Bestuursrecht
1 Inleiding bestuursrecht
1.1 Inleiding
Het bestuursrecht bevat de regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen besturen en de regels die
de burger nodig heeft om tegen dit besturen te kunnen optreden.
Bestuursrecht valt onder het Publiekrecht samen met het Staatsrecht en het Strafrecht.
Het kan onderverdeeld worden in Algemeen- en Bijzonder bestuursrecht, en Formeel en Materieel bestuursrecht.
▪ Algemeen bestuursrecht: opgenomen in het Awb. Algemene regels over rechtsbescherming en handhaving.
Doelen van de Awb: meer eenheid brengen in de bestuursrechtelijke wetgeving, de bestuursrechtelijke
wetgeving systematiseren en vereenvoudigen en normen die in de rechtspraak zijn ontwikkeld codificeren
(opnemen in een wet).
▪ Bijzonder bestuursrecht: richt zich op een bepaald onderdeel van het bestuursrecht, bijv. het
vreemdelingenrecht, belastingrecht, milieurecht en het ruimtelijk bestuursrecht.
▪ Materieel bestuursrecht: bevat rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen aanspraken of
verplichtingen zijn opgenomen. Voorbeeld: een bepaling in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,
waarin de voorwaarden staan waaraan een aanvraag voor een omgevingsvergunning moet worden getoetst.
▪ Formeel bestuursrecht: bevat de procesrechtelijke regels die burgers nodig hebben om tegen het optreden van
de staat iets te ondernemen. Voorbeeld: maken van een bezwaar tegen de afwijzing van een
omgevingsvergunning.
1.2 Bronnen van bestuursrecht
Je vindt het bestuursrecht in:
▪ Wetgeving: verdrag, grondwet, wetten in formele zin, AMvB, ministeriële regeling,
verordeningen provincie, gemeente.
▪ Jurisprudentie
▪ Ongeschreven (bestuurs-)recht (gewoonterecht) bijv.: vertrouwensbeginsel.
Voorbeeld gelaagde structuur van de Awb:
▪ Art. 8:1 Awb: een belanghebbende kan tegen een besluit beroep instellen bij de bestuursrechter.
▪ De definities van deze begrippen kunnen worden gevonden in het eerste hoofdstuk van de Awb.
1.3 Kenmerken van het bestuursrecht
▪ Legaliteitsbeginsel: bevoegdheid van de overheid om op te treden moet in de wet terug te vinden.
▪ Specialiteitsbeginsel: bevoegdheid van de overheid kan alleen worden aangewend voor het specifieke doel
waardoor die wet is bedoeld. Indien de overheid zijn bevoegdheid voor een ander doel aanwendt, is sprake van
détournement de pouvoir.
1 ▪ Rechtsstatelijke beginselen van toepassing:
▪ overheid respecteert grondrechten.
▪ rechter kan bestuursbesluiten toetsen.
▪ wettelijke basis voor alle bestuursoptreden.
2 ▪ Onderscheid: algemeen en bijzonder bestuursrecht.
3 ▪ Onderscheid: materieel en formeel bestuursrecht.
1 Inleiding bestuursrecht
1.1 Inleiding
Het bestuursrecht bevat de regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen besturen en de regels die
de burger nodig heeft om tegen dit besturen te kunnen optreden.
Bestuursrecht valt onder het Publiekrecht samen met het Staatsrecht en het Strafrecht.
Het kan onderverdeeld worden in Algemeen- en Bijzonder bestuursrecht, en Formeel en Materieel bestuursrecht.
▪ Algemeen bestuursrecht: opgenomen in het Awb. Algemene regels over rechtsbescherming en handhaving.
Doelen van de Awb: meer eenheid brengen in de bestuursrechtelijke wetgeving, de bestuursrechtelijke
wetgeving systematiseren en vereenvoudigen en normen die in de rechtspraak zijn ontwikkeld codificeren
(opnemen in een wet).
▪ Bijzonder bestuursrecht: richt zich op een bepaald onderdeel van het bestuursrecht, bijv. het
vreemdelingenrecht, belastingrecht, milieurecht en het ruimtelijk bestuursrecht.
▪ Materieel bestuursrecht: bevat rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen aanspraken of
verplichtingen zijn opgenomen. Voorbeeld: een bepaling in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,
waarin de voorwaarden staan waaraan een aanvraag voor een omgevingsvergunning moet worden getoetst.
▪ Formeel bestuursrecht: bevat de procesrechtelijke regels die burgers nodig hebben om tegen het optreden van
de staat iets te ondernemen. Voorbeeld: maken van een bezwaar tegen de afwijzing van een
omgevingsvergunning.
1.2 Bronnen van bestuursrecht
Je vindt het bestuursrecht in:
▪ Wetgeving: verdrag, grondwet, wetten in formele zin, AMvB, ministeriële regeling,
verordeningen provincie, gemeente.
▪ Jurisprudentie
▪ Ongeschreven (bestuurs-)recht (gewoonterecht) bijv.: vertrouwensbeginsel.
Voorbeeld gelaagde structuur van de Awb:
▪ Art. 8:1 Awb: een belanghebbende kan tegen een besluit beroep instellen bij de bestuursrechter.
▪ De definities van deze begrippen kunnen worden gevonden in het eerste hoofdstuk van de Awb.
1.3 Kenmerken van het bestuursrecht
▪ Legaliteitsbeginsel: bevoegdheid van de overheid om op te treden moet in de wet terug te vinden.
▪ Specialiteitsbeginsel: bevoegdheid van de overheid kan alleen worden aangewend voor het specifieke doel
waardoor die wet is bedoeld. Indien de overheid zijn bevoegdheid voor een ander doel aanwendt, is sprake van
détournement de pouvoir.
1 ▪ Rechtsstatelijke beginselen van toepassing:
▪ overheid respecteert grondrechten.
▪ rechter kan bestuursbesluiten toetsen.
▪ wettelijke basis voor alle bestuursoptreden.
2 ▪ Onderscheid: algemeen en bijzonder bestuursrecht.
3 ▪ Onderscheid: materieel en formeel bestuursrecht.
