Samenvatting Basiskennis Melkvee PIMV02 (PIMV02)

Samenvatting
Basiskennis
Belangrijk voor de toets:
Melkveehouderij
- IgG enzovoort biest;
- Misopvattingen les 1 kennen (je krijgt er 1 in de toets en dit moet je kunnen onderbouwen
met 2 argumenten).
- Droogstand;
- Mastitis: koe-omgevingsgebonden bacteriën;
- Artikel mycoplasma;
- Immuniteit;
- Slokdarmsleufreflex;
- Onderdelen ontstekingsreacties (zijn er 5);
- Geslachtsapparaat in het Nederlands en het Latijns;
- Schema dracht;
- Baarmoederontstekingen (verschillen weten tussen de verschillende soorten);
- Basen DNA;
- Bovenbalkkenmerken;
- Liggingen kalf + naam;
- Levenstekenen kalf.

Les 1 Jongvee opfok ½
In de eerste maanden van een kalf zijn de risicomomenten
- Geboorte;
- Biest;
- Overgang biest  melk;
- Spenen;
- Verplaatsen.
- Onhoornen
- stress

Zeven behoeften:
Licht – lucht – rust – ruimte – voer – water – gezondheid

Zeven perioden:
Afkalven  1e dagen  melk drinken  spenen (8-12 wkn)  groeien  insemineren (13-
18 mnd)  afkalven (24 mnd)

Vlug
Eerste biest direct na de geboorte. Minimaal 2-3
liter.
De darmen van een kalf zijn doorlaatbaar en nemen
antistoffen op.
- Binnen 4 uur is de opname het hoogst;
- Na 12 uur halveert de opname;
- Na 24 uur nemen de darmen geen antistoffen
meer op.
Biest is goed voor de lokale afweer in de darm tegen diarree.
Veel

1

,Vervolgens 3-4 liter binnen 6 uur na geboorte.
Wil een kalf niet drinken  Sonde
- Minimaal 3, maximaal 4
- Kan alleen direct na de geboorte, dan zijn er nog geen bacteriën aanwezig.
Op de eerste dag is 5-6 liter biest genoeg.
Manier van toedienen kan een groot verschil maken
- Door een speen vind er meer speekselvorming plaats dan bij een sonde, door het zuigen
wordt het verteringssysteem geactiveerd en worden antistoffen beter opgenomen.
Belang van veel speeksel bij kalveren:
- Meer enzymen voor een betere vertering van de melk;
- Meer bicarbonaat, dus een betere pH;
- Door het aanmaken van speeksel:
o Meer dorst;
o Hogere opname vast voer;
o Betere doorstroming vast voer;
o Betere ontwikkeling van de pens;

Vaak en Vers
Deze 3-4 liter verdelen over meerdere voedingsbeurten.
Belangrijk is dat de biest van goede kwaliteit is, dit is .50 g/L IgG
Het liefst biest van de eigen moeder.
Koeien die veel melk geven hebben biest met een lagere concentratie afweerstoffen.

Antistoffen  immunoglobulinen
IgG  Monomeer
80% in biest
Typische antistof in bloed

IgA  dimeer
20% in biest
Slijmvliezen neus/keel/darm

IgM  Pentameer
Volle melk. Treed op bij infecties.

Eisen biest
Eerste melking van gezonde koeien die minder dan 8 liter biest produceren.
Minimaal 50 g/L IgG
Voeren op 39 graden
Eerste biest altijd bewaren (koelkast), au bain-marie verwarmen (temperatuur niet hoger dan
60 graden) en op latere tijdstippen opnieuw verstrekken aan het kalf.

Biest meten
Hoeveelheid IgG in de biest kan je meten door middel van:
- Refractometer
- Biestmeter



2

, BRIX  berekening index

Het belang van biest
Passieve afweer tot ongeveer 65 dagen.
Tussen 28-90 dagen gaat het kalf zelf geleidelijk aan anti lichamen aanmaken.
Naast anti lichamen bevat biest ook witte bloedcellen. Door opname in de darm ontstaat
ondersteuning in de afweer bij bacteriële ziektes.
Als je biest in de vriezer bewaart gaan de witte bloedcellen kapot.

Soorten immuniteit
Natuurlijk actief  je word zelf ziek daardoor maak je antistoffen aan
Natuurlijk passief  biest
Kunstmatig actief  enten met verzwakte ziekteverwekker (levende enting) (dier maakt zelf
antistoffen aan)
Kunstmatig passief  enten met antistoffen

Gewicht kalf bij de geboorte is 40 kg.
Groei in de eerste 2 maanden is 800 gram per dag

De pens van een kalf stimuleer je door het voeren van zetmeel (hiermee stimuleer je vooral
de penspapillen.




Vragen en antwoorden artikel Navel infections,
easily identifiable, often overlooked.

1. Wat zijn ‘bob’ kalveren?
Een bob kalf wordt opgefokt voor het vlees.

2. Noem enkele redenen waarom deze kalveren een grotere kans hebben op
navelinfeccties.
- Ze worden op jonge leeftijd verkocht en dan is hun immunsysteem nog niet
ontwikkeld.
- Stier kalveren krijgen minder biest bij de geboorte;

3. Wat is de wetenschappelijke naam voor navelinfecties?
Omphalitis



3