omgeving
Kind kiest omgeving die bij hem past
Omgeving kan uitkomst gen versterken
Genetische bagage kind roept reacties omgeving op
Sociale interactie met genetisch verwante personen
- Interactie tussen genen en omgeving: G x O
Genetische ontvankelijkheid bepaalt invloed van
omgevingsinvloeden
Nature en nurture: differentiële ontvankelijkheid
Invloeden van buiten op basis van genen
anders voor iedereen. Veel/weinig
veerkracht.
, De drie gebieden (G, C, E) beïnvloeden elkaar
- Ouders (C) invloed op keuze peers (E)
- Differentiële ontvankelijkheid (G) invloed op effect ouders
(C)
- Monozygote tweeling (eeneiig) (G) lokt eendere opvoeding
uit (C) – G lijkt groter bij MZ
2) Baby: hoe overleef ik…
Gezinspedagogiek: focus op het gezin (gedeelde omgeving)
Waarom leven wij in gezinsvorm? Leren van verre familie
- Verschil mens – aap
- Taal?
- Gedeelde doelen en intenties?
- Ladygina Kohts: https://www.youtube.com/watch?v=8imskoHg (Min 7-
9)
Aapje sneller ontwikkelt met kind samen
- Friendship & sign language: apen laten praten:
https://www.youtube.com/watch?v=YqIc4_UO6qc
Grootste verschil: mensen zijn “the world’s experts at mind reading”
“People participate with others in collaborative activities with shared goals and
intentions” (Tomasello)
“People prefer to spend money on other people” (Dunn et al., 2008)
Apen:
- Begrip van doelen en intenties anderen
- Begrijpen wat anderen zien, horen
- Geen begrip van false-beliefs (kunnen niet voorspellen wat iemand gaat doen
die verkeerd geïnformeerd is)
Sociale intelligentie
- Machiavellian intelligence hypothesis: gebruik maken van inside
information (weten wat een ander weet)
- Machiavellian intelligence zichtbaar in gedrag:
Iemand de schuld geven of vergeven
Liegen of waarheid vertellen
Bondjes sluiten
Beloftes maken of breken
Regels maken of overtreden
Iemand misleiden
Dieren doen dit niet… alleen mensen, maar waarom dan?
Mensen zijn beter in mind-reading
- Waarom? Baby-mens andere zorg nodig dan baby-aap?
Een aap hoeft haar kind niet neer te leggen, mensen vaak wel
Environment of Evolutionary Adaptedness (EEA): we zijn gevormd in
een bepaalde periode/omgeving waarin we toen geleefd hebben, om je te
kunnen handhaven en een aantal van die dingen zijn nog aanwezig.
- Gehechtheidsgedrag heeft overlevingswaarde
- Bowlby: nabijheid moeder (monotropie!) essentieel voor overleven
